કૂર્મપુરાણમ્

વિઘ્નં સૃજામિ સર્વેષાં યેન સિદ્ધિર્વિહીયતે

હું બધાના માર્ગમાં અવરોધ ઉભો કરું છું, જેથી કરીને તેમની સિદ્ધિ અધૂરી રહી જાય છે.

પ્રાદુરાસીત્ સ્વયં પ્રીત્યા વેષં કૃત્વા તુ માનુષમ્

પછી, પ્રેમથી, તે પોતે માનવ રૂપ ધારણ કરીને પ્રગટ થઈ.

ગૃહાણ ભિક્ષાં મત્તસ્ત્વમુક્ત્વૈવં પ્રદદૌ શિવા

'મારી પાસે થી ભિક્ષા લે,' એમ કહીને શિવાએ તેને ભિક્ષા આપી.

ઇહ ક્ષેત્રે ન વસ્તવ્યં કૃતઘ્નો ઽસિ ત્વયા સદા

આ સ્થળે તું રહેવું નહીં, કેમ કે તું હંમેશા કૃતઘ્ન છે.

ઉવાચ પ્રણતો ભૂત્વા સ્તુત્વા ચ પ્રવરૈઃ સ્તવૈઃ

તેને નમન કરીને અને ઉત્તમ સ્તુતિઓથી પ્રશંસા કરીને તેણે કહ્યું.

એવમસ્ત્વિત્યનુજ્ઞાય દેવી ચાન્તરધીયત

'એવું જ થાઓ' એમ કહીને અને અનુમતિ આપી દેવી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

જ્ઞાત્વા ક્ષેત્રગુણાન્ સર્વાન્ સ્થિતસ્તસ્યાથ પાર્શ્વતઃ

પછી, તે સ્થળના બધા ગુણો જાણી, તે તેની બાજુએ જ રહ્યો.

તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન વારાણસ્યાં વસેન્નરઃ

એથી, મનુષ્યે સર્વ પ્રયત્નથી વારાણસીમાં રહેવું જોઈએ.

શ્રાવયેદ્ વા દ્વિજાન્ શાન્તાન્ સો ઽપિયાતિપરાઙ્ગતિમ્

અથવા, તે શાંત બ્રાહ્મણોને સંભળાવવું જોઈએ; એ પણ પરમ ગતિ પામે છે.

નદીનાં ચૈવ તીરેષુ દેવતાયતનેષુ ચ

નદીઓના કિનારે અને દેવમંદિરોમાં,

જપેદીશં નમસ્કૃત્ય સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

પ્રભુને નમન કરીને તેનું નામ જપવું જોઈએ; એ પરમ ગતિ પામે છે.

ઇદાનીં તુ પ્રયાગસ્ય માહાત્મ્યં બ્રૂહિ સુવ્રત

હવે, હે સુવ્રત, તું અમને પ્રયાગનું મહાત્મ્ય કહો.

ઇદાનીં કથયાસ્માકં સૂત સર્વાર્થવિદ્ ભવાન્

હવે, હે સૂતજી, સર્વ અર્થ જાણનાર, અમને કહો.

પ્રયાગસ્ય ચ માહાત્મ્યં યત્ર દેવઃ પિતામહઃ

અને પ્રયાગનું તે મહાત્મ્ય, જ્યાં દેવ પિતામહ છે,

યથા યુધિષ્ઠિરાયૈતત્ તદ્વક્ષ્યે ભવતામહમ્

જે રીતે યુધિષ્ઠિરને કહાયું હતું, એ જ રીતે હું તમને કહું છું.

શોકેન મહાતાવિષ્ટા મુમોહ સ યુધિષ્ઠિરઃ

મહાન શોકથી વ્યાકુળ થઈ, યુધિષ્ઠિર બેભાન થઈ ગયો.

સંપ્રાપ્તો હાસ્તિનપુરં રાજદ્વારે સ તિષ્ઠતિ

તે હસ્તિનાપુર પહોંચ્યો અને રાજમહેલના દ્વારે ઊભો રહ્યો.

માર્કણ્ડેયો દ્રષ્ટુમિચ્છંસ્ત્વામાસ્તે દ્વાર્યસૌ મુનિઃ

માર્કંડેય ઋષિ તમને જોવા માટે દ્વારે રાહ જોઈ રહ્યા છે.

સ્વાગતં તે મહાપ્રાજ્ઞ સ્વાગતં તે મહામુને

તમારું સ્વાગત છે, મહાજ્ઞાની! તમારું સ્વાગત છે, મહામુનિ!

અદ્ય મે પિતરસ્તુષ્ટાસ્ત્વયિ તુષ્ટે મહામુને

આજે મારા પિતૃઓ પ્રસન્ન થયા, કેમ કે તમે, મહામુનિ, ખુશ છો.

યુધિષ્ઠિરો મહાત્મેતિ પૂજયામાસ તં મુનિમ્

યુધિષ્ઠિર એ મહાન પુરુષે એ મુનિનું સન્માન કર્યું.

કિમર્થં મુહ્યસે વિદ્વન્ સર્વં જ્ઞાત્વાહમાગતઃ

જ્ઞાની, તમે શા માટે ગુંચવાઈ ગયા છો? હું બધું જાણીને આવ્યો છું.

કથય ત્વં સમાસેન યેન મુચ્યેત કિલ્બિષૈઃ

કૃપા કરીને સંક્ષિપ્તમાં કહો કે કઈ રીતે પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે.

અસ્માભિઃ કૌરવૈઃ સાર્ધં પ્રસઙ્ગાન્મુનિપુઙ્ગવ

અમને કૌરવો સાથે અને વિવિધ પ્રસંગોમાં, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ,

મુચ્યતે પાતકાદસ્માત્ તદ્ ભવાન્ વક્તુમર્હતિ

આ પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે; એ વાત તમે જણાવો એ યોગ્ય છે.

પ્રયાગગમનં શ્રેષ્ઠં નરાણાં પાપનાશનમ્

પ્રયાગ યાત્રા મનુષ્યો માટે શ્રેષ્ઠ છે; એ પાપોનો નાશ કરે છે.

સમાસ્તે ભગવાન્ બ્રહ્મા સ્વયંભૂરપિ દૈવદૈઃ

ત્યાં ભગવાન બ્રહ્મા, સ્વયંભૂ, દેવતાઓ સાથે વસે છે.

મૃતાનાં કા ગતિસ્તત્ર સ્નાતાનામપિ કિં ફલમ્

ત્યાં મૃત્યુ પામનારને શું ગતિ મળે છે? અને ત્યાં સ્નાન કરનારને શું ફળ મળે છે?

ભવતા વિદિતં હ્યેતત્ તન્મે બ્રૂહિ નમો ઽસ્તુ તે

આ બધું તમને ખબર છે; કૃપા કરીને મને કહો. તમને વંદન છે.