કૂર્મપુરાણમ્

ભવત્યસ્માત્ જગત્ કૃત્સ્નં સદેવાસુરમાનુષમ્

આમાંથી દેવ, અસુર અને માનવોવાળું આખું જગત ઉત્પન્ન થાય છે.

દ્યુતિર્દ્યુતિમતાં કૃત્સ્નં યત્તેજઃ સાર્વલૌકિકમ્

તમે જે તેજ ધરાવો છો, તે સર્વ પ્રકાશવાનાં તેજનું મૂળ છે અને સર્વત્ર વ્યાપેલું છે.

સૂર્ય એવ ત્રિલોકસ્ય મૂલં પરમદૈવતમ્

સૂર્ય જ ત્રણેય લોકનું મૂળ અને સર્વોચ્ચ દૈવત છે.

નિર્વહન્તિ પદં તસ્ય તદંશા વિષ્ણુમૂર્તયઃ

વિષ્ણુના જે અંશો દેવરૂપે છે, તેઓ જ તેનું કાર્ય ચલાવે છે.

શ્છન્દોમયં બ્રહ્મમયં પુરાણમ્

તે છંદમય, બ્રહ્મમય અને પ્રાચીન છે.

ગન્ધર્વૈરપ્સરોભિશ્ચ ગ્રામણીસર્પરાક્ષસૈઃ

ગંધર્વો, અપ્સરાઓ, સાપોના મુખ્યો અને રાક્ષસો,

વિવસ્વાનથ પૂષા ચ પર્જન્યશ્ચાંશુરેવ ચ

વિવસ્વાન, પૂષા, પર્જન્ય અને અંશુ પણ,

આપ્યાયન્તિ વૈ ભાનું વસન્તાદિષુ વૈ ક્રમાત્

વસંતથી શરૂ થતા ઋતુઓમાં, એ સૌ ક્રમશઃ સૂર્યને પોષે છે.

ભરદ્વાજો ગૌતમશ્ચ કશ્યપઃ ક્રતુરેવ ચ

ભરદ્વાજ, ગૌતમ, કશ્યપ અને ક્રતુ,

સ્તુવન્તિ દેવં વિવિધૈશ્છન્દોભિસ્તે યથાક્રમમ્

એ દેવને વિવિધ છંદોમાં, ક્રમ પ્રમાણે સ્તુતિ કરે છે.

રથસ્વનો ઽથ વરુણઃ સુષેણઃ સેનજિત્ તથા

રથસ્વન, પછી વરુણ, સુષેણ અને સેના જીત પણ,

ગ્રામણ્યો દેવદેવસ્ય કુર્વતે ઽભીશુસંગ્રહમ્

એ મુખ્યો દેવોના દેવના વાળ એકત્ર કરે છે.

સર્પો વ્યાઘ્રસ્તથાપશ્ચ વાતો વિદ્યુદ્ દિવાકરઃ

સાપ, વાઘ, ઘોડો, પવન, વીજળી અને સૂર્ય,

રાક્ષસપ્રવરા હ્યેતે પ્રયાન્તિ પુરતઃ ક્રમાત્

આ શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો ક્રમશઃ આગળ વધે છે.

એલાપત્રઃ શઙ્ખપાલસ્તથૈરાવતસંજ્ઞિતઃ

એલાપત્ર, શંખપાલ અને એરાવત નામે એક,

કમ્બલાશ્વતરશ્ચૈવ વહન્ત્યેનં યથાક્રમમ્

કંબલ અને અશ્વતર પણ, તેને ક્રમ પ્રમાણે વહન કરે છે.

ઉગ્રસેનો વસુરુચિરર્વાવસુરથાપરઃ

ઉગ્રસેન, વસુરુચિ, અર્વાવ અને બીજો અસુરથ નામે,

ગાયન્તિ વિવિધૈર્ગાનૈર્ભાનું ષડ્જાદિભિઃ ક્રમાત્

એ સૌ ભાનુની વિવિધ ગાનોથી, ષડ્જ વગેરે સ્વરમાં ગાયન કરે છે.

મેનકા સહજન્યા ચ પ્રમ્લોચા ચ દ્વિજોત્તમાઃ

મેનકા, સહજન્યા અને પ્રમ્લોચા, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ,

અન્યા ચ પૂર્વચિત્તિઃ સ્યાદન્યા ચૈવ તિલોત્તમા

બીજી પૂર્વચિત્તિ છે અને બીજી તિલોત્તમા પણ છે.

તોષયન્તિ મહાદેવં ભાનુમાત્માનમવ્યયમ્

એ મહાદેવ, સૂર્ય અને અવિનાશી આત્માને પ્રસન્ન કરે છે.

સૂર્યમાપ્યાયયન્ત્યેતે તેજસા તેજસાં નિધિમ્

આ સૌ પોતાની તેજસ્વિતા વડે તેજના ખજાનાં એવા સૂર્યને પોષે છે.

ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચૈનં નૃત્યગેયૈરુપાસતે

ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ નૃત્ય અને ગીતથી તેની સેવા કરે છે.

સર્પા વહન્તિ દેવેશં યાતુધાનાઃ પ્રયાન્તિ ચ

સર્પો ભગવાન દેવેશને વહન કરે છે અને દાનવો પણ આગળ વધે છે.

ભૂતાનામશુભં કર્મ વ્યપોહન્તીહ કીર્તિતાઃ

આ લોકો અહીં જીવોના અશુભ કર્મો દૂર કરે છે એમ કહેવાય છે.

વિમાને ચ સ્થિતો નિત્યં કામગે વાતરંહસિ

એ હંમેશાં વિમાનમાં રહીને પોતાની ઈચ્છાથી પવન જેટલી ઝડપે સંચાર કરે છે.

ગોપયન્તીહ ભૂતાનિ સર્વાણીહાયુગક્ષયાત્

આ જગતમાં એ યુક્તિના અંત સુધી સર્વે જીવોની રક્ષા કરે છે.

યથાયોગં યથાસત્ત્વં સ એષ તપતિ પ્રભુઃ

જેવી યોગ્યતા અને જેવું સ્વરૂપ હોય, એ પ્રભુ તેમ જ પ્રકાશે છે.

પિતૃદેવમનુષ્યાદીન્ સ સદાપ્યાયેદ્ રવિઃ

સૂર્ય હંમેશાં પિતૃઓ, દેવો, મનુષ્યો અને અન્ય સૌને પોષણ આપે છે.