કૂર્મપુરાણમ્

જપેદીશં નમસ્કૃત્ય સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

પ્રભુને નમન કરીને તેનું નામ જપવું જોઈએ; એ પરમ ગતિ પામે છે.

ઇદાનીં તુ પ્રયાગસ્ય માહાત્મ્યં બ્રૂહિ સુવ્રત

હવે, હે સુવ્રત, તું અમને પ્રયાગનું મહાત્મ્ય કહો.

ઇદાનીં કથયાસ્માકં સૂત સર્વાર્થવિદ્ ભવાન્

હવે, હે સૂતજી, સર્વ અર્થ જાણનાર, અમને કહો.

પ્રયાગસ્ય ચ માહાત્મ્યં યત્ર દેવઃ પિતામહઃ

અને પ્રયાગનું તે મહાત્મ્ય, જ્યાં દેવ પિતામહ છે,

યથા યુધિષ્ઠિરાયૈતત્ તદ્વક્ષ્યે ભવતામહમ્

જે રીતે યુધિષ્ઠિરને કહાયું હતું, એ જ રીતે હું તમને કહું છું.

શોકેન મહાતાવિષ્ટા મુમોહ સ યુધિષ્ઠિરઃ

મહાન શોકથી વ્યાકુળ થઈ, યુધિષ્ઠિર બેભાન થઈ ગયો.

સંપ્રાપ્તો હાસ્તિનપુરં રાજદ્વારે સ તિષ્ઠતિ

તે હસ્તિનાપુર પહોંચ્યો અને રાજમહેલના દ્વારે ઊભો રહ્યો.

માર્કણ્ડેયો દ્રષ્ટુમિચ્છંસ્ત્વામાસ્તે દ્વાર્યસૌ મુનિઃ

માર્કંડેય ઋષિ તમને જોવા માટે દ્વારે રાહ જોઈ રહ્યા છે.

સ્વાગતં તે મહાપ્રાજ્ઞ સ્વાગતં તે મહામુને

તમારું સ્વાગત છે, મહાજ્ઞાની! તમારું સ્વાગત છે, મહામુનિ!

અદ્ય મે પિતરસ્તુષ્ટાસ્ત્વયિ તુષ્ટે મહામુને

આજે મારા પિતૃઓ પ્રસન્ન થયા, કેમ કે તમે, મહામુનિ, ખુશ છો.

યુધિષ્ઠિરો મહાત્મેતિ પૂજયામાસ તં મુનિમ્

યુધિષ્ઠિર એ મહાન પુરુષે એ મુનિનું સન્માન કર્યું.

કિમર્થં મુહ્યસે વિદ્વન્ સર્વં જ્ઞાત્વાહમાગતઃ

જ્ઞાની, તમે શા માટે ગુંચવાઈ ગયા છો? હું બધું જાણીને આવ્યો છું.

કથય ત્વં સમાસેન યેન મુચ્યેત કિલ્બિષૈઃ

કૃપા કરીને સંક્ષિપ્તમાં કહો કે કઈ રીતે પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે.

અસ્માભિઃ કૌરવૈઃ સાર્ધં પ્રસઙ્ગાન્મુનિપુઙ્ગવ

અમને કૌરવો સાથે અને વિવિધ પ્રસંગોમાં, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ,

મુચ્યતે પાતકાદસ્માત્ તદ્ ભવાન્ વક્તુમર્હતિ

આ પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે; એ વાત તમે જણાવો એ યોગ્ય છે.

પ્રયાગગમનં શ્રેષ્ઠં નરાણાં પાપનાશનમ્

પ્રયાગ યાત્રા મનુષ્યો માટે શ્રેષ્ઠ છે; એ પાપોનો નાશ કરે છે.

સમાસ્તે ભગવાન્ બ્રહ્મા સ્વયંભૂરપિ દૈવદૈઃ

ત્યાં ભગવાન બ્રહ્મા, સ્વયંભૂ, દેવતાઓ સાથે વસે છે.

મૃતાનાં કા ગતિસ્તત્ર સ્નાતાનામપિ કિં ફલમ્

ત્યાં મૃત્યુ પામનારને શું ગતિ મળે છે? અને ત્યાં સ્નાન કરનારને શું ફળ મળે છે?

ભવતા વિદિતં હ્યેતત્ તન્મે બ્રૂહિ નમો ઽસ્તુ તે

આ બધું તમને ખબર છે; કૃપા કરીને મને કહો. તમને વંદન છે.

પુરા મહર્ષિભિઃ સમ્યક્ કથ્યમાનં મયા શ્રુતમ્

આ પહેલા મહર્ષિઓએ સારી રીતે કહેલું મેં સાંભળ્યું છે.

અત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ યે મૃતાસ્તે ઽપુનર્ભવાઃ

જે ત્યાં સ્નાન કરીને મૃત્યુ પામે છે, તેઓ સ્વર્ગે જાય છે અને ફરી જન્મતા નથી.

બહૂન્યન્યાનિ તીર્થાનિ સર્વપાપાપહાનિ તુ

અહીં અનેક બીજા તીર્થો છે, જે બધાં પાપો દૂર કરે છે.

સંક્ષેપેણ પ્રવક્ષ્યામિ પ્રયાગસ્યેહ કીર્તનમ્

હવે હું અહીં સંક્ષિપ્તમાં પ્રયાગની મહિમા કહું છું.

યમુનાં રક્ષતિ સદા સવિતા સપ્તવાહનઃ

સૂર્ય દેવ સાત ઘોડાઓ સાથે યમુનાનું હંમેશા રક્ષણ કરે છે.

મણ્ડલં રક્ષતિ હરિઃ સર્વદેવૈશ્ચ સમ્મિતમ્

હરિ એ મંડળનું રક્ષણ કરે છે, જે સર્વે દેવતાઓ દ્વારા માન્ય છે.

સ્થાનં રક્ષન્તિ વૈ દેવાઃ સર્વપાપહરં શુભમ્

દેવતાઓ આ સ્થાનનું રક્ષણ કરે છે, જે શુભ છે અને બધાં પાપો દૂર કરે છે.

પ્રયાગં સ્મરમાણસ્ય સર્વમાયાતિ સંક્ષયમ્

જે મનુષ્ય પ્રયાગને સ્મરે છે, તેના બધા પાપો નાશ પામે છે.

મુત્તિકાલમ્ભનાદ્ વાપિ નરઃ પાપાત્ પ્રમુચ્યતે

ફક્ત ત્યાંની માટી સ્પર્શવાથી પણ મનુષ્ય પાપમાંથી મુક્ત થાય છે.

પ્રયાગં વિશતઃ પુંસઃ પાપં નશ્યતિ તત્ક્ષણાત્

પ્રયાગમાં પ્રવેશતા જ મનુષ્યના પાપો તત્કાળ નાશ પામે છે.