કૂર્મપુરાણમ્

નાન્તરં યે પ્રપશ્યન્તિ તેષાં દેયમિદં પરમ્

જે લોકો અંદર કોઈ ભેદ નથી જુએ, તેમને આ શ્રેષ્ઠ ઉપદેશ આપવો.

સર્વભૂતાત્મભૂતસ્થા શાન્તા ચાક્ષરસંજ્ઞિતા

જે શાંત છે, સર્વ જીવોના આત્મા રૂપે સ્થિત છે અને અક્ષર કહેવાય છે.

ન તે માં સંપ્રપશ્યન્તિ જાયન્તે ચ પુનઃ પુનઃ

એ લોકો મને સાચે જોઈ શકતા નથી અને વારંવાર જન્મે છે.

એકીભાવેન પશ્યન્તિ ન તેષાં પુનરુદ્ભવઃ

જે એકતાથી જુએ છે, તેમને ફરી જન્મ નથી થતો.

મામેવ સંપ્રપશ્યધ્વં પૂજયધ્વં તથૈવ હિ

માત્ર મને જ જોવું અને એ જ રીતે મારી પૂજા કરવી.

તે યાન્તિ નરકાન્ ઘોરાન્ નાહં તેષુવ્યવસ્થિતઃ

એ લોકો ભયાનક નરકમાં જાય છે; હું તેમા રહતો નથી.

મોચયામિ શ્વપાકં વા ન નારાયણનિન્દકમ્

હું શ્વપાકને પણ મુક્ત કરી શકું, પણ નારાયણની નિંદા કરનારને નહીં.

અર્ચનીયો નમસ્કાર્યો મત્પ્રીતિજનનાય હિ

મારી પ્રસન્નતા માટે, તેની પૂજા અને વંદન કરવું જોઈએ.

અન્તર્હિતો ઽભવત્ તેષાં સર્વેષામેવ પશ્યતામ્

બધા લોકો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, તે તેમની નજરે અદૃશ્ય થઈ ગયો.

જગ્રાહ યોગિનઃ સર્વાંસ્ત્યક્ત્વા વૈ પરમં વપુઃ

યોગીઓએ બધું ત્યાગી, સર્વોચ્ચ રૂપ પ્રાપ્ત કર્યું.

સાક્ષાદેવ મહેશસ્ય જ્ઞાનં સંસારનાશનમ્

તેઓને મહેશનું એવું જ્ઞાન મળ્યું કે જે સંસારનો નાશ કરે છે.

પ્રવર્તયધ્વં શિષ્યેભ્યો ધાર્મિકેભ્યો મુનીશ્વરાઃ

હે મહાન ઋષિઓ, આ જ્ઞાન તમારા ધર્મી શિષ્યોને આપો.

વિજ્ઞાનમૈશ્વરં દેયં બ્રાહ્મણાય વિશેષતઃ

દિવ્ય જ્ઞાન ખાસ કરીને બ્રાહ્મણને આપવું જોઈએ.

નારાયણો મહાયોગી જગામાદર્શનં સ્વયમ્

નારાયણ, મહાયોગી, પછી પોતે અદૃશ્ય થઈ ગયા.

નારાયણં ચ ભૂતાદિં સ્વાનિ સ્થાનાનિ ભેજિરે

નારાયણ સાથે બધા ભૂત અને તત્વો પોતાના સ્થાન પર પાછા ગયા.

દત્તવાનૈશ્વરં જ્ઞાનં સો ઽપિ સત્યવ્રતાય તુ

તેમણે એ દિવ્ય જ્ઞાન સત્યવ્રતને પણ આપ્યું.

પ્રદદૌ ગૌતમાયાથ પુલહો ઽપિ પ્રજાપતિઃ

પછી પ્રજાપતિ પુલહાએ એ જ્ઞાન ગૌતમને આપ્યું.

જૈગીષવ્યાય કપિલસ્તથા પઞ્ચશિખાય ચ

કપિલે એ જ્ઞાન જયગીષવ્ય અને પંચશિખને આપ્યું.

લેભેતત્પરમં જ્ઞાનં તસ્માદ્ વાલ્મીકિરાપ્તવાન્

ત્યાંથી વાલ્મીકીએ એ સર્વોચ્ચ જ્ઞાન મેળવ્યું.

વામદેવો મહાયોગી રુદ્રઃ કિલ પિનાકધૃક્

વામદેવ મહાયોગી છે, તેઓ પિનાકધારી રુદ્ર છે.

અર્જુનાય સ્વયં સાક્ષાત્ દત્તવાનિદમુત્તમમ્

તેમણે આ ઉત્તમ ઉપદેશ અર્જુનને સીધો આપ્યો.

વિશેષાદ્ ગિરિશે ભક્તિસ્તસ્માદારભ્ય મે ઽભવત્

ત્યાંથી મારી ગિરિશમાં ભક્તિ વિશેષ વધી ગઈ.

ભૂતેશં ગિરશં સ્થાણું દેવદેવં ત્રિશૂલિનમ્

ભૂતેશ, ગિરિશ, સ્થાણુ, દેવોના દેવ, ત્રિશૂલધારીમાં શરણાગત થાઓ.

પ્રપદ્યધ્વં સપત્નીકાઃ સપુત્રાઃ શરણં શિવમ્

તમારા પત્ની અને પુત્રો સાથે સૌએ શિવમાં આશરો લો.

પૂજયધ્વં મહાદેવં ગોપતિં ભૂતિભૂષણમ્

મહાદેવ, ગોપતિ, ભસ્મથી શોભતા દેવની પૂજા કરો.

પ્રણેમુઃ શાશ્વતં સ્થાણું વ્યાસં સત્યવતીસુતમ્

તેઓએ શાશ્વત સ્થાણુ અને સત્યવતીપુત્ર વ્યાસને વંદન કર્યું.

સાક્ષાદેવ હૃષીકેશં સર્વલોકમહેશ્વરમ્

તેઓએ સર્વલોકના મહેશ્વર, હૃષીકેશને પણ સીધા વંદન કર્યા.

ઇદાનીં જાયતે ભક્તિર્યા દેવૈરપિ દુર્લભા

હવે એવી ભક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે, જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

યેનાસૌ ભગવાનીશઃ સમારાધ્યો મુમુક્ષુભિઃ

જેના દ્વારા મુક્તિ ઇચ્છનારાઓ એ પરમેશ્વરનું પૂજન કરે છે.