કૂર્મપુરાણમ્

ઉપાસતે સદા વિષ્ણું માનવા વિષ્ણુભાવિતાઃ

અહીંના લોકો હંમેશા વિષ્ણુભક્તિથી વિષ્ણુની ઉપાસના કરે છે.

વિમાનં વાસુદેવસ્ય પારિજાતવનાશ્રિતમ્

પારિજાતવનમાં વસુદેવનું દિવ્ય વિમાન સ્થિત છે.

પ્રાકારૈર્દશભિર્યુક્તં દુરાધર્ષં સુદુર્ગમમ્

એ વિમાન દસ કિલ્લેબંદી દિવાલોથી સુરક્ષિત છે, જેને જીતવું અતિ મુશ્કેલ છે.

સ્વર્ણસ્તમ્ભસહસ્ત્રૈશ્ચ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતમ્

તે ચારે બાજુ સોનાના હજારો સ્તંભોથી શોભાયમાન છે.

દિવ્યસિંહાસનોપેતં સર્વશોભાસમન્વિતમ્

એમાં દિવ્ય સિંહાસન છે અને સર્વ પ્રકારની ભવ્યતા છે.

નારાયણપરૈઃ શુદ્ધૈર્વેદાધ્યયનતત્પરૈઃ

અહીં શુદ્ધ નારાયણભક્તો વસે છે, જે વેદના અભ્યાસમાં તત્પર છે.

સ્તુવદ્ભિઃ સતતં મન્ત્રૈર્નમસ્યદ્ભિશ્ચ માધવમ્

એ લોકો હંમેશા મંત્રોથી માધવની સ્તુતિ કરે છે અને નમન કરે છે.

રાજાનઃ સર્વકાલં તુ મહિમાનં પ્રકુર્વતે

અહીંના રાજાઓ સર્વકાલે મહાન કાર્યો કરે છે.

સ્ત્રિયો યૌવનશાલિન્યઃ સદા મણ્ડનતત્પરાઃ

યુવાન સ્ત્રીઓ હંમેશા શૃંગારમાં તત્પર રહે છે.

ત્રયોદશ સહસ્ત્રાણિ વર્ષાણાં વૈ સ્થિરાયુષઃ

અહીં લોકોનું આયુષ્ય ત્રેઓદશ હજાર વર્ષનું સ્થિર છે.

પરમાયુઃ સ્મૃતં તેષાં શતં વર્ષાણિ સુવ્રતાઃ

સુવ્રતો, એમનું પરમ આયુષ્ય એક લાખ વર્ષ ગણાય છે.

કર્મભૂમિરિયં વિપ્રા નરાણામધિકારિણામ્

હે વિદ્વાનો, આ કર્મભૂમિ છે, જ્યાં લાયક મનુષ્યોને અધિકાર મળે છે.

વિન્ધ્યશ્ચ પારિયાત્રશ્ચ સપ્તાત્ર કુલપર્વતાઃ

અહીં વિંધ્ય અને પારિયાત્ર એ સાત મુખ્ય પર્વતોમાંના બે છે.

નાગદ્વીપસ્તથા સૌમ્યો ગન્ધર્વસ્ત્વથ વારુણઃ

હે સૌમ્ય, ત્યાં નાગદ્વીપ છે, અને સાથે જ ગંધર્વ તથા વારુણ નામના દ્વીપ પણ છે.

યોજનાનાં સહસ્ત્રં તુ દ્વીપો ઽયં દક્ષિણોત્તરઃ

આ દ્વીપ દક્ષિણથી ઉત્તર સુધી હજાર યોજન જેટલો વિસ્તરેલો છે.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્ય મધ્યે શૂદ્રાસ્તથૈવ ચ

દ્વીપના મધ્યમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર લોકો વસે છે.

સ્ત્રવન્તે પાવના નદ્યઃ પર્વતેભ્યો વિનિઃ સૃતાઃ

પવિત્ર નદીઓ પર્વતોમાંથી વહેતી નીકળે છે.

ઇરાવતી વિતસ્તા ચ વિપાશા દેવિકા કુહૂઃ

ઇરાવતી, વિતસ્થા, વિપાશા, દેવિકા અને કુહૂ નામની નદીઓ છે.

કૌશિકી લોહિતા ચૈવ હિમવત્પાદનિઃ સૃતાઃ

કૌશિકી અને લોહિતા પણ છે, જે હિમવંતના પાદમાંથી નીકળે છે.

પર્ણાશા વન્દના ચૈવ સદાનીરા મનોરમા

પર્ણાશા અને વંદના, અને સતત વહેતી મનોહર સદાનીરા પણ છે.

શિગ્રુઃ સ્વશિલ્પાપિ તથા પારિયાત્રાશ્રયાઃ સ્મૃતાઃ

શિગરુ અને સ્વશિલ્પા પણ છે, જે પારિયાત્ર પર્વત પર સ્થિત માનવામાં આવે છે.

મન્દાકિની ચિત્રકૂટા તામસી ચ પિશાચિકા

મંદાકિની, ચિત્રકૂટા, તામસી અને પિશાચિકા નદીઓ છે.

ઋક્ષવત્પાદજા નદ્યઃ સર્વપાપહરા નૃણામ્

ઋક્ષવત પર્વતના પાદમાંથી જન્મેલી નદીઓ મનુષ્યોના બધા પાપ દૂર કરે છે.

વેણ્યા વૈતરણી ચૈવ બલાકા ચ કુમુદ્વતી

વેણ્યા, વૈતરણી, બલાકા અને કમુદ્વતી નદીઓ છે.

વિન્ધ્યપાદપ્રસૂતાસ્તા નદ્યઃ પુણ્યજલાઃ શુભાઃ

આ શુભ અને પવિત્ર જળવાળી નદીઓ વિંધ્ય પર્વતના પાદમાંથી ઉદ્ભવેલી છે.

દક્ષિણાપથગા નદ્યઃ સહ્યપાદવિનિઃ સૃતાઃ

દક્ષિણ પ્રદેશની નદીઓ સહ્ય પર્વતના પાદમાંથી વહે છે.

મલયાન્નિઃ સૃતા નદ્યઃ સર્વાઃ શીતજલાઃ સ્મૃતાઃ

મલય પર્વતમાંથી નીકળતી બધી નદીઓ ઠંડા જળથી ભરેલી માનવામાં આવે છે.

શુક્તિમત્પાદસંજાતાઃ સર્વપાપહરા નૃણામ્

શુક્તિમત પર્વતના પાદમાંથી જન્મેલી નદીઓ મનુષ્યોના સર્વ પાપ દૂર કરે છે.

સર્વપાપહરાઃ પુણ્યાઃ સ્નાનદાનાદિકર્મસુ

આ બધી નદીઓ પવિત્ર છે અને સ્નાન, દાન તથા અન્ય કર્મોથી સર્વ પાપ દૂર કરે છે.