કૂર્મપુરાણમ્

તેષાં ચ બ્રહ્મસાયુજ્યં સારૂપ્યં ચ સલોકતા

તેમને બ્રહ્માસાથે એકરૂપતા, સમાનતા અને એ જ લોકમાં વસવાનો લાભ મળે છે.

ક્રૌઞ્ચદ્વીપસ્તતો વિપ્રા વેષ્ટયિત્વા ઘૃતોદધિમ્

હે વિદ્વાનો, પછી ક્રૌંચદ્વીપ આવે છે, જેને ઘીનું સમુદ્ર ચારેય બાજુથી ઘેરી રાખે છે.

નામ્ના ચ સપ્તમઃ પ્રોક્તઃ પર્વતો દુન્દુભિસ્વનઃ

ત્યાં સાતમો પર્વત દુન્દુભિસ્વન નામે ઓળખાય છે.

ખ્યાતિશ્ચ પુણ્ડરીકાચ નદ્યઃ પ્રાધાન્યતઃ સ્મૃતાઃ

મુખ્ય નદીઓમાં ખ્યાતિ અને પુંડરીકાનું નામ આવે છે.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ દ્વિજોત્તમાઃ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણ, ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર વસે છે.

વ્રતોપવાસૈર્વિવિધૈર્હેમૈઃ સ્વાધ્યાયતર્પણૈઃ

વિવિધ વ્રતો, ઉપવાસો, સોનાના દાન અને સ્વાધ્યાયથી તેઓ તૃપ્તિ મેળવે છે.

સલોકતા ચ સામીપ્યં જાયતે તત્પ્રસાદતઃ

તેના કૃપાથી તેમને એ જ લોકમાં નિવાસ અને નજીક રહેવાની પ્રાપ્તિ થાય છે.

શાકદ્વીપઃ સ્થિતો વિપ્રા આવેષ્ટ્ય દધિસાગરમ્

હે વિદ્વાનો, પછી શાકદ્વીપ આવે છે, જેને દહીંનું સમુદ્ર ઘેરી રાખે છે.

આમ્બિકેયસ્તથા રમ્યઃ કેશરી ચેતિ પર્વતાઃ

ત્યાં આંબિકેય અને કેશરી નામનાં સુંદર પર્વતો છે.

ઇક્ષુકા ધેનુકા ચૈવ ગભસ્તિશ્ચેતિ નિમ્નગાઃ

મુખ્ય નદીઓમાં ઇક્ષુકા, ધેનુકા અને ગભસ્તિ આવે છે.

અનામયા હ્યશોકાશ્ચ રાગદ્વેષવિવર્જિતાઃ

ત્યાંના લોકો રોગ અને દુઃખથી મુક્ત છે, તેમને રાગ-દ્વેષ નથી.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચાત્ર ક્રમેણ તુ

અહીં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર ક્રમશઃ વસે છે.

વ્રતોપવાસૈર્વિવિધૈર્દેવદેવં દિવાકરમ્

વિવિધ વ્રતો અને ઉપવાસોથી તેઓ દેવોના દેવ, સૂર્યની ઉપાસના કરે છે.

સલોકતા ચ વિપ્રેન્દ્રા જાયતે તત્પ્રસાદતઃ

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, તેની કૃપાથી તેમને એ જ લોકમાં નિવાસ મળે છે.

શ્વેતદ્વીપશ્ચ તન્મધ્યે નારાયણપરાયણાઃ

એના મધ્યમાં શ્વેતદ્વીપ છે, જ્યાં બધા નારાયણને અર્પિત છે.

શ્વેતાસ્તત્ર નરા નિત્યં જાયન્તે વિષ્ણુતત્પરાઃ

ત્યાં સફેદવર્ણના લોકો જન્મે છે, જે હંમેશા વિષ્ણુભક્ત છે.

ક્રોધલોભવિનિર્મુક્તા માયામાત્સર્યવર્જિતાઃ

તેમને ક્રોધ અને લોભ નથી, માયા અને ઈર્ષ્યા પણ નથી.

નારાયણપરાઃ સર્વે નારાયણપરાયણાઃ

બધા નારાયણને અર્પિત છે, અને સંપૂર્ણપણે નારાયણમાં લીન છે.

કેચિજ્જપન્તિ તપ્યન્તિ કેચિદ્ વિજ્ઞાનિનો ઽપરે

કેટલાંક જપ કરે છે, કેટલાંક તપ કરે છે અને બીજાં જ્ઞાનમાં નિપુણ છે.

ધ્યાયન્તિ તત્ પરં વ્યોમ વાસુદેવં પરં પદમ્

તેઓ એ સર્વોચ્ચ આકાશમાં વસુદેવનું ધ્યાન કરે છે, જે સર્વથી ઉંચું નિવાસસ્થાન છે.

પશ્યન્તિ પરમં બ્રહ્મ વિષ્ણવાખ્યં તમસઃ પરં

તેઓ પરમ બ્રહ્મને જુએ છે, જેને વિષ્ણુ કહે છે અને જે અંધકારથી પર છે.

સુપીતવાસસઃ સર્વે શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસઃ

બધા ઉજળા પીળા વસ્ત્ર પહેરેલા છે અને તેમના છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે.

સ્વયોગોદ્ભૂતકિરણા મહાગરુડવાહનાઃ

તેમની કિરણો પોતાનાં યોગથી ઉત્પન્ન થાય છે અને તેઓ મહાગરુડ પર સવાર છે.

વસન્તિ તત્ર પુરુષા વિષ્ણોરન્તરચારિણઃ

ત્યાં વિષ્ણુના અંતરમાં રહેતા પુરુષો વસે છે.

નારાયણં નામ પુરં વ્યાસાદ્યૈરુપશોભિતમ્

ત્યાં નારાયણ નામનું શહેર છે, જેને વ્યાસ અને અન્ય મહાનોએ શોભાવ્યું છે.

હર્મ્યપ્રાકારસંયુક્તમટ્ટાલકસમાકુલમ્

તે શહેર મહેલો અને કોટથી ઘેરાયેલું છે, અને ઊંચા મિનારોની ભીડ છે.

શુભ્રાસ્તરણસંયુક્તં વિચિત્રૈઃ સમલઙ્કૃતમ્

તે શુદ્ધ પથારાંથી સજ્જ છે અને વિવિધ શણગારોથી શોભાયમાન છે.

સરોભિઃ સર્વતો યુક્તં વીણાવેણુનિનાદિતમ્

તે ચારેય બાજુ સરોવરોથી ઘેરાયેલું છે અને વીણા તથા વાંસળીના સંગીતથી ગુંજી ઉઠે છે.

વીથીભિઃ સર્વતો યુક્તં સોપાનૈ રત્નભૂષિતૈઃ

તે ચારેય તરફ રસ્તાઓથી ઘેરાયેલું છે અને રત્નોથી શોભતા પાવથિયા છે.