કૂર્મપુરાણમ્

તથોપસ્પૃશ્ય રાજેન્દ્ર સ્વર્ગલોકે મહીયતે

એ જ રીતે, રાજા, ત્યાં સ્નાન કરવાથી સ્વર્ગમાં માન મળે છે.

ગઙ્ગાયમુનમાસાદ્ય ત્યજેત્ પ્રાણાન્ પ્રયત્નતઃ

ગંગા અને યમુના સંગમ પર જઈને, જો મનુષ્ય પ્રયત્નપૂર્વક પ્રાણ ત્યાગે—

ઈપ્સિતાંલ્લભતે કામાન્ વદન્તિ મુનિપુઙ્ગવાઃ

તો તે ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે, એમ મહાન ઋષિઓ કહે છે.

વરાઙ્ગનાસમાકીર્ણૈર્મોદતે શુભલક્ષણઃ

શુભ લક્ષણોથી યુક્ત એ મનુષ્ય સુંદર સ્ત્રીઓ વચ્ચે આનંદ માણે છે.

યાવન્ન સ્મરતે જન્મ તાપત્ સ્વર્ગે મહીયતે

જ્યાં સુધી તે પોતાનું જન્મ યાદ નથી કરતો, ત્યાં સુધી સ્વર્ગમાં તેને માન મળે છે.

હિરણ્યરત્નસંપૂર્ણે સમૃદ્ધે જાયતે કુલે

તે સોનાં અને રત્નોથી ભરપૂર સમૃદ્ધ કુળમાં જન્મે છે.

દેશસ્થો યદિ વારણ્યે વિદેશે યદિ વા ગૃહે

પોતાના દેશમાં હોય કે જંગલમાં, વિદેશમાં હોય કે ઘરે—

બ્રહ્મલોકમવાપ્નોતિ વદન્તિ મુનિપુઙ્ગવાઃ

તે બ્રહ્માના લોકને પામે છે, એમ મહાન ઋષિઓ કહે છે.

ઋષયો મુનયઃ સિદ્ધાસ્તત્ર લોકે સ ગચ્છતિ

એ ત્યાં જાય છે જ્યાં ઋષિઓ, મુનિઓ અને સિદ્ધ પુરુષો વસે છે.

મોદતે મુનિભિઃ સાર્ધં સ્વકૃતેનેહ કર્મણા

એ ત્યાં મુનિઓ સાથે પોતાના કર્મના ફળે આનંદ માણે છે.

તતઃ સ્વર્ગાત્ પરિભ્રષ્ટો જમ્બુદ્વીપપતિર્ભવેત્

પછી સ્વર્ગમાંથી પડીને તે જંબુદ્વીપનો રાજા બને છે.

કર્મણા મનસા વાચા સત્યધર્મપ્રતિષ્ઠિતઃ

કર્મ, મન અને વાણી દ્વારા સત્ય અને ધર્મમાં સ્થિર રહે છે.

સુવર્ણમથ મુક્તાં વા તથૈવાન્યાન્ પ્રતિગ્રહાન્

સોનું કે મુક્તા કે બીજા દાન પણ તે જ રીતે સ્વીકારે છે.

નિષ્ફલં તસ્ય તત્ તીર્થં યાવત્ તત્ફલમશ્નુતે

તેના માટે તે તીર્થયાત્રા વ્યર્થ છે, જ્યાં સુધી તે યાત્રાનો ફળ પ્રાપ્ત ન થાય.

નિમિત્તેષુ ચ સર્વેષુ અપ્રમત્તો દ્વિજો ભવેત્

દરેક પ્રસંગે દ્વિજએ સાવચેત રહેવું જોઈએ.

સ્વર્ણશૃઙ્ગીં રૌપ્યખુરાં ચૈલકણ્ઠાં પયસ્વિનીમ્

સોનાની શિંગવાળી, ચાંદીના ખુરાવાળી, ગળામાં વસ્ત્ર બાંધેલી અને દૂધ આપતી ગાય—

તાવદ્ વર્ષસહસ્ત્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે

એટલા હજાર વર્ષ સુધી તે રુદ્રલોકમાં સન્માન પામે છે.

આર્ષેણ તુ વિધાનેન યથા દૃષ્ટં યથા શ્રુતમ્

મુનિએ જે રીતે કહ્યું છે, જેવું જોયું અને સાંભળ્યું છે, તે પ્રમાણે—

બલીવર્દં સમારૂઢઃ શૃણુ તસ્યાપિ યત્ફલમ્

બળદ પર બેસીને જે યાત્રા કરે છે, તેનું ફળ પણ સાંભળ.

સલિલં ચ ન ગૃહ્ણન્તિ પિતરસ્તસ્ય દેહિનઃ

એ મનુષ્યના પિતૃઓને પાણી મળતું નથી.

યથાત્મના તથા સર્વાન્ દાનં વિપ્રેષુ દાપયેત્

જેમ પોતાને આપવું હોય તેમ બધા બ્રાહ્મણોને દાન કરાવવું જોઈએ.

નિષ્ફલં તસ્ય તત્ તીર્થં તસમાદ્યાનં વિવર્જયેત્

તેના માટે તે તીર્થયાત્રા નિષ્ફળ છે; તેને પ્રથમ સ્નાન ટાળવું જોઈએ.

આર્ષેણ તુ વિવાહેન યથા વિભવવિસ્તરમ્

મુનિએ જે રીતે વિધાન કર્યું છે અને જેટલી શક્તિ હોય તેટલી વિધિથી લગ્ન કરવું જોઈએ.

ઉત્તરાન્ સ કુરૂન્ ગત્વા મોદતે કાલમક્ષયમ્

ઉત્તર કુરુઓ પાસે જઈને તે અમર આનંદમાં રહે છે.

સર્વલોકાનતિક્રમ્ય રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ

બધા લોકોથી ઉપર જઈને તે રુદ્રલોકમાં પહોંચે છે.

લોકપાલાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચ પિતરો લોકસંમતાઃ

લોકપાલો, સિદ્ધો અને જગતપ્રસિદ્ધ પિતૃઓ—

હરિશ્ચ ભગવાનાસ્તે પ્રજાપતિપુરસ્કૃતઃ

અને ભગવાન હરિ પણ પ્રજાપતિઓ સાથે ત્યાં નિવાસ કરે છે.

પ્રયાગં રાજશાર્દૂલ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ત્રણેય લોકમાં પ્રયાગનું યશ પ્રસિદ્ધ છે.

તુલ્યં ફલવાપ્નોતિ રાજસૂયાશ્વમેધયોઃ

તેને રાજસૂય અને અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.