કૂર્મપુરાણમ્

ચતુર્દશે ગૌતમસ્તુ વેદશીર્ષા તતઃ પરમ્

ચૌદમા સમયમાં ગૌતમ, વેદોના મુખ્ય, અને પછીના હતા.

જટામાલ્યટ્ટહાસશ્ચ દારુકો લાઙ્ગલી ક્રમાત્

ક્રમશઃ જટામાળી, અઠ્ઠહાસ, દારુક અને લાંગળી હતા.

સહિષ્ણુઃ સોમશર્મા ચ નકુલીશો ઽન્તિમે પ્રભુઃ

સહિષ્ણુ, સોમશર્મા અને અંતે ભગવાન નકુલીષ હતા.

તીર્થે કાયાવતારે સ્યાદ્ દેવેશો નકુલીશ્વરઃ

કાયાવતાર તીર્થમાં દેવેશ નકુલીષ્વર તરીકે વિખ્યાત છે.

શિષ્યા બભૂવુશ્ચાન્યેષાં પ્રત્યેકં મુનિપુઙ્ગવાઃ

પ્રત્યેકના અન્ય શિષ્યો પણ મહાન ઋષિ બન્યા.

ક્રમેણ તાન્ પ્રવક્ષ્યામિ યોગિનો યોગવિત્તમાન્

હું હવે ક્રમવાર યોગમાં નિષ્ણાત એવા યોગીઓનું વર્ણન કરીશ.

વિકેશશ્ચ વિશોકશ્ચ વિશાપશ્શાપનાશનઃ

વિકેશ, વિશોક, વિશાપ અને શાપનાશન.

સનઃ સનાતનશ્ચૈવ મુકારશ્ચ સનન્દનઃ

સન, સનાતન, મુકાર અને સનંદન.

સુધામા વિરજાશ્ચૈવ શઙ્ખપાત્રજ એવ ચ

સુધામા, વિરજા અને શંખપાત્રજ.

કપિલશ્ચાસુરિશ્ચૈવ વોઢુઃ પઞ્ચશિખો મુનિઃ

કપિલ, અસુરિ, વોઢુ અને પંચશિખ ઋષિ.

બલબન્ધુર્નિરામિત્રઃ કેતુશૃઙ્ગસ્તપોધનઃ

બલબંધુ, નિરામિત્ર, કેતુશૃંગ અને તપોધન.

સર્વજ્ઞઃ સમબુદ્ધિશ્ચ સાધ્યઃ સત્યસ્તથૈવ ચ

સર્વજ્ઞ, સમબુદ્ધિ, સાધ્ય અને સત્ય.

અત્રિરુગ્રસ્તથા ચૈવ શ્રવણો ઽથ શ્રવિષ્ઠકઃ

અત્રિ, ઉગ્ર, શ્રવણ અને પછી શ્રવિષ્ઠક.

કશ્યપોહ્યુશના ચૈવ ચ્યવનો ઽથ બૃહસ્પતિઃ

કશ્યપ, ઉશનાસ, ચ્યવન અને બૃહસ્પતિ,

વાચશ્રવાઃ સુપીકશ્ચ શ્યાવાશ્વઃ સપથીશ્વરઃ

વાચશ્રવસ, સુપિક, શ્યાવાશ્વ અને સપથીઈશ્વર,

સુમન્તુર્વર્ચરી વિદ્વાન્ કબન્ધઃ કુશિકન્ધરઃ

સુમંતુ, વિદ્વાન વર્ચરી, કબંધ અને કુશિકંધર,

ભલ્લાપી મધુપિઙ્ગશ્ચ શ્વેતકેતુસ્તપોનિધિઃ

ભલ્લાપી, મધુપિંગ, શ્વેતકેતુ અને તપોનિધિ,

શાલિહોત્રો ઽગ્નિવેશ્યશ્ચ યુવનાશ્વઃ શરદ્વસુઃ

શાલિહોત્ર, અગ્નિવેશ્ય, યુવનાશ્વ અને શરદ્વસુ,

ઉલૂકો વિદ્યુતશ્ચૈવ શાદ્વલો હ્યાશ્વલાયનઃ

ઉલૂક, વિદ્યુત, શાદ્વલ અને આશ્વલાયન,

કુશિકશ્ચૈવ ગર્ગશ્ચ મિત્રકો ઋષ્ય એવ ચ

કુશિક, ગર્ગ, મિત્રક અને ઋષ્ય,

વિમલા બ્રહ્મભૂયિષ્ઠા જ્ઞાનયોગપરાયણાઃ

આ સર્વે નિર્મળ, બ્રહ્મમાં સર્વાધિક મન મૂકનાર અને જ્ઞાન-યોગમાં તત્પર છે.

યોગેશ્વરાણામાદેશાદ્ વેદસંસ્થાપનાય વૈ

યોગેશ્વરોના આદેશથી, વેદની સ્થાપના માટે,

તર્પયન્ત્યર્ચયન્ત્યેતાન્ બ્રહ્મવિદ્યામવાપ્નુયુઃ

જે લોકો આ મહાન ઋષિઓને તૃપ્ત કરે અને પૂજે છે, તેઓ બ્રહ્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.

ભવિષ્યતિ ચ સાવર્ણો દક્ષસાવર્ણ એવ ચ

આગળ સાવર્ણિ અને દક્ષસાવર્ણિ પણ થશે,

ભૌત્યશ્ચતુર્દશઃ પ્રોક્તો ભવિષ્યા મનવઃ ક્રમાત્

ચૌદમો ભૌત્ય કહેવાય છે; આવનારા મનુઓ ક્રમશઃ જન્મશે.

ભૂતભવ્યૈર્વર્તમાનૈરાખ્યાનૈરુપબૃંહિતઃ

ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્યના પ્રસંગોથી આ કથા સમૃદ્ધ છે,

સ સર્વપાપનિર્મુક્તો બ્રહ્મણા સહ મોદતે

જે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે, તે બ્રહ્મા સાથે આનંદ માણે છે.

નારાયણં નમસ્કૃત્ય ભાવેન પુરુષોત્તમમ્

જે ભક્તિપૂર્વક નારાયણ, પુરુષોત્તમને વંદન કરે છે,

પુરુષાય પુરાણાય વિષ્ણવે કૂર્મરૂપિણે

પ્રાચીન પુરુષ, વિષ્ણુ અને કૂર્મ સ્વરૂપ ધરાવનારને,