કૂર્મપુરાણમ્

સોમઃ સ મન્નિયોગેન ચોદિતઃ કિલ વર્તતે

સોમ પણ મારી આજ્ઞાથી ચાલે છે.

સૂર્યો વૃષ્ટિં વિતનુતે શાસ્ત્રેણૈવ સ્વયંભુવઃ

સૂર્ય, સ્વયંભૂના નિયમ પ્રમાણે, વરસાદ વરસાવે છે.

યજ્વનાં ફલદો દેવો વર્તતે ઽસૌ મદાજ્ઞયા

મારી આજ્ઞાથી, એ દેવ યજ્ઞ કરનારને ફળ આપે છે.

યમો વૈવસ્વતો દેવો દેવદેવનિયોગતઃ

યમ, વિવસ્વતનો પુત્ર, દેવોના દેવના આદેશથી કાર્ય કરે છે.

સો ઽપીશ્વરનિયોગેન કુબેરો વર્તતે સદા

કુબેર પણ હંમેશા ઈશ્વરના આદેશથી જ રહે છે.

મન્નિયોગાદસૌ દેવો વર્તતે નિરૃતિઃ સદા

મારા આદેશથી એ દેવ નિૃતિ હંમેશા કાર્ય કરે છે.

ઈશાનઃ કિલ ભક્તાનાં સો ઽપિ તિષ્ઠન્મમાજ્ઞયા

ઈશાન પણ મારા આદેશથી ભક્તોની રક્ષા કરે છે.

રક્ષકો યોગિનાં નિત્યં વર્તતે ઽસૌ મદાજ્ઞયા

યોગીઓના રક્ષક પણ મારા આદેશથી સતત કાર્ય કરે છે.

વિનાયકો ધર્મનેતા સો ઽપિ મદ્વચનાત્ કિલ

વિઘ્નો દૂર કરનાર અને ધર્મના નેતા પણ મારા વચનથી જ કાર્ય કરે છે.

સ્કન્દો ઽસૌ વર્તતે નિત્યં સ્વયંભૂર્વિધિચોદિતઃ

સ્કંદ પણ હંમેશા સ્વયંભૂ અને નિયમથી પ્રેરિત થઈ કાર્ય કરે છે.

સૃજન્તિ વિવિધં લોકં પરસ્યૈવ નિયોગતઃ

તેઓ વિવિધ લોકની રચના પણ પરમાત્માના આદેશથી જ કરે છે.

પત્ની નારાયણસ્યાસૌ વર્તતે મદનુગ્રહાત્

નારાયણની પત્ની પણ મારા અનુગ્રહથી જ અસ્તિત્વમાં છે.

સાપીશ્વરનિયોગેન ચોદિતા સંપ્રવર્તતે

એ પણ ઈશ્વરના આદેશથી પ્રેરિત થઈ કાર્ય કરે છે.

સાવિત્રી સંસ્મૃતા દેવી દેવાજ્ઞાનુવિધાયિની

સાવિત્રી દેવી, જેમને યાદ કરવામાં આવે છે, દેવના આદેશને અનુસરે છે.

યાપિ ધ્યાતા વિશેષેણ સાપિ મદ્વચનાનુગા

જેને વિશેષ ધ્યાનમાં લેવાય છે, એ પણ મારા વચનને અનુસરે છે.

દધાતિ શિરસા લોકં સો ઽપિ દેવનિયોગતઃ

જે લોકને માથા પર ધારણ કરે છે, એ પણ દેવના આદેશથી જ કરે છે.

પિબત્યખિલમમ્ભોધિમીશ્વરસ્ય નિયોગતઃ

જે આખો સમુદ્ર પી જાય છે, એ પણ ઈશ્વરના આદેશથી જ કરે છે.

પાલયન્તિ પ્રજાઃ સર્વાસ્તે ઽપિ તસ્ય નિયોગતઃ

તેઓ બધાજ લોકોની રક્ષા પણ તેના આદેશથી જ કરે છે.

અન્યાશ્ચ દેવતાઃ સર્વા મચ્છાસ્ત્રેણૈવ ધિષ્ઠિતાઃ

બીજી બધી દેવતાઓ પણ મારા નિયમથી જ સ્થિર છે.

યક્ષરક્ષઃ પિશાચાશ્ચ સ્થિતાઃ શાસ્ત્રે સ્વયંભુવઃ

યક્ષ, રાક્ષસ અને પિશાચ પણ સ્વયંભૂના નિયમમાં સ્થિર છે.

ઋતવઃ પક્ષમાસાશ્ચ સ્થિતાઃ શાસ્ત્રે પ્રજાપતેઃ

ઋતુઓ, પખવાડિયા અને મહિના પણ પ્રજાપતિના નિયમમાં સ્થિર છે.

પરાશ્ચૈવ પરાર્ધાશ્ચ કાલભેદાસ્તથા પરે

અને પરમ તથા પરમ ભાગો, તેમજ સમયના વિભાગો પણ એ જ રીતે પર છે.

નિયોગાદેવ વર્તન્તે દેવસ્ય પરમાત્મનઃ

આ બધું પરમાત્માના આદેશથી જ અસ્તિત્વમાં છે.

બ્રહ્માણ્ડાનિ ચ વર્તન્તે સર્વાણ્યેવ સ્વયંભુવઃ

બધા બ્રહ્માંડો સ્વયંભૂ દ્વારા જ અસ્તિત્વમાં છે.

પ્રવૃત્તાનિ પદાર્થૌઘૈઃ સહિતાનિ સમન્તતઃ

આ બધું ચારે બાજુ અનેક તત્ત્વો સાથે ઉત્પન્ન થયું છે.

વહિષ્યન્તિ સદૈવાજ્ઞાં પરસ્ય પરમાત્મનઃ

આ બધું સર્વોચ્ચ આત્માની આજ્ઞા હંમેશા માને છે.

ભૂતાદિરાદિપ્રકૃતિર્નિયોગે મમ વર્તતે

મારી આજ્ઞાથી જ સર્વપ્રથમ પ્રકૃતિ, જે સર્વ જીવોની મૂળ છે, કાર્યરત છે.

માયા વિવર્તતે નિત્યં સાપીશ્વરનિયોગતઃ

માયાએ પણ ભગવાનની આજ્ઞાથી સતત રૂપ બદલાવા કરે છે.

આત્માસૌ વર્તતે નિત્યમીશ્વરસ્ય નિયોગતઃ

આ આત્મા પણ ભગવાનની આજ્ઞાથી સદા અસ્તિત્વમાં રહે છે.