કૂર્મપુરાણમ્

ન મે વર્ણયિતું શક્યં જ્વાલામાલાસમાકુલમ્

તે blazing જ્વાળાઓની માળાઓથી ભરેલું છે, એમ હું વર્ણવી શકતો નથી.

શેતે તત્ર હરિઃ શ્રીમાન્ માયી માયામયઃ પરઃ

ત્યાં શ્રીમંત હરિ, માયાના સ્વામી, પરમ અને માયાથી બનેલા, આરામથી શયન કરે છે.

યાન્તિ તત્ર મહાત્માનો યે પ્રપન્ના જનાર્દનમ્

જે મહાન આત્માઓ જનાર્દનને શરણ ગયા છે, તેઓ ત્યાં જાય છે.

વહ્નિના ચ પરિક્ષિપ્તં તત્રાસ્તે ભગવાન્ ભવઃ

અગ્નિથી ઘેરાયેલા ત્યાં ભગવાન ભવ રહે છે.

યોગિભિઃ શતસાહસ્ત્રૈર્ભૂતૈ રુદ્રૈશ્ચ સંવૃતઃ

તેઓને લાખો યોગીઓ, ભૂત અને રુદ્રો ઘેરી રાખે છે.

મદાદેવપરાઃ શાન્તાસ્તાપસા બ્રહ્મવાદિનઃ

મારા પર ભક્તિ ધરાવનારા, દેવમાં તલ્લીન, શાંત, તપસ્વી અને બ્રહ્મનુ વચન બોલનારા છે.

દ્રક્ષ્યન્તિ બ્રહ્મણા યુક્તા રુદ્રલોકઃ સ વૈ સ્મૃતઃ

બ્રહ્મનથી યુક્ત થઈને તેઓ રુદ્રલોકને જોઈ શકશે, જે તેમ જ ઓળખાય છે.

મહાતલાદયશ્ચાધઃ પાતાલાઃ સન્તિ વૈ દ્વિજાઃ

હે દ્વિજો, નીચે મહાતલ અને બીજા પાતાળ લોક છે.

પ્રાસાદૈર્વિવિધૈઃ શુભ્રૈર્દેવતાયતનૈર્યુતમ્

તે વિવિધ સુંદર મહેલો અને દેવતાઓના નિવાસસ્થાનોથી શોભાયમાન છે.

નૃપેણ બલિના ચૈવ પાતાલસ્વર્ગવાસિના

પાતાળ સ્વર્ગમાં વસતા એક શક્તિશાળી રાજા દ્વારા.

સિતં હિ વિતલં પ્રોક્તં તલં ચૈવ સિતેતરમ્

વિતલને સફેદ કહેવાયું છે અને તલ પણ સફેદ જ કહેવાય છે.

રસાતલમિતિ ખ્યાતં તથાન્યૈશ્ચ નિષેવિતમ્

રસાતલ એમ પ્રખ્યાત છે અને બીજા પણ ત્યાં રહે છે.

તલાતલમિતિ ખ્યાતં સર્વશોભાસમન્વિતમ્

તલાતલ પણ પ્રસિદ્ધ છે, જેમાં સર્વ પ્રકારની શોભા છે.

પૂર્વદેવૈઃ સમાકીર્ણં સુતલં ચ તથાપરૈઃ

સુતલ પ્રાચીન દેવો અને બીજા પણ ભરેલા છે.

મહાન્તકાદ્યૈર્નાગૈશ્ચ પ્રહ્માદેનાસુરેણ ચ

મહાંતક જેવા મહાન નાગો અને અસુર પ્રહ્માદા દ્વારા પણ.

મહાજમ્ભેન વીરેણ હયગ્રીવેણ વૈ તથા

મહાન જંભ અને શૂરવીર હયગ્રીવ દ્વારા પણ,

તથાન્યૈર્વિવધૈર્નાગૈસ્તલં ચૈવ સુશોભનમ્

અને અન્ય ભયાનક સર્પો દ્વારા પણ, સુંદર પાતાળ લોક ભરાઈ ગયું છે.

પાપિનસ્તેષુ પચ્યન્તે ન તે વર્ણયિતું ક્ષમાઃ

ત્યાં દુષ્ટ લોકો દુઃખ ભોગવે છે; તેઓ એટલા વધારે છે કે વર્ણવી શકાય તેમ નથી.

કાલાગ્નિરુદ્રો યોગાત્મા નારસિંહો ઽપિ માધવઃ

કાલાગ્નિ, રુદ્ર, યોગાત્મા, નરસિંહ અને માધવ પણ,

તદાધારમિદં સર્વં સ કાલાગ્નિમપાશ્રિતઃ

આ બધું તેનું આધાર છે, જે કાલાગ્નિ રૂપે પ્રગટ થયો છે.

વિષજ્વાલામયો ઽન્તે ઽસૌ જગત્ સંહરતિ સ્વયમ્

અંતે, તે વિષથી જ્વલંતો, પોતે જ સમગ્ર જગતનો વિનાશ કરે છે.

તામસી શાંભવી મૂર્તિઃ કાલો લોકપ્રકાલનઃ

અંધકારમય, શાંભવી મૂર્તિ એ કાળ છે, જે લોકનો નાશક છે.

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ ભૂર્લોકસ્યાસ્ય નિર્ણયમ્

હવે હું આ ભૂલોકના નિર્ધારણ વિશે આગળ કહું છું.

કુશઃ ક્રૌઞ્ચશ્ચ શાકશ્ચ પુષ્કરશ્ચૈવ સપ્તમઃ

કુશ, ક્રૌંચ, શાક અને પુષ્કર એ સાતમા દ્વીપ છે.

દ્વીપાદ્ દ્વીપો મહાનુક્તઃ સાગરાદપિ સાગરઃ

દરેક દ્વીપ એકથી એક મહાન કહેવાય છે, અને દર દરિયો પહેલાથી વિશાળ છે.

દધ્યોદઃ ક્ષીરસલિલઃ સ્વાદૂદશ્ચેતિ સાગરાઃ

દરિયાઓના નામ છે: દધ્યોદ, ક્ષીરસાગર અને સ્વાદિષ્ટ પાણીનો દરિયો.

દ્વીપૈશ્ચ સપ્તભિર્યુક્તા યોજનાનાં સમાસતઃ

આ બધું સાત દ્વીપોથી જોડાયેલું છે, જે યોજનમાં માપવામાં આવે છે.

તસ્ય મધ્યે મહામેરુર્વિશ્રુતઃ કનકપ્રભઃ

આ બધાની વચ્ચે સુવર્ણ જેવો તેજ ધરાવતો પ્રસિદ્ધ મહામેરુ પર્વત છે.

પ્રવિષ્ટઃ ષોડશાધસ્તાદ્દ્વાત્રિંશન્મૂર્ધ્નિ વિસ્તૃતઃ

તે પર્વત નીચે શોડશ અને શિખરે બત્રીસ એકમ સુધી વિસ્તરેલો છે.