કૂર્મપુરાણમ્

કારુકાન્નં વિશેષેણ શસ્ત્રવિક્રયિણસ્તથા

કારગર અને શસ્ત્ર વેચનારનું ખોરાક ખાસ કરીને ટાળવું જોઈએ.

વિદ્ધપ્રજનનસ્યાન્નં પરિવિત્ત્યન્નમેવ ચ

જેનાં સંતાન ઉત્પન્ન થવામાં અવરોધ છે અને જે દુઃખથી ઘેરાયેલ છે, એવાં લોકોનું ખોરાક પણ ટાળવું જોઈએ.

ગુરોરપિ ન ભોક્તવ્યમન્નં સંસ્કારવર્જિતમ્

ગુરુનું પણ યોગ્ય રીતે તૈયાર ન કરેલું ખોરાક ખાવું નહીં.

યો યસ્યાન્નં સમશ્નાતિ સ તસ્યાશ્નાનિ કિલ્બિષમ્

જે બીજાનું ખોરાક ખાય છે, તે એના પાપમાં ભાગીદાર બને છે.

એતે શૂદ્રેષુ ભોજ્યાન્ના યશ્ચાત્માનં નિવેદયેત્

આ ખોરાકો શૂદ્રો માટે અને પોતાને સમર્પિત કરનાર માટે ભોજનયોગ્ય છે.

એતે શૂદ્રેષુ ભોજ્યાન્ના દત્ત્વા સ્વલ્પં પણં બુધૈઃ

આ ખોરાકો શૂદ્રો માટે ભોજનયોગ્ય છે અને વિદ્વાનો થોડું મૂલ્ય લઈને આપી શકે છે.

પિણ્યાકં ચૈવ તૈલં ચ શૂદ્રાદ્ ગ્રાહ્યં દ્વિજાતિભિઃ

પિંડિયું અને તેલ, દ્વિજાતિઓ શૂદ્ર પાસેથી લઈ શકે છે.

પલાણ્ડું લશુનં શુક્તં નિર્યાસં ચૈવ વર્જયેત્

દાળિયાં, લસણ, ખાટા પદાર્થો અને ઝાડમાંથી નીકળતી ચીકણી વસ્તુઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.

વિલયં સુમુખં ચૈવ કવકાનિ ચ વર્જયેત્

વાંકા, સુકાઈ ગયેલા ખોરાક, અને કાંદા-લસણ જેવી ફૂગવાળી વસ્તુઓ પણ ખાવા ન જોઈએ.

ઉદુમ્બરમલાબું ચ જગ્ધ્વા પતતિ વૈ દ્વિજઃ

જે દ્વિજ ઉડુંબરનું ફળ કે દુધી ખાય છે, તે પાપમાં પડી જાય છે.

અનુપાકૃતમાંસં ચ દેવાન્નાનિ હવીંષિ ચ

કાચું માંસ, દેવોને અર્પણ કરેલું અને યજ્ઞમાં ચડાવેલી વસ્તુઓ ખાવા ન જોઈએ.

નીપં કપિત્થં પ્લક્ષં ચ પ્રયત્નેન વિવર્જયેત્

નીપ, કપિઠ અને પલાશના ફળો પુરી કાળજીપૂર્વક ટાળવા જોઈએ.

રાત્રૌ ચ તિલસંબદ્ધં પ્રયત્નેન દધિ ત્યજેત્

રાત્રે તલ સાથે મિશ્રિત દહીં કદી પણ ખાવું નહીં.

ક્રિયાદુષ્ટં ભાવદુષ્ટમસત્સંસર્ગિ વર્જયેત્

જે ખોરાક ખોટી રીતથી બનાવાયો હોય, સ્વભાવથી બગડેલો હોય, કે અશુદ્ધ વ્યક્તિના સંપર્કથી બગડેલો હોય, તે ટાળવો જોઈએ.

શ્વાઘ્રાતં ચ પુનઃ સિદ્ધં ચણ્ડાલાવેક્ષિતં તથા

કૂતરાએ સૂંઘેલો, ફરીથી રાંધેલો કે ચંડાળે જોયેલો ખોરાક પણ ન ખાવો.

અનર્ચિતં પુર્યું ષિતં પર્યાયાન્નં ચ નિત્યશઃ

જે ખોરાક દેવને અર્પણ ન કર્યો હોય, બેસી ગયેલો હોય કે બચેલો હોય, તે હંમેશા ટાળવો.

મનુષ્યૈરપ્યવઘ્રાતં કુષ્ઠિના સ્પૃષ્ટમેવ ચ

માણસે સૂંઘેલો કે કুষ্ঠરોગીએ સ્પર્શેલો ખોરાક પણ ન ખાવો.

મલબદ્વાસસા વાપિ પરવાસો ઽથ વર્જયેત્

મેળવાળા કપડા પહેરનાર કે બીજાના સ્પર્શથી બગડેલો ખોરાક પણ ટાળવો જોઈએ.

આવિકં સન્ધિનીક્ષીરમપેયં મનુરબ્રવીત્

મનુએ કહ્યું છે કે ધોળકની દૂધ અને તાજી વાછરડાવાળી ગાયનું દૂધ પીવું નહીં.

કુરરં ચ ચકોરં ચ જાલપાદં ચ કોકિલમ્

કુરર, ચકોર, જાળાવાળો પક્ષી અને કોયલનો ભોજન કરવો નહીં.

કપોતં ટિટ્ટિભં ચૈવ ગ્રામકુક્કુટમેવ ચ

કબૂતર, ટિટોડી અને ગામડાનો કૂકડો પણ ન ખાવા.

શૃગાલં મર્કટં ચૈવ ગર્દભં ચ ન ભક્ષયેત્

શિયાળ, વાંદર અને ગધેડાનું માંસ પણ ન ખાવું.

જલેચરાન્ સ્થલચરાન્ પ્રાણિનશ્ચેતિ ધારણા

પાણીમાં રહેતા અને જમીન પર રહેતા પ્રાણીઓ અંગે આ નિયમ છે.

ભક્ષ્યાઃ પઞ્ચનખા નિત્યં મનુરાહ પ્રિજાપતિઃ

મનુએ કહ્યું છે કે પાંચ નખવાળા પ્રાણીઓ હંમેશા ખાવા યોગ્ય છે.

નિવેદ્ય દેવતાભ્યસ્તુ બ્રાહ્મણેભ્યસ્તુ નાન્યથા

પણ, પહેલાં દેવતાઓ અને બ્રાહ્મણોને અર્પણ કર્યા પછી જ, અને અન્ય રીતે નહીં.

વાધ્રીણસં બકં ભક્ષ્યં મીનહંસપરાજિતાઃ

વાધ્રીણ પક્ષી, બક અને માછલી ખાવાની છે, પણ એ બધાને જીત્યા પછી જ ખાવા યોગ્ય છે.

મત્સ્યાશ્ચૈતે સમુદ્દિષ્ટા ભક્ષણાય દ્વિજોત્તમાઃ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, આ માછલીઓ ખાવા માટે યોગ્ય ગણાયેલી છે.

યથાવિધિ નિયુક્તં ચ પ્રાણાનામપિ ચાત્યયે

નક્કી કરેલા નિયમ પ્રમાણે, જીવનને જોખમ હોય ત્યારે પણ એ ખાવાની મંજૂરી છે.

ઔષધાર્થમશક્તૌ વા નિયોગાદ્ યજ્ઞકારણાત્

દવા માટે, અશક્ય હોય ત્યારે, આજ્ઞાથી કે યજ્ઞ માટે પણ ખાવાની છૂટ છે.