કૂર્મપુરાણમ્

ભૂમૌ નિક્ષિપ્ય તદ્ દ્રવ્યમાચમ્યાભ્યુક્ષયેત્ તુ તત્

એ પદાર્થને જમીન પર મૂકી, પાણી ચૂંસી અને છાંટવું જોઈએ.

વસ્ત્રાદિષુ વિકલ્પઃ સ્યાત્ તત્સંસ્પૃષ્ટ્વાચમેદિહ

કપડાં અને આવા પદાર્થોમાં વિકલ્પ છે; તેમને સ્પર્શ્યા પછી અહીં પાણી ચૂંસવું.

કૃત્વા મૂત્રં પુરીષં વા દ્રવ્યહસ્તો ન દુષ્યતિ

મૂત્ર કે વિસર્જન કર્યા પછી, પદાર્થ પકડી રાખેલો હાથ અશુદ્ધ થતો નથી.

અહ્નિ કુર્યાચ્છકૃન્મૂત્રં રાત્રૌ ચેદ્ દક્ષિણામુખઃ

દિવસે વિસર્જન કરવું અને રાત્રે દક્ષિણ તરફ મોં કરીને કરવું.

પ્રાવૃત્ય ચ શિરઃ કુર્યાદ્ વિણ્મૂત્રસ્ય વિસર્જનમ્

મૂત્ર કે વિસર્જન સમયે માથું ઢાંકી રાખવું જોઈએ.

અગ્નૌ ચૈવ શ્મશાને ચ વિણ્મૂત્રે ન સમાચરેત્

અગ્નિમાં, શમશાનમાં, મૂત્ર કે વિસ્ટામાં શુદ્ધિવિધિ કરવી નહીં.

ન તિષ્ઠન્ વા ન નિર્વાસા ન ચ પર્વતમસ્તકે

ન ઊભા રહીને, ન ખુલ્લા સ્થળે, ન પર્વતની ટોચ પર શુદ્ધિ કરવી.

ન સસત્ત્વેષુ ગર્તેષુ ન ગચ્છન્ વા સમાચરેત્

જીવજંતુઓ વચ્ચે, ખાડામાં કે ચાલતા ચાલતા પણ શુદ્ધિ કરવી નહીં.

ન ક્ષેત્રે ન વિલે વાપિ ન તીર્થે ન ચતુષ્પથે

ખેતરમાં, કાદવમાં, તીર્થસ્થળે કે ચોરાસ્તા પર પણ શુદ્ધિ કરવી નહીં.

ન સોપાનત્પાદુકો વા છત્રી વા નાન્તરિક્ષકે

પગથિયાં પર, જૂતાં પહેરીને, છત્રી લઈને કે હવામાં પણ શુદ્ધિ કરવી નહીં.

ન દેવદેવાલયયોરપામપિ કદાચન

દેવમંદિરમાં કે જળસ્થળે ક્યારેય શુદ્ધિવિધિ કરવી નહીં.

પ્રત્યાદિત્યં પ્રત્યનલં પ્રતિસોમં તથૈવ ચ

સૂર્ય, અગ્નિ કે ચંદ્રની દિશામાં મુખ કરીને શુદ્ધિ કરવી નહીં.

કુર્યાદતન્દ્રિતઃ શૌચં વિશુદ્ધૈરુદ્ધૃતોદકૈઃ

સ્વચ્છ અને ખેંચેલું પાણી લઈને ધ્યાનપૂર્વક શુદ્ધિ કરવી.

ન માર્ગાન્નોષરાદ્ દેશાચ્છૌચશિષ્ટાં પરસ્ય ચ

રસ્તા પરનું, બાંઝ જમીનનું કે બીજાના બચેલ પાણીથી શુદ્ધિ ન કરવી.

ઉપસ્પૃશેત્ તતો નિત્યં પૂર્વોક્તેન વિધાનતઃ

પછી હંમેશા અગાઉ જણાવ્યા મુજબ પાણી સ્પર્શવું.

આહૂતો ઽધ્યયનં કુર્યાદ્ વીક્ષમાણો ગુરોર્મુખમ્

બોલાવાયા પછી, ગુરુના ચહેરા તરફ જોઈને પાઠ કરવો.

આસ્યતામિતિ ચોક્તઃ સન્નાસીતાભિમુખં ગુરોઃ

'બેસો' એમ કહે ત્યારે ગુરુ સામે બેસવું.

નાસીનો ન ચ ભુઞ્જાનો ન તિષ્ઠન્ન પરાઙ્મુખઃ

ગુરુ તરફ પીઠ કરીને બેસવું, ખાવું કે ઊભા રહેવું નહીં.

ગુરોસ્તુ ચક્ષુર્વિષયે ન યથેષ્ટાસનો ભવેત્

ગુરુની નજરમાં મનમાની રીતે બેસવું નહીં.

ન ચૈવાસ્યાનુકુર્વોત ગતિભાષણચેષ્ટિતમ્

ગુરુની બેસવાની, બોલવાની કે ચાલવાની નકલ ન કરવી.

કર્ણૈં તત્ર પિધાતવ્યૌ ગન્તવ્યં વા તતો ઽન્યતઃ

ત્યાં કાન ઢાંકી લેવું કે બીજે જવું.

ન ચૈવાસ્યોત્તરં બ્રૂયાત્ સ્થિતો નાસીત સન્નિધૌ

ગુરુને જવાબ ન આપવો, તેની હાજરીમાં ઊભા કે બેઠા ન રહેવું.

માર્જનં લેપનં નિત્યમઙ્ગાનાં વૈ સમાચરેત્

દૈનિક શરીરનું ધોવાણ અને લિપન કરવું.

આક્રમેદાસનં ચાસ્ય છાયાદીન્ વા કદાચન

શિષ્યે ક્યારેય પોતાના ગુરુના બેઠકા પર કે તેમના છાંયામાં પગ મૂકવો નહીં જોઈએ.

અનાપૃચ્છ્ય ન ગન્તવ્યં ભવેત્ પ્રિયહિતે રતઃ

ગુરુની પરવાનગી લીધા વિના, ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ પ્રિય અને હિતની વાતમાં લાગેલો હોય ત્યારે, જવું નહીં જોઈએ.

વર્જયેત્ સન્નિધૌ નિત્યમવસ્ફોચનમેવ ચ

ગુરુની હાજરીમાં હંમેશા અવાજ કરવો કે થૂંકવું ટાળવું જોઈએ.

આસીતાધો ગુરોઃ કૂર્ચે ફલકે વા સમાહિતઃ

શિષ્યે ગુરુની નીચે, ચટાઈ કે ફલક પર, એકાગ્ર ચિત્તે બેસવું જોઈએ.

ધાવન્તમનુધાવેત ગચ્છન્તમનુગચ્છતિ

ગુરુ દોડે ત્યારે પાછળ દોડવું અને ગુરુ જાય ત્યારે સાથે જવું જોઈએ.

આસીત ગુરુણા સાર્ધં શિલાફલકનૌષુ ચ

શિષ્યે ગુરુ સાથે પથ્થર કે લાકડાની પાટ પર બેસવું જોઈએ.