કૂર્મપુરાણમ્

શિગ્રુઃ સ્વશિલ્પાપિ તથા પારિયાત્રાશ્રયાઃ સ્મૃતાઃ

શિગરુ અને સ્વશિલ્પા પણ છે, જે પારિયાત્ર પર્વત પર સ્થિત માનવામાં આવે છે.

મન્દાકિની ચિત્રકૂટા તામસી ચ પિશાચિકા

મંદાકિની, ચિત્રકૂટા, તામસી અને પિશાચિકા નદીઓ છે.

ઋક્ષવત્પાદજા નદ્યઃ સર્વપાપહરા નૃણામ્

ઋક્ષવત પર્વતના પાદમાંથી જન્મેલી નદીઓ મનુષ્યોના બધા પાપ દૂર કરે છે.

વેણ્યા વૈતરણી ચૈવ બલાકા ચ કુમુદ્વતી

વેણ્યા, વૈતરણી, બલાકા અને કમુદ્વતી નદીઓ છે.

વિન્ધ્યપાદપ્રસૂતાસ્તા નદ્યઃ પુણ્યજલાઃ શુભાઃ

આ શુભ અને પવિત્ર જળવાળી નદીઓ વિંધ્ય પર્વતના પાદમાંથી ઉદ્ભવેલી છે.

દક્ષિણાપથગા નદ્યઃ સહ્યપાદવિનિઃ સૃતાઃ

દક્ષિણ પ્રદેશની નદીઓ સહ્ય પર્વતના પાદમાંથી વહે છે.

મલયાન્નિઃ સૃતા નદ્યઃ સર્વાઃ શીતજલાઃ સ્મૃતાઃ

મલય પર્વતમાંથી નીકળતી બધી નદીઓ ઠંડા જળથી ભરેલી માનવામાં આવે છે.

શુક્તિમત્પાદસંજાતાઃ સર્વપાપહરા નૃણામ્

શુક્તિમત પર્વતના પાદમાંથી જન્મેલી નદીઓ મનુષ્યોના સર્વ પાપ દૂર કરે છે.

સર્વપાપહરાઃ પુણ્યાઃ સ્નાનદાનાદિકર્મસુ

આ બધી નદીઓ પવિત્ર છે અને સ્નાન, દાન તથા અન્ય કર્મોથી સર્વ પાપ દૂર કરે છે.

પૂર્વદેશાદિકાશ્ચૈવ કામરૂપનિવાસિનઃ

પૂર્વ પ્રદેશના રહેવાસીઓ પણ છે, જે પોતાની ઈચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરીને વસે છે.

તથાપરાન્તાઃ સૌરાષ્ટ્રાઃ શૂદ્રાભીરાસ્તથાર્ઽબુદાઃ

એ જ રીતે પશ્ચિમના સોરાષ્ટ્ર, શૂદ્ર, આભીર અને અર્બુદ લોકો પણ વસે છે.

સૌવીરાઃ સૈન્ધવા હૂણા શાલ્વાઃ કલ્પનિવાસિનઃ

સૌવીર, સૈંધવ, હૂણ અને શાલ્વ એ બધા એ પ્રદેશમાં વસે છે.

આસાં પિબન્તિ સલિલં વસન્તિ સરિતાં સદા

એ લોકો હંમેશાં નદીઓનું પાણી પીવે છે અને નદીઓના કિનારે રહે છે.

કૃતં ત્રેતા દ્વાપરં ચ કલિશ્ચાન્યત્ર ન ક્વચિત્

કૃતયુગ, ત્રેતાયુગ, દ્વાપરયુગ અને કળિયુગ બીજે ક્યાંય નથી.

ન તેષુ શોકો નાયાસો નોદ્વેગઃ ક્ષુદ્ભયં ન ચ

એ લોકોમાં દુઃખ, થાક, ચિંતા કે ભૂખનો ડર ક્યારેય નથી.

રમન્તિ વિવિધૈર્ભાવૈઃ સર્વાશ્ચ સ્થિરયૌવનાઃ

એ બધા વિવિધ આનંદમાં મગ્ન રહે છે અને હંમેશાં યુવાન રહે છે.

સ્ફાટિકં દેવદેવસ્ય વિમાનં પરમેષ્ઠિનઃ

દેવદેવ મહાદેવનું વિમાન સ્વચ્છ સ્ફટિકથી બનેલું છે.

દેવાઃ સિદ્ધગણા યક્ષાઃ પૂજાં નિત્યં પ્રકુર્વતે

ત્યાં દેવો, સિદ્ધો અને યક્ષો રોજ પૂજા કરે છે.

ભૂતૈઃ પરિવૃતો નિત્યં ભાતિ તત્ર પિનાકધૃક્

ત્યાં પિનાકધારી મહાદેવ હંમેશાં ભૂતોની વચ્ચે તેજસ્વી લાગે છે.

તત્રાપિ દેવદેવસ્ય ભવસ્યાયતનં મહત્

ત્યાં પણ દેવદેવ ભવનું વિશાળ મંદિર છે.

નદી નાનાવિધૈઃ પદ્મૈરનેકૈઃ સમલઙ્કૃતા

ત્યાં અનેક પ્રકારના કમળોથી શોભાયમાન નદી વહે છે.

ઉપસ્પૃષ્ટજલા નિત્યં સુપુણ્યા સુમનોરમા

એ નદીનું જળ હંમેશાં પવિત્ર, શુભ અને મનોહર છે.

દેવર્ષિગણજુષ્ટાનિ તથા નારાયણસ્ય ચ

તે નદીમાં દેવર્ષિગણ અને નારાયણ પણ આવે છે.

સ્ફાટિકસ્તમ્ભસંયુક્તં હેમગોપુરસંયુતમ્

ત્યાં સ્ફટિકના થાંભલા અને સોનાના દરવાજાવાળું મહેલ છે.

સુપુણ્યં ભવનં રમ્યં સર્વરત્નોપશોભિતમ્

એ મહેલ અત્યંત પવિત્ર, સુંદર અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન છે.

આસ્તે સર્વામરશ્રેષ્ઠઃ પૂજ્યમાનઃ સનાતનઃ

ત્યાં સર્વ અમરોમાં શ્રેષ્ઠ, સદા પૂજ્ય ભગવાન નિવાસ કરે છે.

સ્થાનાનામષ્ટકં પુણ્યં દુરાધર્ષં સુરદ્વિષામ્

ત્યાં આઠ પવિત્ર સ્થાન છે, જે દેવદુશ્મનો માટે અપ્રાપ્ય છે.

સપ્તાશ્રમાણિ પુણ્યાનિ સિદ્ધાવાસયુતાનિ તુ

ત્યાં સાત પવિત્ર આશ્રમ છે, જ્યાં સિદ્ધો રહે છે.

સુપુણ્યં સુમહત્ સ્થાનં બ્રહ્મણો ઽવ્યક્તજન્મનઃ

ત્યાં અવ્યક્ત જન્મ ધરાવનાર બ્રહ્માનું વિશાળ અને પવિત્ર સ્થાન છે.