હંસપ્રપતનં નામ તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્
ત્યાં હંસપ્રપતન નામનું તીર્થ છે, જે ત્રણે લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.
યાવચ્ચન્દ્રશ્ચ સૂર્યશ્ચ તાવત્ સ્વર્ગે મહીયતે
જ્યાં સુધી ચંદ્ર અને સૂર્ય છે, ત્યાં સુધી તે સ્વર્ગમાં માન પામે છે.
પરિત્યજતિયઃ પ્રાણાન્ શૃણુ તસ્યાપિ યત્ ફલમ્
જે ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે છે, તેના ફળ વિશે પણ સાંભળ.
આસ્તે સ પિતૃભિઃ સાર્ધં સ્વર્ગલોકે નરાધિપ
એ મનુષ્ય પોતાના પિતૃઓ સાથે સ્વર્ગલોકમાં વસે છે, હે રાજા.
નરઃ શુચિરુપાસીત બ્રહ્મલોકમવાપ્નુયાત્
જે શુદ્ધ મનુષ્ય ત્યાં ઉપાસના કરે છે, તે બ્રહ્મલોકને પામે છે.
કોટિવર્ષસહસ્ત્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે
કરોડો વર્ષ સુધી તે સ્વર્ગલોકમાં માન પામે છે.
સિદ્ધક્ષેત્રં હિ તજ્જ્ઞેયં નાત્ર કાર્યા વિચારણા
એ સ્થળ સિદ્ધિનું ક્ષેત્ર છે, તેમાં કોઈ શંકા રાખવાની જરૂર નથી.
દિવિ તારયતે દેવાંસ્તેન ત્રિપથગા સ્મૃતા
સ્વર્ગમાં તે દેવતાઓને પણ પાર ઉતારે છે, તેથી તેને ત્રિપથગા કહેવામાં આવે છે.
તાવદ્ વર્ષસહસ્ત્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે
એટલા વર્ષો સુધી તે સ્વર્ગલોકમાં માન પામે છે.
મોક્ષદા સર્વભૂતાનાં મહાપાતકિનામપિ
એ સ્થળ બધા જીવોને, મોટા પાપીઓને પણ, મોક્ષ આપે છે.
ગઙ્ગાદ્વારે પ્રયાગે ચ ગઙ્ગાસાગરસંગમે
ગંગાના દ્વારે, પ્રયાગમાં અને જ્યાં ગંગા સમુદ્ર સાથે મળે છે, ત્યાં—
ગતિમન્વેષમાણાનાં નાસ્તિ ગઙ્ગાસમા ગતિઃ
મુક્તિની શોધમાં રહેનાર માટે, ગંગા જેટલી શ્રેષ્ઠ માર્ગ બીજું કોઈ નથી.
માહેશ્વરાત્ પરિભ્રષ્ટા સર્વપાપહરા શુભા
શિવજીની કૃપાથી વિમુખ થયા પછી પણ, ગંગા પાવન અને બધા પાપો દૂર કરનારી છે.
દ્વાપરે તુ કુરુક્ષેત્રં કલૌ ગઙ્ગાં વિશિષ્યતે
દ્વાપરયુગમાં કુરુક્ષેત્ર શ્રેષ્ઠ છે; કળિયુગમાં તો ગંગા બધાથી વિશિષ્ટ છે.
નાન્યત્ કલિયુગોદ્ભૂતં મલં હન્તું સુદુષ્કૃતમ્
કળિયુગમાં જે દુર્લભ પાપો છે, તેને નાશ કરવા માટે ગંગા સિવાય બીજું કંઈ શક્તિશાળી નથી.
સ મૃતો જાયતે સ્વર્ગે નરકં ચ ન પશ્યતિ
જે ત્યાં મૃત્યુ પામે છે, તે સ્વર્ગમાં જન્મે છે અને નરક કદી જોઈતો નથી.
માઘમાસે ગમિષ્યન્તિ ગઙ્ગાયમુનસંગમમ્
માઘ મહિનામાં લોકો ગંગા-યમુના સંગમ પર જશે.
પ્રયાગે માઘમાસે તુ ત્ર્યહં સ્નાતસ્ય તત્ ફલમ્
પ્રયાગમાં, માઘ મહિનામાં, ત્રણ દિવસ સ્નાન કરવાથી જે ફળ મળે છે તે આવું છે:
અહીનાઙ્ગો ઽપ્યરોગશ્ચ પઞ્ચેન્દ્રિયસમન્વિતઃ
જો તે વ્યક્તિ નિરોગી હોય, શરીરે કોઈ ખોટ ન હોય અને પાંચે ઇન્દ્રિયો યથાવત હોય—
તાવદ્ વર્ષસહસ્ત્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે રાહુગ્રસ્તો યથા સોમો વિમુક્તઃ સર્વપાતકૈઃ
તો તે માણસ એટલા હજાર વર્ષો સુધી સ્વર્ગમાં સન્માન પામે છે, જેટલા વર્ષ ચંદ્ર, રાહુના બંધનથી મુક્ત થયા પછી નિર્મળ રહે છે.
સ ભુક્ત્વા વિપુલાન્ ભોગાંસ્તત્ તીર્થં ભજતે પુનઃ
ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, તે ફરી એ પવિત્ર તીર્થને પ્રાપ્ત કરે છે.
ષષ્ટિં વર્ષસહસ્ત્રાણિ ષષ્ટિં વર્ષશતાનિ ચ
સાંઠ હજાર વર્ષ અને સાંઠ સો વર્ષ સુધી—
તતો ભ્રષ્ટસ્તુ રાજેન્દ્ર સમૃદ્ધે જાયતે કુલે
પછી ત્યાંથી પડીને, રાજા, તે સમૃદ્ધ કુળમાં જન્મે છે.
શતં વર્ષસહસ્ત્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે
એક લાખ વર્ષ સુધી તે સ્વર્ગમાં સન્માન પામે છે.
ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાંસ્તત્ તીર્થં ભજતે પુનઃ
ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, તે ફરી એ પવિત્ર તીર્થને પ્રાપ્ત કરે છે.
વિહગૈરુપભુક્તસ્ય શૃણુ તસ્યાપિ યત્ફલમ્
પક્ષીઓએ જેનો આનંદ માણ્યો છે, તેનું ફળ પણ સાંભળો.
તતસ્તસ્માત્ પરિભ્રષ્ટો રાજા ભવતિ ધાર્મિકઃ
પછી ત્યાંથી પડીને, તે ધર્મી રાજા બને છે.
ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાંસ્તતતીર્થં ભજતે પુનઃ
ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, તે ફરી એ પવિત્ર તીર્થને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઋણપ્રમોચનં નામ તીર્થં તુ પરમં સ્મૃતમ્
ઋણપ્રમોચન નામનું તીર્થ સર્વ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
સૂર્યલોકમવાપ્નોતિ અનૃણશ્ચ સદા ભવેત્
અહીં યાત્રા કરનારને સૂર્યલોક પ્રાપ્ત થાય છે અને તે સદા ઋણમુક્ત રહે છે.