કૂર્મપુરાણમ્

પૈલં તેષાં ચતુર્થં ચ પઞ્ચમં માં મહામુનિઃ

મહામુનિએ પૈલને ચોથા અને મને પાંચમા તરીકે નિમણૂક કરી.

યજુર્વેદપ્રવક્તારં વૈશમ્પાયનમેવ ચ

યજુરવેદના ઉપદેશક તરીકે વૈશંપાયનને રાખ્યા.

ઇતિહાસપુરાણાનિ પ્રવક્તું મામયોજયત્

ઇતિહાસ અને પુરાણોનું વાચન કરવા માટે મને નિયુક્ત કર્યા.

ચાતુર્હેત્રમભૂદ્ યસ્મિંસ્તેન યજ્ઞમથાકરોત્

જેમાં ચાર પ્રકારના યજ્ઞકર્મીઓ થયા, એણે યજ્ઞ કર્યો.

ઔદ્ગાત્રં સામભિશ્ચક્રે બ્રહ્મત્વં ચાપ્યથર્વભિઃ

સામવેદના સ્તોત્રોથી ઉદગાતા પદવી અને અથર્વવેદથી બ્રહ્મા પદવી સ્થાપી.

યજૂંષિ ચ યજુર્વેદં સામવેદં ચ સામભિઃ

યજુષ મંત્રો યજુરવેદને અને સામ સ્તોત્રો સામવેદને આપ્યા.

શાખાનાં તુ શતેનૈવ યજુર્વેદમથાકરોત્

યજુરવેદને એણે સો શાખાઓમાં વહેંચ્યો.

અથર્વાણમથો વેદં બિભેદ નવકેન તુ

અથર્વવેદને નવ ભાગમાં વિભાજન કર્યો.

સો ઽયમેકશ્ચતુષ્પાદો વેદઃ પૂર્વં પુરાતનાત્

આ એક જ ચતુર્પાદ વેદ પ્રાચીનકાળથી છે.

વેદવેદ્યો હિ ભગવાન્ વાસુદેવઃ સનાતનઃ

વેદનો જ્ઞાન અને વેદનું તત્વ, બંને શાશ્વત વાસુદેવ છે.

એતત્ પરતરં બ્રહ્મ જ્યોતિરાનન્દમુત્તમમ્

આ સર્વોત્તમ બ્રહ્મ, પરમ પ્રકાશ અને પરમ આનંદ છે.

વેદવેદ્યમિમં વેત્તિ વેદં વેદપરો મુનિઃ

જે મુનિ વેદમાં તત્પર છે, એ વેદથી જાણવાના આ વેદને જાણે છે.

સ એવ વેદો વેદ્યશ્ચ તમેવાશ્રિત્ય મુચ્યતે

એ જ વેદ અને જાણવાનું તત્વ છે; એને આશ્રયે મુક્તિ મળે છે.

અવેદં ચ વિજાનાતિ પારાશર્યો મહામુનિઃ

પરાશરપુત્ર મહામુનિ વેદ સિવાયનું પણ જાણે છે.

મહાદેવાવતારાણિ કલૌ શૃણુત સુવ્રતાઃ

સુવ્રતો, હવે કળિયુગમાં મહાદેવના અવતારોની વાર્તા સાંભળો.

નામ્ના હિતાય વિપ્રાણામભૂદ્ વૈવસ્વતે ઽન્તરે

વૈવસ્વત સમય દરમિયાન, બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે તેનું નામ પ્રસિદ્ધ થયું હતું.

તસ્ય શિષ્યાઃ શિખાયુક્તા વભૂવુરમિતપ્રભાઃ

તેના શિષ્યો શિખા ધારણ કરનારા હતા અને તેમની તેજસ્વિતા અપરંપાર હતી.

ચત્વારસ્તે મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ

આ ચારેય મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણો હતા, જે વેદોમાં પારંગત હતા.

લોકાક્ષિરથ યોગીન્દ્રો જૈગીષવ્યસ્તુ સપ્તમે

સાતમા સમયમાં લોકાક્ષિરથ, યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અને જયગીષવ્ય હતા.

ભૃગુસ્તુ દશમે પ્રોક્તસ્તસ્માદુગ્રઃ પરઃ સ્મૃતઃ

દસમા સમયમાં ભૃગુ કહેવાય છે અને તેના પછી ઉગ્ર, જે સર્વોપરી માનવામાં આવે છે.

ચતુર્દશે ગૌતમસ્તુ વેદશીર્ષા તતઃ પરમ્

ચૌદમા સમયમાં ગૌતમ, વેદોના મુખ્ય, અને પછીના હતા.

જટામાલ્યટ્ટહાસશ્ચ દારુકો લાઙ્ગલી ક્રમાત્

ક્રમશઃ જટામાળી, અઠ્ઠહાસ, દારુક અને લાંગળી હતા.

સહિષ્ણુઃ સોમશર્મા ચ નકુલીશો ઽન્તિમે પ્રભુઃ

સહિષ્ણુ, સોમશર્મા અને અંતે ભગવાન નકુલીષ હતા.

તીર્થે કાયાવતારે સ્યાદ્ દેવેશો નકુલીશ્વરઃ

કાયાવતાર તીર્થમાં દેવેશ નકુલીષ્વર તરીકે વિખ્યાત છે.

શિષ્યા બભૂવુશ્ચાન્યેષાં પ્રત્યેકં મુનિપુઙ્ગવાઃ

પ્રત્યેકના અન્ય શિષ્યો પણ મહાન ઋષિ બન્યા.

ક્રમેણ તાન્ પ્રવક્ષ્યામિ યોગિનો યોગવિત્તમાન્

હું હવે ક્રમવાર યોગમાં નિષ્ણાત એવા યોગીઓનું વર્ણન કરીશ.

વિકેશશ્ચ વિશોકશ્ચ વિશાપશ્શાપનાશનઃ

વિકેશ, વિશોક, વિશાપ અને શાપનાશન.

સનઃ સનાતનશ્ચૈવ મુકારશ્ચ સનન્દનઃ

સન, સનાતન, મુકાર અને સનંદન.

સુધામા વિરજાશ્ચૈવ શઙ્ખપાત્રજ એવ ચ

સુધામા, વિરજા અને શંખપાત્રજ.