કૂર્મપુરાણમ્

ન તત્ર પાપકર્તારઃ પુરુષા વા કથઞ્ચન

ત્યાં ક્યારેય પાપી કે દુષ્ટ માણસો જોવા મળતા નથી.

તાસુ બ્રહ્મર્ષયો નિત્યં પિતામહપુપાસતે

ત્યાં બ્રહ્મર્ષિઓ હંમેશા પિતામહની ઉપાસના કરે છે.

અમૃતા સુકૃતા ચૈવ નામતઃ પરિકીર્તિતાઃ

તેઓ અમર અને પુણ્યશાળી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.

ન ચૈતેષુ યુગાવસ્થા પુરુષા વૈ ચિરાયુષઃ

આ યુગોમાં લોકો લાંબું જીવન જીવતા નથી.

બ્રહ્મક્ષત્રિયવિટ્શૂદ્રાસ્તસ્મિન્ દ્વીપે પ્રકીર્તિતાઃ

તે દ્વીપ પર બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર એમ ચાર વર્ણનો ઉલ્લેખ થાય છે.

તેષાં ચ સોમસાયુજ્યં સારૂપ્યં મુનિપુઙ્ગવાઃ

મહાન મુનિઓ, તેમાં સૌને ચંદ્રદેવ સાથે એકરૂપતા અને સમાનતા પ્રાપ્ત થાય છે.

પઞ્ચવર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તિ ચ નિરામયાઃ

તેઓ પાંચ હજાર વર્ષ સુધી રોગમુક્ત રહીને જીવે છે.

સંવેષ્ટ્યેક્ષુરસામ્ભોધિં શાલ્મલિઃ સંવ્યવસ્થિતઃ

શાલમલી દ્વીપ ઈકશુરસના સમુદ્રને ઘેરીને સ્થિર છે.

ઋજ્વાયતાઃ સુપર્વાણઃ સપ્ત નદ્યશ્ચ સુવ્રતાઃ

ત્યાં સાત સીધી અને મજબૂત નદીઓ વહે છે, હે સુવ્રત.

દ્રોણઃ કઙ્કસ્તુ મહિષઃ કકુદ્વાન્ સપ્ત પર્વતાઃ

દ્રોણ, કંક, મહિષ અને કકુદ્વાન એમ સાત પર્વતો છે.

નિવૃત્તિશ્ચૈતિ તા નદ્યઃ સ્મૃતા પાપહરા નૃણામ્

આ નદીઓમાં નિવૃત્તિ વગેરે કહેવાય છે, જે મનુષ્યોના પાપ દૂર કરે છે.

ન ચૈવાસ્તિ યુગાવસ્થા જના જીવન્ત્યનામયાઃ

ત્યાં યુગોની કોઈ વિભાજના નથી; લોકો રોગરહિત જીવન જીવે છે.

તેષાં તસ્યાથ સાયુજ્યં સારૂપ્યં ચ સલોકતા

તેમને ત્યાં એકરૂપતા, સમાનતા અને એ જ લોકમાં વસવાનો લાભ મળે છે.

પીતા વૈશ્યાઃ સ્મૃતાઃ કૃષ્ણા દ્વીપે ઽસ્મિન્ વૃષલા દ્વિજાઃ

આ દ્વીપમાં વૈશ્ય પીતવર્ણના, શૂદ્ર કાળાં અને દ્વિજ જાતિ બહારના ગણાય છે.

સંવેષ્ટ્ય તુ સુરોદાબ્ધિં કુશદ્વીપો વ્યવસ્થિતઃ

મદિરાના સમુદ્રને ઘેરીને કુશદ્વીપ સ્થિત છે.

કુશેશયો હરિશ્ચાથ મન્દરઃ સપ્ત પર્વતાઃ

કુશેશય, હરિ અને મન્દર એમ સાત પર્વતો છે.

વિદ્યુદમ્ભા મહી ચેતિ નદ્યસ્તત્ર જલાવહાઃ

ત્યાં વિદ્યુત, અંબા અને મહી નામની પાણી વહન કરતી નદીઓ છે.

તાસુ બ્રહ્માણમીશાનં દેવાદ્યાઃ પર્યુપાસતે

આ નદીઓ પર બ્રહ્મા, ઈશાન અને દેવાદિ દેવોની પૂજા થાય છે.

વૈશ્યાઃ સ્નેહાસ્તુ મન્દેહાઃ શૂદ્રાસ્તત્ર પ્રકીર્તિતાઃ

ત્યાં વૈશ્યોને સ્નેહ અને શૂદ્રોને મન્દેહા કહેવામાં આવે છે.

યથોક્તકારિણઃ સર્વે સર્વે ભૂતહિતે રતાઃ

ત્યાં બધા જણ અગાઉ જણાવ્યા મુજબ વર્તે છે અને સર્વે જીવહિતમાં તત્પર રહે છે.

તેષાં ચ બ્રહ્મસાયુજ્યં સારૂપ્યં ચ સલોકતા

તેમને બ્રહ્માસાથે એકરૂપતા, સમાનતા અને એ જ લોકમાં વસવાનો લાભ મળે છે.

ક્રૌઞ્ચદ્વીપસ્તતો વિપ્રા વેષ્ટયિત્વા ઘૃતોદધિમ્

હે વિદ્વાનો, પછી ક્રૌંચદ્વીપ આવે છે, જેને ઘીનું સમુદ્ર ચારેય બાજુથી ઘેરી રાખે છે.

નામ્ના ચ સપ્તમઃ પ્રોક્તઃ પર્વતો દુન્દુભિસ્વનઃ

ત્યાં સાતમો પર્વત દુન્દુભિસ્વન નામે ઓળખાય છે.

ખ્યાતિશ્ચ પુણ્ડરીકાચ નદ્યઃ પ્રાધાન્યતઃ સ્મૃતાઃ

મુખ્ય નદીઓમાં ખ્યાતિ અને પુંડરીકાનું નામ આવે છે.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ દ્વિજોત્તમાઃ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણ, ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર વસે છે.

વ્રતોપવાસૈર્વિવિધૈર્હેમૈઃ સ્વાધ્યાયતર્પણૈઃ

વિવિધ વ્રતો, ઉપવાસો, સોનાના દાન અને સ્વાધ્યાયથી તેઓ તૃપ્તિ મેળવે છે.

સલોકતા ચ સામીપ્યં જાયતે તત્પ્રસાદતઃ

તેના કૃપાથી તેમને એ જ લોકમાં નિવાસ અને નજીક રહેવાની પ્રાપ્તિ થાય છે.

શાકદ્વીપઃ સ્થિતો વિપ્રા આવેષ્ટ્ય દધિસાગરમ્

હે વિદ્વાનો, પછી શાકદ્વીપ આવે છે, જેને દહીંનું સમુદ્ર ઘેરી રાખે છે.

આમ્બિકેયસ્તથા રમ્યઃ કેશરી ચેતિ પર્વતાઃ

ત્યાં આંબિકેય અને કેશરી નામનાં સુંદર પર્વતો છે.