કૂર્મપુરાણમ્

નામ્ના તુ ધાતકેશ્ચાપિ ધાતકીખણ્ડમુચ્યતે

ધાતિક નામથી ઓળખાતું એ પ્રદેશ ધાતિકખંડ પણ કહેવાય છે.

કુસુમોત્તરો ઽથ મોદાકિઃ સપ્તમઃ સ્યાન્મહાદ્રુમઃ

કુસુમોત્તર અને પછી મોડાકી, અને સાતમો મહાદ્રુમ કહેવાય છે.

કુમારસ્ય તુ કૌમારં તૃતીયં સુકુમારકમ્

કુમારના ત્રીજા પુત્રનું નામ સુકુમાર છે.

મોદાકં ષષ્ઠમિત્યુક્તં સપ્તમં તુ મહાદ્રુમમ્

છઠ્ઠુંનું નામ છે મોદાક, અને સાતમું છે મહાન વૃક્ષ.

કુશલઃ પ્રથમસ્તેષાં દ્વિતીયસ્તુ મનોહરઃ

આ પૈકી પહેલું કુશળ છે અને બીજું મનોહર છે.

તેષાં સ્વનામભિર્દેશાઃ ક્રૌઞ્ચદ્વીપાશ્રયાઃ શુભાઃ

કૌંચદ્વીપમાં તેમના શુભ પ્રદેશો તેમના પોતાના નામથી ઓળખાય છે.

ષષ્ઠઃ પ્રભાકારશ્ચાપિ સપ્તમઃ કપિલઃ સ્મૃતઃ

છઠ્ઠું પ્રભાકાર કહેવાય છે અને સાતમું કપિલ તરીકે જાણીતું છે.

જ્ઞેયાનિ સપ્ત તાન્યેષુ દ્વીપેષ્વેવં ન યો મતઃ

આ સાત દ્વીપોમાં જાણવાના છે, બીજું કોઈ માન્ય નથી.

વૈદ્યુતૌ માનસશ્ચૈવ સપ્તમઃ સુપ્રભો મતઃ

વૈદ્યુત અને માનસ, અને સાતમું સુપ્રભા તરીકે જાણીતું છે.

આનન્દશ્ચ શિવશ્ચૈવ ક્ષેમકશ્ચ ધ્રુવસ્તથા

આનંદ, શિવ, ક્ષેમક અને ધ્રુવ પણ છે.

વર્ણાશ્રમવિભાગેન સ્વધર્મો મુક્તયે દ્વિજાઃ

વર્ણ અને આશ્રમ પ્રમાણે પોતાનું ધર્મ પાલન કરવાથી મુક્તિ મળે છે, દ્વિજો.

અગ્નીધ્રસ્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠાસ્તન્નામાનિ નિબોધત

દ્વિજશ્રેષ્ઠો, હવે અગ્નીધ્રના પુત્રોના નામ સાંભળો.

રમ્યો હિરણ્વાંશ્ચ કુરુર્ભદ્રાશ્વઃ કેતુમાહલકઃ

રમ્ય, હિરણ્વાન, કુરુ, ભદ્રાશ્વ, કેતુમાલ અને હલક.

વિભજ્ય નવધા તેભ્યો યથાન્યાયં દદૌ પુનઃ

તેમને નવ ભાગમાં વિભાજિત કરીને યોગ્ય રીતે આપ્યા.

હેમકૂટં તતો વર્ષં દદૌ કિંપુરુષાય તુ

પછી હેમકૂટ પ્રદેશ કિમ્પુરુષને આપ્યો.

ઇલાવૃતાય પ્રદદૌ મેરુમધ્યમિલાવૃતમ્

મેરુના મધ્યમાં આવેલ ઇલાવૃત પ્રદેશ ઇલાવૃતને આપ્યો.

શ્વેતં યદુત્તરં વર્ષં પિત્રા દત્તં હિરણ્વતે

ઉત્તર તરફનું શ્વેત નામનું પ્રદેશ પિતાએ હિરણ્વતને આપ્યું.

ગન્ધમાદનવર્ષં તુ કેતુમાલાય દત્તવાન્

ગંધમાદન પ્રદેશ કેતુમાલને આપ્યો.

સંસારકષ્ટતાં જ્ઞાત્વા તપસ્તેપે વનં ગતઃ

સંસારની મુશ્કેલી સમજીને તે વનમાં ગયો અને તપ કર્યું.

તસ્યર્ષભો ઽભવત્ પુત્રો મરુદેવ્યાં મહાદ્યુતિઃ

મરુદેવીમાંથી તેને ઋષભ નામનો તેજસ્વી પુત્ર થયો.

વાનપ્રસ્થાશ્રમં ગત્વા તપસ્તેપે યથાવિધિ

વાનપ્રસ્થ આશ્રમમાં જઈને તેણે નિયમ પ્રમાણે તપ કર્યું.

જ્ઞાનયોગરતો ભૂત્વા મહાપાશુપતો ઽભવત્

જ્ઞાનયોગમાં લીન રહી, તે મહાન પાશુપત ભક્ત બન્યો.

સુમતેસ્તૈજસસ્તસ્માદિન્દ્રિદ્યુમ્નો વ્યજાયત

સુમતિ, જે તેજસ્વી હતા, તેમના ઘરે ઇન્દ્રદ્યુમ્ન જન્મ્યા.

પ્રતિહર્તેતિ વિખ્યાત ઉત્પન્નસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

તેમના પુત્ર પ્રતિહર્તા તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા.

પૃથુસ્તતસ્તતો રક્તો રક્તસ્યાપિ ગયઃ સુતઃ

પ્રતિહર્તાના પુત્ર પૃથુ, પછી પૃથુના પુત્ર રક્ત, અને રક્તના પુત્ર ગય થયા.

તસ્ય પુત્રો મહાવીર્યો ધીમાંસ્તસ્માદજાયત

ગયના પુત્ર મહાવીર્ય અને બુદ્ધિશાળી હતા.

ત્વષ્ટા ત્વષ્ટુશ્ચ વિરજો રજસ્તસ્યાપ્યભૂત્ સુતઃ

ત્વષ્ટા ત્વષ્ટુના પુત્ર હતા અને રાજસના પુત્ર વિરજ થયા.

તેષાં પ્રધાનો બલવાન્ વિશ્વજ્યોતિરિતિ સ્મૃતઃ

આ બધામાં સૌથી મુખ્ય અને શક્તિશાળી, વિશ્વજ્યોતિ નામે ઓળખાતા હતા.

અસૂત પુત્રં ધર્મજ્ઞં મહાબાહુમરિન્દમમ્

તેમણે ધર્મજ્ઞ, મહાબાહુ અને શત્રુવિજયી પુત્રને જન્મ આપ્યો.