કૂર્મપુરાણમ્

ષષ્ટિં વર્ષસહસ્ત્રાણિ ષષ્ટિં વર્ષશતાનિ ચ

સાંઠ હજાર વર્ષ અને સાંઠ સો વર્ષ સુધી—

તતો ભ્રષ્ટસ્તુ રાજેન્દ્ર સમૃદ્ધે જાયતે કુલે

પછી ત્યાંથી પડીને, રાજા, તે સમૃદ્ધ કુળમાં જન્મે છે.

શતં વર્ષસહસ્ત્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે

એક લાખ વર્ષ સુધી તે સ્વર્ગમાં સન્માન પામે છે.

ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાંસ્તત્ તીર્થં ભજતે પુનઃ

ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, તે ફરી એ પવિત્ર તીર્થને પ્રાપ્ત કરે છે.

વિહગૈરુપભુક્તસ્ય શૃણુ તસ્યાપિ યત્ફલમ્

પક્ષીઓએ જેનો આનંદ માણ્યો છે, તેનું ફળ પણ સાંભળો.

તતસ્તસ્માત્ પરિભ્રષ્ટો રાજા ભવતિ ધાર્મિકઃ

પછી ત્યાંથી પડીને, તે ધર્મી રાજા બને છે.

ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાંસ્તતતીર્થં ભજતે પુનઃ

ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, તે ફરી એ પવિત્ર તીર્થને પ્રાપ્ત કરે છે.

ઋણપ્રમોચનં નામ તીર્થં તુ પરમં સ્મૃતમ્

ઋણપ્રમોચન નામનું તીર્થ સર્વ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

સૂર્યલોકમવાપ્નોતિ અનૃણશ્ચ સદા ભવેત્

અહીં યાત્રા કરનારને સૂર્યલોક પ્રાપ્ત થાય છે અને તે સદા ઋણમુક્ત રહે છે.

સમાગતા મહાભાગા યમુના યત્ર નિમ્નગા

જ્યાં યમુના નદી વહે છે, ત્યાં પુણ્યશાળી લોકો ભેગા થયા છે.

યોજનાનાં સહસ્ત્રેષુ કીર્તનાત્ પાપનાશની

હજારો યોજન દૂરથી પણ તેનું નામ લેતા પાપ નાશ પામે છે.

પ્રાણાંસ્ત્યજતિ યસ્તત્ર સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

જે ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે છે, તેને પરમ ગતિ મળે છે.

તત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ યે મૃતાસ્તે ઽપુનર્ભવાઃ

જે ત્યાં સ્નાન કર્યા પછી મૃત્યુ પામે છે, તેઓ સ્વર્ગ પામે છે અને ફરી જન્મતા નથી.

ધર્મરાજં મહાપાપૈર્મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

ધર્મરાજ પાસે પણ અહીં મહાપાપોથી મુક્તિ મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

પ્રયાગે સંસ્થિતાનિ સ્યુરેવમાહુર્મનીષિણઃ

મહાનુભાવો કહે છે કે આ બધાં તીર્થો પ્રયાગમાં સ્થિર થયાં છે.

દિવિ ભૂમ્યન્તરિક્ષે ચ તત્સર્વં જાહ્નવી સ્મૃતા

દેવલોક, પૃથ્વી અને આકાશમાં આ બધું જ ગંગા તરીકે ઓળખાય છે.

સિદ્ધિક્ષેત્રં તુ તજ્જ્ઞેયં ગઙ્ગાતીરસમાશ્રિતમ્

ગંગાના કિનારે આવેલું એ સ્થાન સિદ્ધિનું ક્ષેત્ર છે, એવું જાણવું.

આસ્તે વટેશ્વરો નિત્યં તત્ તીર્થં તત્ તપોવનમ્

વટવૃક્ષના ઈશ્વર ત્યાં સદા વસે છે; એ તીર્થ છે, એ જ તપોવન છે.

સુહૃદાં ચ જપેત્ કર્ણે શિષ્યસ્યાનુગતસ્ય તુ

મિત્ર અથવા ભક્ત શિષ્યના કાનમાં તેનું જાપ કરવું જોઈએ.

ઇદં પુણ્યમિદં રમ્યં પાવનં ધર્મ્યમુત્તમમ્

આ પવિત્ર છે, સુખદાયક છે, શુદ્ધિદાયક છે અને સર્વોત્તમ ધર્મમય છે.

અત્રાધીત્ય દ્વિજો ઽધ્યાયં નિર્મલત્વમવાપ્નુયાત્

અહીં દ્વિજ વ્યક્તિ અધ્યાયનું પઠન કરે તો તેને નિર્મળતા મળે છે.

જાતિસ્મરિત્વં લભતે નાકપૃષ્ઠે ચ મોદતે

તેને જન્મની સ્મૃતિ મળે છે અને સ્વર્ગમાં આનંદ પામે છે.

સ્નાહિ તીર્થેષુ કૌરવ્ય ન ચ વક્રમતિર્ભવ

કૌરવ્ય, તીર્થોમાં સ્નાન કર અને મન વાંકું ન રાખ.

તીર્તાનિ કથયામાસ પૃથિવ્યાં યાનિ કાનિચિત્

પૃથ્વી પર જે તીર્થો છે, તે બધાની તેમણે વાત કરી.

પૃષ્ટઃ પ્રોવાચ સકલમુક્ત્વાથ પ્રયયો મુનિઃ

પ્રશ્ન પૂછ્યા પછી, મુનિએ બધું કહ્યું અને પછી ત્યાંથી વિદાય લીધા.

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યો રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

જે વ્યક્તિ આનું પાલન કરે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે અને રુદ્રના લોકમાં જાય છે.

પપ્રચ્છુરુત્તરં સૂતં પૃથિવ્યાદિવિનિર્ણયમ્

તેઓએ સુત ઉત્તરને પૃથ્વી વગેરેના નિર્ધારણ વિશે પૂછ્યું.

ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામસ્ત્રિલોકસ્યાસ્ય મણ્ડલમ્

હવે અમે આ ત્રણ લોકના વર્તુળ વિશે સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ.

વનાનિ સરિતઃ સૂર્યગ્રહાણાં સ્થિતિરેવ ચ

વન, નદીઓ અને સૂર્ય તથા ગ્રહોની સ્થિતિ વિશે પણ કહો.