કૂર્મપુરાણમ્

નમસ્કૃત્વાપ્રમેયાય યદુક્તં તેન ધીમતા

અપરિમિત પરમાત્માને નમન કરીને, જે વિદ્વાને કહ્યું હતું તે કહો.

પુત્રસ્તસ્યાભવન્ પુત્રાઃ પ્રજાપતિસમા દશ

તેણે દસ પુત્રો પેદા કર્યા, જે બધા પ્રજાપતિ સમાન હતા.

મેધા મેધાતિથિર્હવ્યઃ સવનઃ પુત્ર એવ ચ

મેધા, મેધાતિથિ, હવ્ય અને સવના પણ તેના પુત્રો હતા.

ધાર્મિકો દાનનિરતઃ સર્વભૂતાનુકમ્પકઃ

તે બધા ધર્મનિષ્ઠ, દાનમાં તત્પર અને સર્વ જીવ પર દયા રાખનારા હતા.

જાતિસ્મરા મહાભાગા ન રાજ્યે દધિરે મતિમ્

મહાન ભાગ્યશાળી અને પૂર્વજન્મ યાદ રાખનારા, તેમણે રાજ્યમાં મન લગાવ્યું નહોતું.

જમ્બુદ્વીપેશ્વરં પુત્રમગ્નીધ્રમકરોન્નૃપઃ

રાજાએ પોતાના પુત્ર અગ્નીધ્રને જંબુદ્વીપનો સ્વામી બનાવ્યો.

શાલ્મલેશં વપુષ્મન્તં નરેન્દ્રમભિષિક્તવાન્

શાલમલદ્વીપના સ્વામી વપુષ્મતને પણ રાજાએ રાજસિંહાસન પર બેસાડ્યો.

દ્યુતિમન્તં ચ રાજાનં ક્રૌઞ્ચદ્વીપે સમાદિશત્

અને ક્રૌંચદ્વીપમાં દ્યુતિમતને રાજા તરીકે નિમણૂક કરી.

પુષ્કરાધિપતિં ચક્રે સવનં ચ પ્રજાપતિઃ

પ્રજાપતિએ સવનાને પુષ્કરદ્વીપનો અધિપતિ બનાવ્યો.

ધાતિકિશ્ચૈવ દ્વાવેતૌ પુત્રૌ પુત્રવતાં વરૌ

ધાતિ અને કિશા—આ બંને શ્રેષ્ઠ પુત્રો પણ તેના પુત્રો હતા.

નામ્ના તુ ધાતકેશ્ચાપિ ધાતકીખણ્ડમુચ્યતે

ધાતિક નામથી ઓળખાતું એ પ્રદેશ ધાતિકખંડ પણ કહેવાય છે.

કુસુમોત્તરો ઽથ મોદાકિઃ સપ્તમઃ સ્યાન્મહાદ્રુમઃ

કુસુમોત્તર અને પછી મોડાકી, અને સાતમો મહાદ્રુમ કહેવાય છે.

કુમારસ્ય તુ કૌમારં તૃતીયં સુકુમારકમ્

કુમારના ત્રીજા પુત્રનું નામ સુકુમાર છે.

મોદાકં ષષ્ઠમિત્યુક્તં સપ્તમં તુ મહાદ્રુમમ્

છઠ્ઠુંનું નામ છે મોદાક, અને સાતમું છે મહાન વૃક્ષ.

કુશલઃ પ્રથમસ્તેષાં દ્વિતીયસ્તુ મનોહરઃ

આ પૈકી પહેલું કુશળ છે અને બીજું મનોહર છે.

તેષાં સ્વનામભિર્દેશાઃ ક્રૌઞ્ચદ્વીપાશ્રયાઃ શુભાઃ

કૌંચદ્વીપમાં તેમના શુભ પ્રદેશો તેમના પોતાના નામથી ઓળખાય છે.

ષષ્ઠઃ પ્રભાકારશ્ચાપિ સપ્તમઃ કપિલઃ સ્મૃતઃ

છઠ્ઠું પ્રભાકાર કહેવાય છે અને સાતમું કપિલ તરીકે જાણીતું છે.

જ્ઞેયાનિ સપ્ત તાન્યેષુ દ્વીપેષ્વેવં ન યો મતઃ

આ સાત દ્વીપોમાં જાણવાના છે, બીજું કોઈ માન્ય નથી.

વૈદ્યુતૌ માનસશ્ચૈવ સપ્તમઃ સુપ્રભો મતઃ

વૈદ્યુત અને માનસ, અને સાતમું સુપ્રભા તરીકે જાણીતું છે.

આનન્દશ્ચ શિવશ્ચૈવ ક્ષેમકશ્ચ ધ્રુવસ્તથા

આનંદ, શિવ, ક્ષેમક અને ધ્રુવ પણ છે.

વર્ણાશ્રમવિભાગેન સ્વધર્મો મુક્તયે દ્વિજાઃ

વર્ણ અને આશ્રમ પ્રમાણે પોતાનું ધર્મ પાલન કરવાથી મુક્તિ મળે છે, દ્વિજો.

અગ્નીધ્રસ્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠાસ્તન્નામાનિ નિબોધત

દ્વિજશ્રેષ્ઠો, હવે અગ્નીધ્રના પુત્રોના નામ સાંભળો.

રમ્યો હિરણ્વાંશ્ચ કુરુર્ભદ્રાશ્વઃ કેતુમાહલકઃ

રમ્ય, હિરણ્વાન, કુરુ, ભદ્રાશ્વ, કેતુમાલ અને હલક.

વિભજ્ય નવધા તેભ્યો યથાન્યાયં દદૌ પુનઃ

તેમને નવ ભાગમાં વિભાજિત કરીને યોગ્ય રીતે આપ્યા.

હેમકૂટં તતો વર્ષં દદૌ કિંપુરુષાય તુ

પછી હેમકૂટ પ્રદેશ કિમ્પુરુષને આપ્યો.

ઇલાવૃતાય પ્રદદૌ મેરુમધ્યમિલાવૃતમ્

મેરુના મધ્યમાં આવેલ ઇલાવૃત પ્રદેશ ઇલાવૃતને આપ્યો.

શ્વેતં યદુત્તરં વર્ષં પિત્રા દત્તં હિરણ્વતે

ઉત્તર તરફનું શ્વેત નામનું પ્રદેશ પિતાએ હિરણ્વતને આપ્યું.

ગન્ધમાદનવર્ષં તુ કેતુમાલાય દત્તવાન્

ગંધમાદન પ્રદેશ કેતુમાલને આપ્યો.

સંસારકષ્ટતાં જ્ઞાત્વા તપસ્તેપે વનં ગતઃ

સંસારની મુશ્કેલી સમજીને તે વનમાં ગયો અને તપ કર્યું.