કૂર્મપુરાણમ્

નિરાશીર્નિર્મમો ભૂત્વા મામેકં શરણં વ્રજેત્

આશા અને મમત્વ છોડીને, એકમાત્ર મારું શરણ લેવું જોઈએ.

કર્મણ્યભિપ્રવૃત્તો ઽપિ નૈવ તેન નિબધ્યતે

કર્મમાં લાગેલો હોવા છતાં, એ તેના દ્વારા બંધાતો નથી.

શારીરં કેવલં કર્મ કુર્વન્નાપ્નોતિ તત્પદમ્

માત્ર શરીરથી કર્મ કરવાથી એ તે પરમ સ્થાન પામતો નથી.

કુર્વતો મત્પ્રસાદાર્થં કર્મ સંસારનાશનમ્

મારા કૃપા માટે જે કર્મ કરે છે, તે સંસારના બંધનને નાશ કરે છે.

મામુપૈષ્યતિ યોગીશં જ્ઞાત્વા માં પરમેશ્વરમ્

મને પરમેશ્વર જાણીને, યોગી મને પ્રાપ્ત કરે છે.

કથયન્તશ્ચ માં નિત્યં મમ સાયુજ્યમાપ્નુયુઃ

જે લોકો સતત મારી વાત કરે છે, તેઓને મારી સાથે એકતા મળે છે.

નાશયામિ તમઃ કૃત્સ્નં જ્ઞાનદીપેન ભાસ્વતા

હું જ્ઞાનના તેજસ્વી દીપકથી બધું અંધકાર દૂર કરી દઉં છું.

તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં યોગક્ષેમં વહામ્યહમ્

જે લોકો હંમેશા મને સમર્પિત છે, તેમના યોગક્ષેમની જવાબદારી હું લઉં છું.

તેષાં તદન્તં વિજ્ઞેયં દેવતાનુગતં ફલમ્

દેવતાઓની સાથે મળીને જે ફળ મળે છે, તેનું અંત હોય છે, એ સમજવું જોઈએ.

મદ્ભાવનાસમાયુક્તા મુચ્યન્તે તે ઽપિ ભાવતઃ

મારી ભક્તિ ધરાવનારને પણ એ અવસ્થાથી મુક્તિ મળે છે.

મામેવ સંશ્રયેદીશં સ યાતિ પરમં પદમ્

જે માત્ર મને, ઈશ્વરને આશ્રય લે છે, તે પરમ પદને પામે છે.

યજેચ્ચામરણાલ્લિઙ્ગે વિરક્તઃ પરમેશ્વરમ્

મરણ સુધી વૈરાગ્યથી, લિંગમાં પરમેશ્વરની પૂજા કરવી જોઈએ.

એકેન જન્મના તેષાં દદામિ પરમૈશ્વરમ્

એવા લોકોને હું એક જ જન્મમાં પરમૈશ્વર્ય આપું છું.

જ્ઞાનાત્મકં સર્વગતં યોગિનાં હૃદિ સંસ્થિતમ્

એ જ્ઞાનરૂપ છે, સર્વત્ર વ્યાપેલું છે અને યોગીઓના હૃદયમાં સ્થિર છે.

યત્ર ક્વચન તલ્લિઙ્ગમર્ચયન્તિ મહેશ્વરમ્

જ્યાં પણ મહાદેવનું લિંગ પૂજાય છે, એ દરેક સ્થળે,

રત્નાદૌ ભાવયિત્વેશમર્ચયેલ્લિઙ્ગમૈશ્વરમ્

મણિ કે અન્ય વસ્તુમાં ઈશ્વરને ધ્યાનમાં રાખીને, પરમેશ્વરના લિંગની પૂજા કરવી જોઈએ.

તસ્માલ્લિઙ્ગે ઽર્ચયેદીશં યત્ર ક્વચન શાશ્વતમ્

એથી, જ્યાં પણ હોય ત્યાં, લિંગમાં શાશ્વત ઈશ્વરની પૂજા કરવી જોઈએ.

કાષ્ઠાદિષ્વેવ મૂર્ખાણાં હૃદિ લિઙ્ગન્તુયોગિનામ્

મૂઢ લોકો માટે લિંગ લાકડાં વગેરેમાં છે, યોગીઓ માટે તે હૃદયમાં છે.

યાવજ્જીવં જપેદ્ યુક્તઃ પ્રણવં બ્રહ્મણો વપુઃ

જીવનભર સાધનામાં લાગેલા, બ્રહ્મનુ સ્વરૂપ એવા પ્રણવનો જાપ કરવો જોઈએ.

એકાકી યતચિત્તાત્મા સ યાતિ પરમં પદમ્

એકલા, મન અને આત્માને સંયમમાં રાખીને, તે પરમ પદને પામે છે.

સો ઽપીશ્વરપ્રસાદેન યાતિ તત્ પરમં પદમ્

એ પણ ઈશ્વરની કૃપાથી એ પરમ પદને પામે છે.

દદાતિ તત્ પરં જ્ઞાનં યેન મુચ્યેત બન્ધનાત્

તે પરમ જ્ઞાન આપે છે, જેના દ્વારા બંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે.

તેનૈવ જન્મના જ્ઞાનં લબ્ધ્વા યાતિ શિવં પદમ્

આ જ જન્મમાં જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, મનુષ્ય શુભ અવસ્થાને પામે છે.

સર્વે તરન્તિ સંસારમીશ્વરાનુગ્રહાદ્ દ્વિજાઃ

પ્રભુની કૃપાથી, બધા લોકો સંસાર સાગર પાર કરે છે, હે દ્વિજો.

ધર્મં સમાશ્રયેત્ તસ્માન્મુક્તયે નિયતં દ્વિજાઃ

મુક્તિ માટે, હંમેશા ધર્મનું પાલન કરવું જોઈએ, હે દ્વિજો.

ધાર્મિકાયૈવ દાતવ્યં ભક્તાય બ્રહ્મચારિણે

દાન માત્ર ધર્મી, ભક્ત અને બ્રહ્મચારીને જ આપવું જોઈએ.

વ્યાજહાર સમાસીનં નારાયણમનામયમ્

તેણે બેઠેલા નિર્દોષ નારાયણને સંબોધીને વાત કરી.

દાતવ્યં શાન્તચિત્તેભ્યઃ શિષ્યેભ્યો ભવતા શિવમ્

આ શુભ ઉપદેશ શાંત ચિત્તવાળા શિષ્યોને તું આપજે.

હિતાય સર્વભક્તાનાં દ્વિજાતીનાં દ્વિજોત્તમાઃ

બધા ભક્તિવાન દ્વિજોના હિત માટે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.