કૂર્મપુરાણમ્

અનામયા હ્યશોકાશ્ચ રાગદ્વેષવિવર્જિતાઃ

ત્યાંના લોકો રોગ અને દુઃખથી મુક્ત છે, તેમને રાગ-દ્વેષ નથી.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચાત્ર ક્રમેણ તુ

અહીં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર ક્રમશઃ વસે છે.

વ્રતોપવાસૈર્વિવિધૈર્દેવદેવં દિવાકરમ્

વિવિધ વ્રતો અને ઉપવાસોથી તેઓ દેવોના દેવ, સૂર્યની ઉપાસના કરે છે.

સલોકતા ચ વિપ્રેન્દ્રા જાયતે તત્પ્રસાદતઃ

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, તેની કૃપાથી તેમને એ જ લોકમાં નિવાસ મળે છે.

શ્વેતદ્વીપશ્ચ તન્મધ્યે નારાયણપરાયણાઃ

એના મધ્યમાં શ્વેતદ્વીપ છે, જ્યાં બધા નારાયણને અર્પિત છે.

શ્વેતાસ્તત્ર નરા નિત્યં જાયન્તે વિષ્ણુતત્પરાઃ

ત્યાં સફેદવર્ણના લોકો જન્મે છે, જે હંમેશા વિષ્ણુભક્ત છે.

ક્રોધલોભવિનિર્મુક્તા માયામાત્સર્યવર્જિતાઃ

તેમને ક્રોધ અને લોભ નથી, માયા અને ઈર્ષ્યા પણ નથી.

નારાયણપરાઃ સર્વે નારાયણપરાયણાઃ

બધા નારાયણને અર્પિત છે, અને સંપૂર્ણપણે નારાયણમાં લીન છે.

કેચિજ્જપન્તિ તપ્યન્તિ કેચિદ્ વિજ્ઞાનિનો ઽપરે

કેટલાંક જપ કરે છે, કેટલાંક તપ કરે છે અને બીજાં જ્ઞાનમાં નિપુણ છે.

ધ્યાયન્તિ તત્ પરં વ્યોમ વાસુદેવં પરં પદમ્

તેઓ એ સર્વોચ્ચ આકાશમાં વસુદેવનું ધ્યાન કરે છે, જે સર્વથી ઉંચું નિવાસસ્થાન છે.

પશ્યન્તિ પરમં બ્રહ્મ વિષ્ણવાખ્યં તમસઃ પરં

તેઓ પરમ બ્રહ્મને જુએ છે, જેને વિષ્ણુ કહે છે અને જે અંધકારથી પર છે.

સુપીતવાસસઃ સર્વે શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસઃ

બધા ઉજળા પીળા વસ્ત્ર પહેરેલા છે અને તેમના છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે.

સ્વયોગોદ્ભૂતકિરણા મહાગરુડવાહનાઃ

તેમની કિરણો પોતાનાં યોગથી ઉત્પન્ન થાય છે અને તેઓ મહાગરુડ પર સવાર છે.

વસન્તિ તત્ર પુરુષા વિષ્ણોરન્તરચારિણઃ

ત્યાં વિષ્ણુના અંતરમાં રહેતા પુરુષો વસે છે.

નારાયણં નામ પુરં વ્યાસાદ્યૈરુપશોભિતમ્

ત્યાં નારાયણ નામનું શહેર છે, જેને વ્યાસ અને અન્ય મહાનોએ શોભાવ્યું છે.

હર્મ્યપ્રાકારસંયુક્તમટ્ટાલકસમાકુલમ્

તે શહેર મહેલો અને કોટથી ઘેરાયેલું છે, અને ઊંચા મિનારોની ભીડ છે.

શુભ્રાસ્તરણસંયુક્તં વિચિત્રૈઃ સમલઙ્કૃતમ્

તે શુદ્ધ પથારાંથી સજ્જ છે અને વિવિધ શણગારોથી શોભાયમાન છે.

સરોભિઃ સર્વતો યુક્તં વીણાવેણુનિનાદિતમ્

તે ચારેય બાજુ સરોવરોથી ઘેરાયેલું છે અને વીણા તથા વાંસળીના સંગીતથી ગુંજી ઉઠે છે.

વીથીભિઃ સર્વતો યુક્તં સોપાનૈ રત્નભૂષિતૈઃ

તે ચારેય તરફ રસ્તાઓથી ઘેરાયેલું છે અને રત્નોથી શોભતા પાવથિયા છે.

ચતુર્દ્વારમનૌપમ્યમગમ્યં દેવવિદ્વિષામ્

તેને ચાર દ્વાર છે, તે અપ્રતિમ છે અને દેવદ્વેષીઓ માટે અપ્રાપ્ય છે.

નાનાગીતવિધાનજ્ઞૈર્દેવાનામપિ દુર્લભૈઃ

તેમાં અનેક પ્રકારના ગીત જાણનારા વસે છે, જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

પ્રભૂતચન્દ્રવદનૈર્નૂપુરારાવસંયુતૈઃ

ત્યાં ઘણા છે, જેમના ચહેરા ચંદ્ર જેવા છે અને પગમાં નુપુરની ઝણકાર છે.

અશેષવિભવોપેતૈર્ભૂષિતૈસ્તનુમધ્યમૈઃ

તેઓ સર્વ પ્રકારના વૈભવથી યુક્ત, શોભાયમાન અને પાતળી કમરવાળા છે.

સંલાપાલાપકુશલૈર્દિવ્યાભરણભૂષૈતૈઃ

તેઓ વાતચીતમાં કુશળ છે અને દૈવી આભૂષણોથી શોભાયમાન છે.

નાનાવર્ણવિચિત્રાઙ્ગૈર્નાનાભોગરતિપ્રિયૈઃ

તેમના અંગો અનેક રંગોથી અદભુત છે અને વિવિધ ભોગ તથા આનંદમાં રુચિ ધરાવે છે.

અસંખ્યેયગુણં શુદ્ધમાગમ્યં ત્રિદશૈરપિ

તેમાં અનંત શુદ્ધ ગુણો છે, જે દેવતાઓ માટે પણ અપ્રાપ્ય છે.

તસ્ય મધ્યે ઽતિતેજસ્કમુચ્ચપ્રાકારતોરણમ્

તેના મધ્યમાં અત્યંત તેજસ્વી અને ઊંચા કોટવાળા દ્વાર છે.

શેતે ઽશેષજગત્સૂતિઃ શેષાહિશયને હરિઃ

હરિ, જે આખા જગતનો આધાર છે, તે શેષનાગના શયન પર વિશ્રામ કરે છે.

સ્વાત્માનન્દામૃતં પીત્વા પરં તત્ તમસઃ પરમ્

પોતાના આનંદરૂપ અમૃતને પીધા પછી, તે સર્વથી પર અને અંધકારથી પર છે.