કૂર્મપુરાણમ્

તીર્થયાત્રાપરી નિત્યં યે ચ લોકે ઽધમર્ષિણઃ

જે લોકો સતત તીર્થયાત્રા કરે છે અને ધીરજ ધરાવે છે, તેઓ એ સ્થળે પહોંચે છે.

નામ્ના ગન્ધવતી પુણ્યા તત્રાસ્તે ઽસૌ પ્રભઞ્જનઃ

ત્યાં ગંધવતી નામે પવિત્ર નગર છે, જ્યાં પ્રભંજન વસે છે.

પ્રાણાયામપરામર્ત્યાસ્થાનન્તદ્યાન્તિ શાશ્વતમ્

જે પ્રાણાયામમાં નિપુણ છે, તેઓ એ શાશ્વત અમર સ્થાન પામે છે.

નામ્ના કાન્તિમતી શુભ્રા તત્ર સોમો વિરાજતે

ત્યાં કાંતિમતી નામે તેજસ્વી નગર છે, જ્યાં સોમ ચમકે છે.

તેષાં તદ્ રચિતં સ્થાનં નાનાભોગસમન્વિતમ્

આ સ્થાન તેમના માટે રચાયું છે, જેમાં અનેક પ્રકારના ભોગો છે.

નામ્ના યશોવતી પુણ્યા સર્વેષાં સુદુરાસદા

ત્યાં યશવતી નામે પવિત્ર નગર છે, જ્યાં પહોંચવું સૌ માટે અતિ દુષ્કર છે.

ઘમેશ્વરસ્ય વિપુલં તત્રાસ્તે સ ગણૈર્વૃતઃ

ત્યાં ઘમેશ્વર પોતાના ગણો સાથે વિશાળ રૂપે વસે છે.

નિવાસઃ કલ્પિતઃ પૂર્વં દેવદેવેન શૂલિના

પ્રાચીન સમયમાં ત્રિશૂલધારી મહાદેવ દ્વારા એક નિવાસ સ્થાપવામાં આવ્યો હતો.

સમન્તાદ્ બ્રહ્મણઃ પુર્યાં ગઙ્ગા પતતિ વૈ દિવઃ

બ્રહ્માની નગરીને ચારેય બાજુથી ગંગા સ્વર્ગમાંથી નીચે આવે છે.

સીતા ચાલકનન્દા ચ સુચક્ષુર્ભદ્રનામિકા

સીતા, અલકાનંદા, સુચક્ષુ અને ભદ્રનામી એ નામો છે.

તતશ્ચ પૂર્વવર્ષેણ ભદ્રાશ્વેનૈતિ ચાર્ણવમ્

પછી પૂર્વ દિશામાંથી ભદ્રાશ્વ સમુદ્ર સુધી પહોંચે છે.

પ્રયાતિ સાગરં ભિત્ત્વા સપ્તભેદા દ્વિજોત્તમાઃ

એ સમુદ્રને ભેદી સાત ભાગમાં વહે છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

પશ્ચિમં કેતુમાલાખ્યં વર્ષં ગત્વૈતિ ચાર્ણવમ્

પશ્ચિમ દિશામાં કેતુમાલ નામના પ્રદેશમાં જઈને એ સમુદ્ર સુધી પહોંચે છે.

અતીત્ય ચોત્તરામ્ભોધિં સમભ્યેતિ મહર્ષયઃ

ઉત્તર સમુદ્રને ઓળંગીને એ નજીક આવે છે, હે મહર્ષિઓ.

તયોર્મધ્યગતો મેરુઃ કર્ણિકાકારસંસ્થિતઃ

આ બેના મધ્યમાં મેરુ છે, જે કમળની કર્ણિકા જેવો દેખાય છે.

પત્રાણિ લોકપદ્મસ્ય મર્યાદાશૈલબાહ્યતઃ

વિશ્વ-કમળની પાંદડીઓ સીમા પર્વતોની બહાર સુધી ફેલાયેલી છે.

દક્ષિણોત્તરમાયામાવાનીલનિષધાયતૌ

દક્ષિણ અને ઉત્તર બાજુએ નીલ અને નિષધ નામના પર્વતો છે.

અશીતિયોજનાયામાવર્ણવાન્તર્વ્યવસ્થિતૌ

આ પર્વતો એંસી યોજન લાંબા છે અને વચ્ચેના પ્રદેશમાં સ્થિત છે.

મેરોઃ પશ્ચિમદિગ્ભાગે યથાપૂર્વૌ તથા સ્થિતૌ

મેરુના પશ્ચિમ ભાગમાં પણ એ પૂર્વની જેમ જ સ્થિત છે.

પૂર્વપશ્ચાયતાવેતૌ અર્ણવાન્તર્વ્યવસ્થિતૌ

આ બન્ને પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ ફેલાયેલી છે અને વચ્ચેના સમુદ્રમાં સ્થિત છે.

જઠરાદ્યાઃ સ્થિતા મેરોશ્ચતુર્દિક્ષુ મહર્ષયઃ

મેરુની ચારેય બાજુએ જઠર અને અન્ય પર્વતો સ્થિત છે, હે મહર્ષિઓ.

સ્ત્રિયશ્ચોત્પલપત્રાભા જીવન્તિ ચ વર્ષાયુતમ્

કમળની પાંદડીઓ જેવી તેજસ્વી સ્ત્રીઓ લાખ વર્ષ જીવે છે.

દશ વર્ષસહસ્ત્રાણિ જીવન્તે આમ્રભોજનાઃ

કે જેઓ કેરી ખાય છે, તેઓ દસ હજાર વર્ષ જીવે છે.

જીવન્તિ ચૈવ સત્ત્વસ્થા ન્યગ્રોધફલભોજનાઃ

અને જેઓ સદ્ગુણમાં સ્થિર રહી વટના ફળ ખાય છે, તેઓ પણ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ પુરુષા નાર્યો દેવલોકસ્થિતા ઇવ

પુરુષો અને સ્ત્રીઓ દેવલોકમાં રહેતા હોય એમ લાંબું જીવન જીવે છે.

જીવન્તિ કુરુવર્ષે તુ શ્યામાઙ્ગાઃ ક્ષીરભોજનાઃ

કુરુ પ્રદેશમાં શ્યામવર્ણના લોકો રહે છે, જે દૂધ પીધા કરીને જીવન ગુજારે છે.

ચન્દ્રદ્વીપે મહાદેવં યજન્તિ સતતં શિવમ્

ચંદ્રદ્વીપ પર લોકો મહાદેવ શિવની હંમેશા ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.

દશવર્ષહસ્ત્રાણિ જીવન્તિ પ્લક્ષભોજનાઃ

પલકષના ફળ ખાવાવાળા લોકો દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવે છે.

ધ્યાને મનઃ સમાધાય સાદરં ભક્તિસંયુતાઃ

એ લોકો મનને ધ્યાનમાં લગાડી, શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી ભરપૂર રહે છે.