કૂર્મપુરાણમ્

તતશ્ચ પૂર્વવર્ષેણ ભદ્રાશ્વેનૈતિ ચાર્ણવમ્

પછી પૂર્વ દિશામાંથી ભદ્રાશ્વ સમુદ્ર સુધી પહોંચે છે.

પ્રયાતિ સાગરં ભિત્ત્વા સપ્તભેદા દ્વિજોત્તમાઃ

એ સમુદ્રને ભેદી સાત ભાગમાં વહે છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

પશ્ચિમં કેતુમાલાખ્યં વર્ષં ગત્વૈતિ ચાર્ણવમ્

પશ્ચિમ દિશામાં કેતુમાલ નામના પ્રદેશમાં જઈને એ સમુદ્ર સુધી પહોંચે છે.

અતીત્ય ચોત્તરામ્ભોધિં સમભ્યેતિ મહર્ષયઃ

ઉત્તર સમુદ્રને ઓળંગીને એ નજીક આવે છે, હે મહર્ષિઓ.

તયોર્મધ્યગતો મેરુઃ કર્ણિકાકારસંસ્થિતઃ

આ બેના મધ્યમાં મેરુ છે, જે કમળની કર્ણિકા જેવો દેખાય છે.

પત્રાણિ લોકપદ્મસ્ય મર્યાદાશૈલબાહ્યતઃ

વિશ્વ-કમળની પાંદડીઓ સીમા પર્વતોની બહાર સુધી ફેલાયેલી છે.

દક્ષિણોત્તરમાયામાવાનીલનિષધાયતૌ

દક્ષિણ અને ઉત્તર બાજુએ નીલ અને નિષધ નામના પર્વતો છે.

અશીતિયોજનાયામાવર્ણવાન્તર્વ્યવસ્થિતૌ

આ પર્વતો એંસી યોજન લાંબા છે અને વચ્ચેના પ્રદેશમાં સ્થિત છે.

મેરોઃ પશ્ચિમદિગ્ભાગે યથાપૂર્વૌ તથા સ્થિતૌ

મેરુના પશ્ચિમ ભાગમાં પણ એ પૂર્વની જેમ જ સ્થિત છે.

પૂર્વપશ્ચાયતાવેતૌ અર્ણવાન્તર્વ્યવસ્થિતૌ

આ બન્ને પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ ફેલાયેલી છે અને વચ્ચેના સમુદ્રમાં સ્થિત છે.

જઠરાદ્યાઃ સ્થિતા મેરોશ્ચતુર્દિક્ષુ મહર્ષયઃ

મેરુની ચારેય બાજુએ જઠર અને અન્ય પર્વતો સ્થિત છે, હે મહર્ષિઓ.

સ્ત્રિયશ્ચોત્પલપત્રાભા જીવન્તિ ચ વર્ષાયુતમ્

કમળની પાંદડીઓ જેવી તેજસ્વી સ્ત્રીઓ લાખ વર્ષ જીવે છે.

દશ વર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તે આમ્રભોજનાઃ

કે જેઓ કેરી ખાય છે, તેઓ દસ હજાર વર્ષ જીવે છે.

જીવન્તિ ચૈવ સત્ત્વસ્થા ન્યગ્રોધફલભોજનાઃ

અને જેઓ સદ્ગુણમાં સ્થિર રહી વટના ફળ ખાય છે, તેઓ પણ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ પુરુષા નાર્યો દેવલોકસ્થિતા ઇવ

પુરુષો અને સ્ત્રીઓ દેવલોકમાં રહેતા હોય એમ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ કુરુવર્ષે તુ શ્યામાઙ્ગાઃ ક્ષીરભોજનાઃ

કુરુ પ્રદેશમાં શ્યામવર્ણના લોકો રહે છે, જે દૂધ પીધા કરીને જીવન ગુજારે છે.

ચન્દ્રદ્વીપે મહાદેવં યજન્તિ સતતં શિવમ્

ચંદ્રદ્વીપ પર લોકો મહાદેવ શિવની હંમેશા ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.

દશવર્ષહસ્ત્રાણિ જીવન્તિ પ્લક્ષભોજનાઃ

પલકષના ફળ ખાવાવાળા લોકો દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવે છે.

ધ્યાને મનઃ સમાધાય સાદરં ભક્તિસંયુતાઃ

એ લોકો મનને ધ્યાનમાં લગાડી, શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી ભરપૂર રહે છે.

દશવર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તીક્ષુરસાશિનઃ

ઈક્ષુરસ પીતા લોકો પણ દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવે છે.

ઉપાસતે સદા વિષ્ણું માનવા વિષ્ણુભાવિતાઃ

અહીંના લોકો હંમેશા વિષ્ણુભક્તિથી વિષ્ણુની ઉપાસના કરે છે.

વિમાનં વાસુદેવસ્ય પારિજાતવનાશ્રિતમ્

પારિજાતવનમાં વસુદેવનું દિવ્ય વિમાન સ્થિત છે.

પ્રાકારૈર્દશભિર્યુક્તં દુરાધર્ષં સુદુર્ગમમ્

એ વિમાન દસ કિલ્લેબંદી દિવાલોથી સુરક્ષિત છે, જેને જીતવું અતિ મુશ્કેલ છે.

સ્વર્ણસ્તમ્ભસહસ્ત્રૈશ્ચ સર્વતઃ સમલઙ્કૃતમ્

તે ચારે બાજુ સોનાના હજારો સ્તંભોથી શોભાયમાન છે.

દિવ્યસિંહાસનોપેતં સર્વશોભાસમન્વિતમ્

એમાં દિવ્ય સિંહાસન છે અને સર્વ પ્રકારની ભવ્યતા છે.

નારાયણપરૈઃ શુદ્ધૈર્વેદાધ્યયનતત્પરૈઃ

અહીં શુદ્ધ નારાયણભક્તો વસે છે, જે વેદના અભ્યાસમાં તત્પર છે.

સ્તુવદ્ભિઃ સતતં મન્ત્રૈર્નમસ્યદ્ભિશ્ચ માધવમ્

એ લોકો હંમેશા મંત્રોથી માધવની સ્તુતિ કરે છે અને નમન કરે છે.

રાજાનઃ સર્વકાલં તુ મહિમાનં પ્રકુર્વતે

અહીંના રાજાઓ સર્વકાલે મહાન કાર્યો કરે છે.

સ્ત્રિયો યૌવનશાલિન્યઃ સદા મણ્ડનતત્પરાઃ

યુવાન સ્ત્રીઓ હંમેશા શૃંગારમાં તત્પર રહે છે.