કૂર્મપુરાણમ્

જઠરાદ્યાઃ સ્થિતા મેરોશ્ચતુર્દિક્ષુ મહર્ષયઃ

મેરુની ચારેય બાજુએ જઠર અને અન્ય પર્વતો સ્થિત છે, હે મહર્ષિઓ.

સ્ત્રિયશ્ચોત્પલપત્રાભા જીવન્તિ ચ વર્ષાયુતમ્

કમળની પાંદડીઓ જેવી તેજસ્વી સ્ત્રીઓ લાખ વર્ષ જીવે છે.

દશ વર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તે આમ્રભોજનાઃ

કે જેઓ કેરી ખાય છે, તેઓ દસ હજાર વર્ષ જીવે છે.

જીવન્તિ ચૈવ સત્ત્વસ્થા ન્યગ્રોધફલભોજનાઃ

અને જેઓ સદ્ગુણમાં સ્થિર રહી વટના ફળ ખાય છે, તેઓ પણ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ પુરુષા નાર્યો દેવલોકસ્થિતા ઇવ

પુરુષો અને સ્ત્રીઓ દેવલોકમાં રહેતા હોય એમ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ કુરુવર્ષે તુ શ્યામાઙ્ગાઃ ક્ષીરભોજનાઃ

કુરુ પ્રદેશમાં શ્યામવર્ણના લોકો રહે છે, જે દૂધ પીધા કરીને જીવન ગુજારે છે.

ચન્દ્રદ્વીપે મહાદેવં યજન્તિ સતતં શિવમ્

ચંદ્રદ્વીપ પર લોકો મહાદેવ શિવની હંમેશા ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.

દશવર્ષહસ્ત્રાણિ જીવન્તિ પ્લક્ષભોજનાઃ

પલકષના ફળ ખાવાવાળા લોકો દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવે છે.

ધ્યાને મનઃ સમાધાય સાદરં ભક્તિસંયુતાઃ

એ લોકો મનને ધ્યાનમાં લગાડી, શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી ભરપૂર રહે છે.

દશવર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તીક્ષુરસાશિનઃ

ઈક્ષુરસ પીતા લોકો પણ દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવે છે.

ઉપાસતે સદા વિષ્ણું માનવા વિષ્ણુભાવિતાઃ

અહીંના લોકો હંમેશા વિષ્ણુભક્તિથી વિષ્ણુની ઉપાસના કરે છે.

વિમાનં વાસુદેવસ્ય પારિજાતવનાશ્રિતમ્

પારિજાતવનમાં વસુદેવનું દિવ્ય વિમાન સ્થિત છે.

પ્રાકારૈર્દશભિર્યુક્તં દુરાધર્ષં સુદુર્ગમમ્

એ વિમાન દસ કિલ્લેબંદી દિવાલોથી સુરક્ષિત છે, જેને જીતવું અતિ મુશ્કેલ છે.

સ્વર્ણસ્તમ્ભસહસ્ત્રૈશ્ચ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતમ્

તે ચારે બાજુ સોનાના હજારો સ્તંભોથી શોભાયમાન છે.

દિવ્યસિંહાસનોપેતં સર્વશોભાસમન્વિતમ્

એમાં દિવ્ય સિંહાસન છે અને સર્વ પ્રકારની ભવ્યતા છે.

નારાયણપરૈઃ શુદ્ધૈર્વેદાધ્યયનતત્પરૈઃ

અહીં શુદ્ધ નારાયણભક્તો વસે છે, જે વેદના અભ્યાસમાં તત્પર છે.

સ્તુવદ્ભિઃ સતતં મન્ત્રૈર્નમસ્યદ્ભિશ્ચ માધવમ્

એ લોકો હંમેશા મંત્રોથી માધવની સ્તુતિ કરે છે અને નમન કરે છે.

રાજાનઃ સર્વકાલં તુ મહિમાનં પ્રકુર્વતે

અહીંના રાજાઓ સર્વકાલે મહાન કાર્યો કરે છે.

સ્ત્રિયો યૌવનશાલિન્યઃ સદા મણ્ડનતત્પરાઃ

યુવાન સ્ત્રીઓ હંમેશા શૃંગારમાં તત્પર રહે છે.

ત્રયોદશ સહસ્ત્રાણિ વર્ષાણાં વૈ સ્થિરાયુષઃ

અહીં લોકોનું આયુષ્ય ત્રેઓદશ હજાર વર્ષનું સ્થિર છે.

પરમાયુઃ સ્મૃતં તેષાં શતં વર્ષાણિ સુવ્રતાઃ

સુવ્રતો, એમનું પરમ આયુષ્ય એક લાખ વર્ષ ગણાય છે.

કર્મભૂમિરિયં વિપ્રા નરાણામધિકારિણામ્

હે વિદ્વાનો, આ કર્મભૂમિ છે, જ્યાં લાયક મનુષ્યોને અધિકાર મળે છે.

વિન્ધ્યશ્ચ પારિયાત્રશ્ચ સપ્તાત્ર કુલપર્વતાઃ

અહીં વિંધ્ય અને પારિયાત્ર એ સાત મુખ્ય પર્વતોમાંના બે છે.

નાગદ્વીપસ્તથા સૌમ્યો ગન્ધર્વસ્ત્વથ વારુણઃ

હે સૌમ્ય, ત્યાં નાગદ્વીપ છે, અને સાથે જ ગંધર્વ તથા વારુણ નામના દ્વીપ પણ છે.

યોજનાનાં સહસ્ત્રં તુ દ્વીપો ઽયં દક્ષિણોત્તરઃ

આ દ્વીપ દક્ષિણથી ઉત્તર સુધી હજાર યોજન જેટલો વિસ્તરેલો છે.

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્ય મધ્યે શૂદ્રાસ્તથૈવ ચ

દ્વીપના મધ્યમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર લોકો વસે છે.

સ્ત્રવન્તે પાવના નદ્યઃ પર્વતેભ્યો વિનિઃ સૃતાઃ

પવિત્ર નદીઓ પર્વતોમાંથી વહેતી નીકળે છે.

ઇરાવતી વિતસ્તા ચ વિપાશા દેવિકા કુહૂઃ

ઇરાવતી, વિતસ્થા, વિપાશા, દેવિકા અને કુહૂ નામની નદીઓ છે.

કૌશિકી લોહિતા ચૈવ હિમવત્પાદનિઃ સૃતાઃ

કૌશિકી અને લોહિતા પણ છે, જે હિમવંતના પાદમાંથી નીકળે છે.