કૂર્મપુરાણમ્

તતઃ સ્વર્ગાત્ પરિભ્રષ્ટો જમ્બુદ્વીપપતિર્ભવેત્

પછી સ્વર્ગમાંથી પડીને તે જંબુદ્વીપનો રાજા બને છે.

કર્મણા મનસા વાચા સત્યધર્મપ્રતિષ્ઠિતઃ

કર્મ, મન અને વાણી દ્વારા સત્ય અને ધર્મમાં સ્થિર રહે છે.

સુવર્ણમથ મુક્તાં વા તથૈવાન્યાન્ પ્રતિગ્રહાન્

સોનું કે મુક્તા કે બીજા દાન પણ તે જ રીતે સ્વીકારે છે.

નિષ્ફલં તસ્ય તત્ તીર્થં યાવત્ તત્ફલમશ્નુતે

તેના માટે તે તીર્થયાત્રા વ્યર્થ છે, જ્યાં સુધી તે યાત્રાનો ફળ પ્રાપ્ત ન થાય.

નિમિત્તેષુ ચ સર્વેષુ અપ્રમત્તો દ્વિજો ભવેત્

દરેક પ્રસંગે દ્વિજએ સાવચેત રહેવું જોઈએ.

સ્વર્ણશૃઙ્ગીં રૌપ્યખુરાં ચૈલકણ્ઠાં પયસ્વિનીમ્

સોનાની શિંગવાળી, ચાંદીના ખુરાવાળી, ગળામાં વસ્ત્ર બાંધેલી અને દૂધ આપતી ગાય—

તાવદ્ વર્ષસહસ્ત્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે

એટલા હજાર વર્ષ સુધી તે રુદ્રલોકમાં સન્માન પામે છે.

આર્ષેણ તુ વિધાનેન યથા દૃષ્ટં યથા શ્રુતમ્

મુનિએ જે રીતે કહ્યું છે, જેવું જોયું અને સાંભળ્યું છે, તે પ્રમાણે—

બલીવર્દં સમારૂઢઃ શૃણુ તસ્યાપિ યત્ફલમ્

બળદ પર બેસીને જે યાત્રા કરે છે, તેનું ફળ પણ સાંભળ.

સલિલં ચ ન ગૃહ્ણન્તિ પિતરસ્તસ્ય દેહિનઃ

એ મનુષ્યના પિતૃઓને પાણી મળતું નથી.

યથાત્મના તથા સર્વાન્ દાનં વિપ્રેષુ દાપયેત્

જેમ પોતાને આપવું હોય તેમ બધા બ્રાહ્મણોને દાન કરાવવું જોઈએ.

નિષ્ફલં તસ્ય તત્ તીર્થં તસમાદ્યાનં વિવર્જયેત્

તેના માટે તે તીર્થયાત્રા નિષ્ફળ છે; તેને પ્રથમ સ્નાન ટાળવું જોઈએ.

આર્ષેણ તુ વિવાહેન યથા વિભવવિસ્તરમ્

મુનિએ જે રીતે વિધાન કર્યું છે અને જેટલી શક્તિ હોય તેટલી વિધિથી લગ્ન કરવું જોઈએ.

ઉત્તરાન્ સ કુરૂન્ ગત્વા મોદતે કાલમક્ષયમ્

ઉત્તર કુરુઓ પાસે જઈને તે અમર આનંદમાં રહે છે.

સર્વલોકાનતિક્રમ્ય રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

બધા લોકોથી ઉપર જઈને તે રુદ્રલોકમાં પહોંચે છે.

લોકપાલાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચ પિતરો લોકસંમતાઃ

લોકપાલો, સિદ્ધો અને જગતપ્રસિદ્ધ પિતૃઓ—

હરિશ્ચ ભગવાનાસ્તે પ્રજાપતિપુરસ્કૃતઃ

અને ભગવાન હરિ પણ પ્રજાપતિઓ સાથે ત્યાં નિવાસ કરે છે.

પ્રયાગં રાજશાર્દૂલ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ત્રણેય લોકમાં પ્રયાગનું યશ પ્રસિદ્ધ છે.

તુલ્યં ફલવાપ્નોતિ રાજસૂયાશ્વમેધયોઃ

તેને રાજસૂય અને અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.

મતિરુત્ક્રમણીયા તે પ્રયાગગામનં પ્રતિ

પ્રયાગ યાત્રા માટે તારો મન નિશ્ચયપૂર્વક મજબૂત હોવો જોઈએ.

તેષાં સાન્નિધ્યમત્રૈવ તીર્થાનાં કુરુનન્દન

કુરુકુળના વંશજ, અહીં જ એ તીર્થોનું સાન્નિધ્ય છે.

સા ગતિસ્ત્યજતઃ પ્રાણાન્ ગઙ્ગાયમુનસંગમે

ગંગા અને યમુના ના સંગમ પર જે પોતાના પ્રાણ ત્યાગે છે, તેની એ જ ગતિ થાય છે.

યે પ્રયાગં ન સંપ્રાપ્તાસ્ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

ત્રણે લોકમાં પ્રસિદ્ધ એવા પ્રયાગ સુધી જે લોકો પહોંચ્યા નથી,

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ શશાઙ્ક ઇવ રાહુણા

તેઓ બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે, જેમ ચંદ્ર રાહુમાંથી છુટે છે.

તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

ત્યાં સ્નાન કરીને અને પાણી પીધા પછી, મનુષ્ય બધા પાપોથી છુટકારો પામે છે.

આત્માનં તારયેત્ પૂર્વં દશાતીતાન્ દશાપરાન્

માણસ પહેલા પોતાને, પછી દસ પૂર્વજોને અને દસ વંશજોને પાર ઉતારે છે.

સ્વર્ગલોકમવાપ્નોતિ યાવદાહૂતસંપ્લવમ્

તે સ્વર્ગલોકમાં રહે છે, જેટલા સમય યજ્ઞાગ્નિ ચાલુ રહે છે.

અવચઃ સર્વસામુદ્રઃ પ્રતિષ્ઠાનં ચ વિશ્રુતમ્

તે સ્થળ બધાં સમુદ્રોનું સંગમ અને પ્રસિદ્ધ આધારસ્થાન કહેવાય છે.

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા સો ઽશ્વમેધફલં લભેત્

જેનું મન બધા પાપોથી શુદ્ધ થાય છે, તે અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મેળવે છે.