કૂર્મપુરાણમ્

રત્નસોપાનસંયુક્તં સરોભિશ્ચોપશોભિતમ્

આ સરોવરો રત્નોથી બનેલા પાવથીઓથી જોડાયેલા છે અને તેમની સુંદરતાથી સમગ્ર સ્થાન શોભાયમાન છે.

કર્ણિકારવનં દ્વિવ્યં તત્રાસ્તે શઙ્કરોમયા

ત્યાં શિવજીના તત્વથી બનેલું દિવ્ય કર્ણિકાર વૃક્ષોનું વન છે.

રમ્યપ્રાસાદસંયુક્તં ઘણ્ટાચામરભૂષિતમ્

આ વન મનોહર મહેલો, ઘંટડી અને ચામરથી શોભિત છે.

મૃદઙ્ગમુરજોદ્ઘુષ્ટં વીણાવેણુનિનાદિતમ્

ત્યાં મૃદંગ અને મુરજના સંગીત સાથે વીણા અને વાંસળીના મીઠા સ્વર ગુંજે છે.

ભાસ્વદ્ભિત્તિસમાકીર્ણં મહાપ્રાસાદસંકુલમ્

મહાન મહેલો અને ચમકદાર દીવાલોથી આખું સ્થાન ભવ્યતા પામ્યું છે.

તત્ર સા વસતે દેવી નિત્યં યોગપરાયણા

ત્યાં દેવી હંમેશા યોગમાં તત્પર રહીને નિવાસ કરે છે.

પશ્યન્તિ તત્ર મુનયઃ સિદ્ધા યે બ્રહ્મવાદિનઃ

ત્યાં મુનિઓ અને સિદ્ધ પુરુષો, જે બ્રહ્મનું વર્ણન કરે છે, તેઓ દેવીનું દર્શન કરે છે.

સરાંસિ સિદ્ધજુષ્ટાનિ દેવભોગ્યાનિ સત્તમાઃ

આ સરોવરો સિદ્ધો દ્વારા આનંદપૂર્વક ઉપયોગમાં લેવાય છે અને દેવતાઓ માટે યોગ્ય છે, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.

સન્ધર્વાણાં પુરશતં દિવ્યસ્ત્રીભિઃ સમાવૃતમ્

ત્યાં ગંધર્વોના સૈંકડો નગરો છે, જે દિવ્ય સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા છે.

ક્રીડન્તિ મુદિતા નિત્યં વિલાસૈર્ભોગતત્પરાઃ

ત્યાં બધા હંમેશા આનંદમાં રમે છે અને વિલાસ તથા ભોગમાં મગ્ન રહે છે.

વસન્તિ તત્રાપ્સરસો રમ્ભાદ્યા રતિલાલસાઃ

ત્યાં રંભા સહિતની અપ્સરાઓ વસે છે, જે પ્રેમમાં લિપ્ત રહે છે.

સા પુરી સર્વરત્નાઢ્યા નૈકપ્રસ્ત્રવણૈર્યુતા

આ નગરી સર્વપ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર છે અને અસંખ્ય ઝરણાઓથી શોભાયમાન છે.

રુદ્રાણાં શાન્તરજસામીશ્વરાર્પિતચેતસામ્

ત્યાં શાંત અને રજોગુણવાળી રુદ્રાણીઓ વસે છે, જેમનું મન ભગવાનમાં એકાગ્ર છે.

સમાસતે પરં જ્યોતિરારૂઢાઃ સ્થાનમુત્તમમ્

આ રુદ્રાણીઓ પરમ તેજમાં સ્થિર રહીને શ્રેષ્ઠ સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.

નન્દીશ્વરસ્ય કપિલે તત્રાસ્તે સુયશા યતિઃ

ત્યાં કપિલામાં સુપ્રસિદ્ધ યતિ નંદીશ્વર નિવાસ કરે છે.

દીપ્તમાયતનં પુણ્યં ભાસ્કરસ્યામિતૌજસઃ

અહાં ભાસ્કરનું તેજસ્વી અને પવિત્ર નિવાસસ્થાન છે, જેનું તેજ અપરંપાર છે.

રમતે તત્ર રમ્યો ઽસૌ ભગવાન્ શીતદીધિતિઃ

ત્યાં શીતળ કિરણોવાળો ચંદ્ર ભગવાન આનંદથી વિહાર કરે છે.

સહસ્ત્રયોજનાયામં સુવર્ણમણિતોરણમ્

આ સ્થાન હજાર યોજન લાંબું છે અને તેમાં સોનાના તથા રત્નોથી શોભતા દ્વાર છે.

સાવિત્ર્યા સહ વિશ્વાત્મા વાસુદેવાદિભિર્યુતઃ

ત્યાં વિશ્વના આત્મા, સાવિત્રી સાથે, વાસુદેવ અને અન્ય દેવતાઓની સાથે નિવાસ કરે છે.

સનન્દનાદયો યત્ર વસન્તિ મુનિપુઙ્ગવાઃ

ત્યાં સનંદન વગેરે મહાન ઋષિઓ વસે છે.

નાતિદૂરેણ તસ્યાથ દૈત્યચાર્યસ્ય ધીમતઃ

તેના વધુ દૂર નથી, ત્યાં દૈત્યગુરુનું પવિત્ર આશ્રમ છે.

કર્દમસ્યાશ્રમં પુણ્યં તત્રાસ્તે ભગવાનૃષિઃ

તે પવિત્ર સ્થળે મહાન ઋષિ કર્દમજી નિવાસ કરે છે.

સનત્કુમારો ભગવાંસ્તત્રાસ્તે બ્રહ્મવિત્તમઃ

ત્યાં બ્રહ્મજ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠ એવા સંતકુમાર ભગવાન પણ નિવાસ કરે છે.

સરાંસિ વિમલા નદ્યો દેવાનામાલયાનિ ચ

ત્યાં શુદ્ધ સરોવર, નદીઓ અને દેવતાઓના નિવાસસ્થાન છે.

વન્યાન્યાશ્રમવર્યાણિ સંખ્યાતું નૈવ શક્નુયામ્

ત્યાંના વનો અને ઉત્તમ આશ્રમો એટલા વધુ છે કે હું એનું ગણતરી કરી શકતો નથી.

ન શક્યં વિસ્તરાદ્ વક્તું મયા વર્ષશતૈરપિ

હું એ બધાનું વિગતવાર વર્ણન સો વર્ષમાં પણ કરી શકું એમ નથી.

સંવેષ્ટયિત્વા ક્ષારોદં પ્લક્ષદ્વીપો વ્યવસ્થિતઃ

ખારાના દરિયાને ઘેરીને પ્લક્ષદ્વીપ સ્થિત છે.

ઋજ્વાયતાઃ સુપર્વાણઃ સિદ્ધસઙ્ઘનિષેવિતાઃ

એના પર્વતો સીધા અને ઊંચા છે, જ્યાં સિદ્ધોનું સમૂહ રહે છે.

વૈભ્રાજઃ સપ્તમઃ પ્રોક્તો બ્રહ્મણો ઽત્યન્તવલ્લભઃ

સાતમો, વૈભ્રાજ નામે ઓળખાતો, બ્રહ્માજીને ખૂબ પ્રિય છે.