કૂર્મપુરાણમ્

યોગાત્માનં ચિત્પતિં દિવ્યનૃત્યમ્

યોગમય આત્મા, ચેતનાના સ્વામી, દિવ્ય નૃત્ય કરતા,

બ્રહ્માનન્દમનુભૂયાનુભૂય

બારંબર બ્રહ્માનંદનો અનુભવ કરતા,

સ્વયંપ્રભં ભવતો યત્પ્રકાશમ્

પ્રભુ! તારી પાસેથી જ પ્રકાશ ફૂટે છે,

વિશન્તિ ત્વાં યતયો બ્રહ્મનિષ્ઠાઃ

બ્રહ્મમાં સ્થિત યતિઓ તારી અંદર પ્રવેશ કરે છે,

સ્તેષાં શાન્તિઃ શાશ્વતી નેતરેષામ્

માત્ર તેમને જ શાશ્વત શાંતિ મળે છે, બીજાને નહીં,

સ્વયં જ્યોતિરચલો નિત્યમુક્તઃ

તું પોતે પ્રકાશરૂપ, અડગ અને સદા મુક્ત છે,

નમામસ્ત્વાં શરણં સંપ્રપન્નાઃ

અમે તને વંદન કરીએ છીએ, તારી શરણમાં આવ્યા છીએ,

ધાતારમાદિત્યમનેકરૂપમ્

તું આધારરૂપ, સૂર્ય અને અનેક રૂપ ધરાવનારો છે,

સનાતનસ્ત્વં પુરુષોત્તમો ઽસિ

તું શાશ્વત અને સર્વોત્તમ પુરુષ છે.

સર્વેશ્વરસ્ત્વં પરમેશ્વરો ઽસિ

તમે સર્વના સ્વામી છો, તમે સર્વથી મહાન ભગવાન છો.

ખં બ્રહ્મ શૂન્યં પ્રકૃતિં નિર્ગુણં ચ

આકાશ, બ્રહ્મ, ખાલી જગ્યા, મૂળ પ્રકૃતિ અને ગુણોથી રહિત જે છે—

તદન્તરા યત્પ્રતિભાતિ તત્ત્વમ્

આ બધાની વચ્ચે જે દેખાય છે, એ જ સાચું તત્ત્વ છે.

પ્રસીદ ભૂતાધિપતે મહેશ

હે ભૂતોના સ્વામી મહાદેવ, કૃપા કરો.

પ્રસાદયામો વયમેકમીશમ્

અમે એકમાત્ર ઈશ્વરને પ્રસન્ન કરવા માંગીએ છીએ.

નમો ઽગ્નયે દેવ નમઃ શિવાય

હે અગ્નિદેવ, તમને નમસ્કાર; હે શિવ, તમને નમસ્કાર.

સંહૃત્ય પરમં રૂપં પ્રકૃતિસ્થો ઽભવદ્ ભવઃ

પરમ રૂપને સંકોચી, ભવ પ્રકૃતિમાં સ્થિર થયા.

દૃષ્ટ્વા નારાયણં દેવં વિસ્મિતા વાક્યમબ્રુવન્

નારાયણ ભગવાનને જોઈને, તેઓ આશ્ચર્યથી બોલ્યા.

દૃષ્ટ્વા તે પરમં રૂપં નિર્વૃતાઃ સ્મ સનાતન

હે સનાતન, તમારું પરમ રૂપ જોઈને અમે તૃપ્ત થઈ ગયા છીએ.

અસ્માકં જાયતે ભક્તિસ્ત્વય્યેવાવ્યભિચારિણી

અમારા મનમાં હવે માત્ર તમારી અડગ ભક્તિ જાગી છે.

ભૂયો ઽપિ તવ યન્નિત્યં યાથાત્મ્યં પરમેષ્ઠિનઃ

ફરીથી, હે પરમેશ્વર, તમારું સદાયનું સાચું સ્વરૂપ—

પ્રાહઃ ગમ્ભીરયા વાચા સમાલોક્ય ચ માધવમ્

માધવને જોઈને, તેમણે ઊંડા શબ્દોમાં વાત કરી.

વક્ષ્યામીશસ્ય માહાત્મ્યં યત્તદ્વેદવિદો વિદુઃ

હું ભગવાનનું એ મહાત્મ્ય કહીશ, જે વેદ જાણનારા જાણે છે.

સર્વલોકૈકસંહર્તા સર્વાત્માહં સનાતનઃ

હું બધા લોકનો એકમાત્ર સંહારક છું; હું સર્વનો શાશ્વત આત્મા છું.

મધ્યે ચાન્તઃ સ્થિતં સર્વં નાહં સર્વત્ર સંસ્થિતઃ

મધ્ય અને અંતમાં બધું સ્થિત છે, પણ હું બધે નથી.

મમૈષા હ્યુપમા વિપ્રા માયયા દર્શિતા મયા

હે વિદ્વાનો, આ મારી ઉપમા છે, જે મેં મારી માયાથી બતાવી છે.

પ્રેરયામિ જગત્ કૃત્સ્નં ક્રિયાશાક્તિરિયં મમ

હું આખા જગતને ચલાવું છું; આ ક્રિયાની શક્તિ મારી છે.

સો ઽહં કાલો જગત્ કૃત્સ્નં પ્રેરયામિ કલાત્મકમ્

હું કાળ છું; આખું જગત, જે કાળથી બનેલું છે, તેને હું ચલાવું છું.

સંહરામ્યેકરૂપેણ દ્વિધાવસ્થા મમૈવ તુ

હું બધું એક સ્વરૂપમાં સંહારી લે છું; પણ આ બંને અવસ્થાઓ મારી જ છે.

ક્ષોભયામિ ચ સર્ગાદૌ પ્રધાનપુરુષાવુભૌ

સૃષ્ટિના આરંભે, હું પ્રધાન અને પુરુષને ઉશ્કેરું છું.