કૂર્મપુરાણમ્

ન દેવદેવાલયયોરપામપિ કદાચન

દેવમંદિરમાં કે જળસ્થળે ક્યારેય શુદ્ધિવિધિ કરવી નહીં.

પ્રત્યાદિત્યં પ્રત્યનલં પ્રતિસોમં તથૈવ ચ

સૂર્ય, અગ્નિ કે ચંદ્રની દિશામાં મુખ કરીને શુદ્ધિ કરવી નહીં.

કુર્યાદતન્દ્રિતઃ શૌચં વિશુદ્ધૈરુદ્ધૃતોદકૈઃ

સ્વચ્છ અને ખેંચેલું પાણી લઈને ધ્યાનપૂર્વક શુદ્ધિ કરવી.

ન માર્ગાન્નોષરાદ્ દેશાચ્છૌચશિષ્ટાં પરસ્ય ચ

રસ્તા પરનું, બાંઝ જમીનનું કે બીજાના બચેલ પાણીથી શુદ્ધિ ન કરવી.

ઉપસ્પૃશેત્ તતો નિત્યં પૂર્વોક્તેન વિધાનતઃ

પછી હંમેશા અગાઉ જણાવ્યા મુજબ પાણી સ્પર્શવું.

આહૂતો ઽધ્યયનં કુર્યાદ્ વીક્ષમાણો ગુરોર્મુખમ્

બોલાવાયા પછી, ગુરુના ચહેરા તરફ જોઈને પાઠ કરવો.

આસ્યતામિતિ ચોક્તઃ સન્નાસીતાભિમુખં ગુરોઃ

'બેસો' એમ કહે ત્યારે ગુરુ સામે બેસવું.

નાસીનો ન ચ ભુઞ્જાનો ન તિષ્ઠન્ન પરાઙ્મુખઃ

ગુરુ તરફ પીઠ કરીને બેસવું, ખાવું કે ઊભા રહેવું નહીં.

ગુરોસ્તુ ચક્ષુર્વિષયે ન યથેષ્ટાસનો ભવેત્

ગુરુની નજરમાં મનમાની રીતે બેસવું નહીં.

ન ચૈવાસ્યાનુકુર્વોત ગતિભાષણચેષ્ટિતમ્

ગુરુની બેસવાની, બોલવાની કે ચાલવાની નકલ ન કરવી.

કર્ણૈં તત્ર પિધાતવ્યૌ ગન્તવ્યં વા તતો ઽન્યતઃ

ત્યાં કાન ઢાંકી લેવું કે બીજે જવું.

ન ચૈવાસ્યોત્તરં બ્રૂયાત્ સ્થિતો નાસીત સન્નિધૌ

ગુરુને જવાબ ન આપવો, તેની હાજરીમાં ઊભા કે બેઠા ન રહેવું.

માર્જનં લેપનં નિત્યમઙ્ગાનાં વૈ સમાચરેત્

દૈનિક શરીરનું ધોવાણ અને લિપન કરવું.

આક્રમેદાસનં ચાસ્ય છાયાદીન્ વા કદાચન

શિષ્યે ક્યારેય પોતાના ગુરુના બેઠકા પર કે તેમના છાંયામાં પગ મૂકવો નહીં જોઈએ.

અનાપૃચ્છ્ય ન ગન્તવ્યં ભવેત્ પ્રિયહિતે રતઃ

ગુરુની પરવાનગી લીધા વિના, ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ પ્રિય અને હિતની વાતમાં લાગેલો હોય ત્યારે, જવું નહીં જોઈએ.

વર્જયેત્ સન્નિધૌ નિત્યમવસ્ફોચનમેવ ચ

ગુરુની હાજરીમાં હંમેશા અવાજ કરવો કે થૂંકવું ટાળવું જોઈએ.

આસીતાધો ગુરોઃ કૂર્ચે ફલકે વા સમાહિતઃ

શિષ્યે ગુરુની નીચે, ચટાઈ કે ફલક પર, એકાગ્ર ચિત્તે બેસવું જોઈએ.

ધાવન્તમનુધાવેત ગચ્છન્તમનુગચ્છતિ

ગુરુ દોડે ત્યારે પાછળ દોડવું અને ગુરુ જાય ત્યારે સાથે જવું જોઈએ.

આસીત ગુરુણા સાર્ધં શિલાફલકનૌષુ ચ

શિષ્યે ગુરુ સાથે પથ્થર કે લાકડાની પાટ પર બેસવું જોઈએ.

પ્રયુઞ્જીત સદા વાચં મધુરાં હિતભાષિણીમ્

હંમેશા મીઠી અને હિતની વાત બોલવી જોઈએ.

અભ્યઙ્ગં ચાઞ્ચનોપાનચ્છત્રધારણમેવ ચ

તેલ લગાડવું, પંખો કરવો, ચંપલ પકડી આપવી અને છત્રી ધારણ કરવી જોઈએ.

પરોપઘાતં પૈશુન્યં પ્રયત્નેન વિવર્જયેત્

બીજાને નુકસાન પહોંચાડવું કે નિંદા કરવી, આ બન્નેને સાવચેતીપૂર્વક ટાળવું જોઈએ.

આહરેદ્ યાવદર્થાનિ ભૈક્ષ્યં ચાહરહશ્ચરેત્

જેટલું જરૂરી હોય એટલું જ એકત્ર કરવું અને રોજ ભિક્ષા માટે જવું જોઈએ.

અનૃત્યદર્શો સતતં ભવેદ્ ગીતાદિનિઃ સ્પૃહઃ

હંમેશા નૃત્ય જોવું ટાળવું અને ગીતાદિ પ્રત્યે ઇચ્છા ન રાખવી જોઈએ.

એકાન્તમશુચિસ્ત્રીભિઃ શૂદ્રાન્ત્યૈરભિભાષણમ્

અશુદ્ધ સ્ત્રીઓ કે નીચ જાતિના લોકો સાથે એકાંતમાં વાતચીત ન કરવી જોઈએ.

કલાપકર્ષણસ્નાનં નાચરેદ્ધિ કદાચન

મનોરંજન માટે કસરી કરવી કે અત્યારે સ્નાન કરવું, આવું ક્યારેય ન કરવું જોઈએ.

મોહાદ્વા યદિ વા લોભાત્ ત્યક્તેન પતિતો ભવેત્

મૂર્ખાઈ કે લોભથી કોઈએ જે ત્યાગ્યું હોય તે લઈ લે તો તે પતિત ગણાય છે.

આદદીત યતો જ્ઞાનં ન તં દ્રુહ્યેત્ કદાચન

જ્યાંથી જ્ઞાન મળ્યું હોય, તેને ક્યારેય નુકસાન ન પહોંચાડવું જોઈએ.

ઉત્પથપ્રતિપન્નસ્ય મનુસ્ત્યાગં સમબ્રવીત્

મનુએ કહ્યું છે કે જે ખોટા માર્ગે ચાલે છે, તેને ત્યાગી દેવું જોઈએ.