કૂર્મપુરાણમ્

નીલઃ શ્વેતશ્ચ શૃઙ્ગી ચ ઉત્તરે વર્ષપર્વતાઃ

નીલ, શ્વેત અને શ્રૃંગી એ ઉત્તર તરફના વર્ષપર્વતો છે.

સહસ્ત્રદ્વિતયોચ્છ્રાયાસ્તાવદ્વિસ્તારિણશ્ચ તે

દરેક પર્વતની ઊંચાઈ બે હજાર છે અને પહોળાઈ પણ એટલી જ છે.

હરિવર્ષં તથૈવાન્યન્મેરોર્દક્ષિણતો દ્વિજાઃ

એ જ રીતે, દ્વિજઓ, મેરુના દક્ષિણમાં હરિવર્ષ આવેલું છે.

ઉત્તરાઃ કુરવશ્ચૈવ યથૈતે ભરતાસ્તથા

જેમ આ ભરતો છે, તેમ જ ઉત્તર તરફના કુરુ પણ છે.

ઇલાવૃતં ચ તન્મધ્યે તન્મધ્યે મેરુરુચ્છ્રિતઃ

એના મધ્યમાં ઇલાવૃત છે અને એના પણ મધ્યમાં મેરુ પર્વત ઊભો છે.

વિષ્કમ્ભા રચિતા મેરોર્યોજનાયુતમુચ્છ્રિતાઃ

મેરુ પર બનાવેલા આધારદંડો દસ હજાર યોજન ઊંચા છે.

વિપુલઃ પશ્ચિમે પાર્શ્વે સુપાર્શ્વશ્ચોત્તરે સ્મૃતઃ

પશ્ચિમ બાજુએ વિશાળ વિપુલ પર્વત છે અને ઉત્તર બાજુએ સુપાર્શ્વ કહેવાય છે.

જમ્બૂદ્વીપસ્ય સા જમ્બૂર્નામહેતુર્મહર્ષયઃ

મહર્ષિઓ, જંબુદ્વીપનું નામ 'જંબુ' કેમ પડ્યું એનું કારણ કહું છું.

પતન્તિ ભૂભૃતઃ પૃષ્ઠે શીર્યમાણાનિ સર્વતઃ

જંબુના ફળો પર્વતની પીઠ પર બધે પડે છે અને Everywhere they decay.

સરિત્ પ્રવર્તતે ચાપિ પીયતે તત્ર વાસિભિઃ

ત્યાં એક નદી વહે છે, અને ત્યાંના લોકો એનું પાણી પીવે છે.

તત્પાનાત્ સુસ્થમનસાં નરાણાં તત્ર જાયતે

એ પાણી પીવાથી ત્યાંના લોકોનું મન હંમેશા તંદુરસ્ત રહે છે.

જામ્બૂનદાખ્યં ભવતિ સુવર્ણં સિદ્ધભૂષણમ્

એમાંથી જાંબુનદ નામનું સોનું થાય છે, જે સિદ્ધો માટે શોભા આપે છે.

વર્ષે દ્વે તુ મુનિશ્રેષ્ઠાસ્તયોર્મધ્યે ઇલાવૃતમ્

મુનિશ્રેષ્ઠો, એ બે પ્રદેશો વચ્ચે ઇલાવૃત આવેલું છે.

વૈભ્રાજં પશ્ચિમે વિદ્યાદુત્તરે સવિતુર્વનમ્

પશ્ચિમ બાજુએ વૈભ્રાજ છે અને ઉત્તર બાજુએ સવિતૃનું વન છે, એવું જાણો.

સરાંસ્યેતાનિ ચત્વારિ દેવયોગ્યાનિ સર્વદા

આ ચાર સરોવર હંમેશા દેવતાઓ માટે યોગ્ય છે.

વૈકઙ્કો મણિશૈલશ્ચ ઋક્ષવાંશ્ચાચલોત્તમાઃ

વૈકંક, મણિશૈલ અને ઋક્ષવાન એ શ્રેષ્ઠ પર્વતો છે.

ઇત્યેતે દેવરચિતાઃ સિદ્ધાવાસાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

આ બધા દેવો દ્વારા બનાવેલા અને સિદ્ધોનું નિવાસસ્થાન કહેવાય છે.

ત્રિકૂટશિખરશ્ચૈવ પતઙ્ગો રુચકસ્તથા

ત્રિકૂટ, શિખર, પતંગ અને રુચક પણ કહેવાય છે.

સમૂલો વસુધારશ્ચ કુરવશ્ચૈવ સાનુમાન્

સમૂળ, વસુધારા, કુરુ અને સાનુમાન પણ ઉલ્લેખાય છે.

એકશૃઙ્ગો મહાશૈલો ગજશૈલઃ પિશાચકઃ

એકશૃંગ મહાપર્વત, ગજશૈલ અને પિશાચક પણ છે.

ઇત્યેતે દેવચરિતા ઉત્કટાઃ પર્વતોત્તમાઃ

આ બધા દેવકૃત્યોથી પ્રસિદ્ધ અને ઉત્તમ પર્વતો છે.

શિખિવાસશ્ચ વૈદૂર્યઃ કપિલો ગન્ધમાદનઃ

શિખિવાસ, વૈદૂર્ય, કપિલ અને ગંધમાદન— આ બધા પરવતો છે.

સુપાર્શ્વશ્ચ સુપક્ષશ્ચ કઙ્કઃ કપિલ એવ ચ

સુપાર્શ્વ, સુપક્ષ, કંક અને કપિલ— એ પણ પરવતો છે.

અઞ્જનો મધુમાંસ્તદ્વત્ કુમુદો મુકુટસ્તથા

અંજન, મધુમાંસ, કુમુદ અને મુકુટ— આ બધા પણ પરવતો છે.

પારિજાતો મહાશૈલસ્તથૈવ કપિલોદકઃ

પારિજાત, મહાશૈલ અને કપિલોદક— એ પણ પરવતો છે.

એતે પર્વતરાજાનઃ સિદ્ધગન્ધર્વસેવિતાઃ

આ બધા પરવતો રાજા છે, જ્યાં સિદ્ધો અને ગંધર્વો રહે છે.

શઙ્ખકૂટો ઽથ વૃષભો હંસો નાગસ્તથા પરઃ

શંખકૂટ, પછી વૃષભ, હંસ અને બીજો નાગ નામનો પર્વત— એ પણ છે.

મયૂરઃ કપિલશ્ચૈવ મહાકપિલ એવ ચ

મયૂર, કપિલ અને મહાકપિલ— આ બધા પણ પરવતો છે.

સરસો માનસસ્યેહ ઉત્તરે કેસરાચલાઃ

માનસ સરોવરના ઉત્તર તરફ કેસરાચલ નામના પરવતો છે.