કૂર્મપુરાણમ્

ભક્તિમન્તઃ પ્રમુચ્યન્તે કાલેન મયિ સંગતાઃ

જે ભક્તો કાળ સાથે મારા સાથે એકરૂપ થાય છે, તેઓ મુક્તિ પામે છે.

આદાવેતત્ પ્રતિજ્ઞાતં ન મે ભક્તઃ પ્રણશ્યતિ

આ શરૂઆતમાં જ કહી દીધું છે: મારો ભક્ત કદી નાશ પામતો નથી.

યો હિ તં પૂજયેદ્ ભક્ત્યા સ પૂજયતિ માં સદા

જે ભક્તિથી તેને પૂજે છે, એ હંમેશા મારી પૂજા કરે છે.

યો મે દદાતિ નિયતઃ સ મે ભક્તઃ પ્રિયો મતઃ

જે નિયમિતપણે મને અર્પણ કરે છે, એ મારો પ્રિય ભક્ત ગણાય છે.

વિધાય દત્તવાન્ વેદાનશેષાનાત્મનિઃ સૃતાન્

જેમણે આત્મામાંથી ઉત્પન્ન થયેલા બધા વેદો સ્થાપ્યા અને આપ્યા છે—

ધાર્મિકાણાં ચ ગોપ્તાહં નિહન્તા વેદવિદ્વિષામ્

હું ધર્મી લોકોનો રક્ષક છું અને જે વેદનો દ્વેષ કરે છે તેમનો વિનાશક છું.

સંસારહેતુરેવાહં સર્વસંસારવર્જિતઃ

હું સંસારનું કારણ છું, પણ પોતે બધાં સંસારથી અસ્પૃશ્ય છું.

માયાવી મામીકા શક્તિર્માયા લોકવિમોહિની

હું માયાનો સ્વામી છું; મારી વિશિષ્ટ શક્તિ એટલે માયા, જે આખા જગતને મોહિત કરે છે.

નાશયામિ તયા માયાં યોગિનાં હૃદિ સંસ્થિતઃ

યોગીઓના હૃદયમાં સ્થિત રહીને, હું એ માયાથી મોહનો નાશ કરું છું.

આધારભૂતઃ સર્વાસાં નિધાનમમૃતસ્ય ચ

હું સર્વનો આધાર છું અને અમૃતનો ભંડાર પણ છું.

આસ્થાય બ્રહ્માણો રૂપં મન્મયી મદધિષ્ઠિતા

મારા સ્વરૂપથી બનેલું અને મારામાં સ્થિર એવું બ્રહ્માનું રૂપ ધારણ કરીને,

ભૂત્વા નારાયણો ઽનન્તો જગન્નાથો જગન્મયઃ

હું અનંત, સર્વવ્યાપી અને જગતના સ્વામી એવા નારાયણ બની જાઉં છું.

તામસી મે સમાખ્યાતા કાલાખ્યા રુદ્રરૂપિણી

મારી તામસી શક્તિ 'કાલ' તરીકે ઓળખાય છે, જે રુદ્રનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.

અપરે ભક્તિયોગેન કર્મયોગેન ચાપરે

કેટલાંક ભક્તિયોગથી અને બીજાં કર્મયોગથી મને પ્રાપ્ત કરે છે.

યો હિ જ્ઞાનેન માં નિત્યમારાધયતિ નાન્યથા

જે વ્યક્તિ જ્ઞાનથી સતત મારી ઉપાસના કરે છે અને બીજાં રીતે નથી કરતી,

તે ઽપિ માં પ્રાપ્નુવન્ત્યેવ નાવર્તન્તે ચ વૈ પુનઃ

એ લોકો પણ નિશ્ચિતપણે મને પ્રાપ્ત કરે છે અને ફરી પાછા નથી આવતાં.

મય્યેવ સંસ્થિતં વિશ્વં મયા સંપ્રેર્યતે જગત્

આ આખું વિશ્વ માત્ર મારામાં જ સ્થિત છે; જગતને હું જ ચલાવું છું.

પ્રેરયામિ જગત્કૃત્સ્નમેતદ્યો વેદ સો ઽમૃતઃ

હું આખા જગતને ચલાવું છું; જે આ જાણે છે, એ અમર બને છે.

કરોતિ કાલો ભગવાન્ મહાયોગેશ્વરઃ સ્વયમ્

સમય પોતે ભગવાન છે, મહાયોગેશ્વર છે અને પોતે જ સર્વક્રિયા કરે છે.

યોગેશ્વરો ઽસૌ ભગવાન્ મહાદેવો મહાન્ પ્રભુઃ

એ ભગવાન યોગનો સ્વામી છે, મહાદેવ છે અને મહાન પ્રભુ છે.

પ્રોચ્યતે ભગવાન્ બ્રહ્મા મહાન્ બ્રહ્મમયો ઽમલઃ

ભગવાન બ્રહ્મા મહાન છે, બ્રહ્મથી બનેલા અને નિર્મળ છે—એવું કહેવાય છે.

સો ઽવિકલ્પેન યોગેન યુજ્યતે નાત્ર સંશયઃ

એ અવિકલ યોગથી એકરૂપ થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

નૃત્યામિ યોગી સતતં યસ્તદ્ વેદ સ વેદવિત્

યોગી સદા મારામાં લીન રહે છે; જે આ જાણે છે, એ સાચો જ્ઞાનવાન છે.

પ્રસન્નચેતસે દેયં ધાર્મિકાયાહિતાગ્નયે

પ્રસન્ન મનથી, ધર્મમાં સ્થિર અને અગ્નિનું યથાવિધિ પાલન કરનારને દાન આપવું જોઈએ.

નનર્ત પરમં ભાવમૈશ્વરં સંપ્રદર્શયન્

તેણે નૃત્ય કર્યું અને પરમ દૈવી અવસ્થા દર્શાવી.

નૃત્યમાનં મહાદેવં વિષ્ણુના ગગને ઽમલે

મહાદેવને નિર્મળ આકાશમાં નૃત્ય કરતા વિષ્ણુએ જોયા.

તમીશં સર્વભૂતાનામાકશે દદૃશુઃ કિલ

ખરેખર, બધા જીવોના સ્વામી ભગવાનને તેઓ આકાશમાં જોયા.

નૃત્યમાનઃ સ્વયં વિપ્રૈર્વિશ્વેશઃ ખલુ દૃશ્યતે

વિશ્વના સ્વામી ભગવાનને ઋષિઓએ પોતે નૃત્ય કરતા જોયા.

જહતિ નૃત્યમાનં તં ભૂતેશં દદૃશુઃ કિલ

તેઓએ ભૂતોના સ્વામી ભગવાનને નૃત્ય રોકતા જોયા.