કૂર્મપુરાણમ્

પ્રાતર્મધ્યાહ્નસમયે સ યોગં પ્રાપ્નુયાત્ પરમ્

સવાર, બપોર અને સાંજે, તે શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કરે છે.

દ્રક્ષ્યામઃ સતતં દેવં પૂજયામો ઽથ શૂલિનમ્

અમે હંમેશા દેવને જોઈશું અને ત્રિશૂળધારીની પૂજા કરીશું.

ઉવાસ તત્ર યુક્તાત્મા પૂજયન્ વૈ કપર્દિનમ્

ત્યાં, એકાગ્ર મનથી, તેણે જટાધારી ભગવાનની પૂજા કરતા નિવાસ કર્યો.

દ્રષ્ટું યયૌ મધ્યમેશં બહુવર્ષગણાન્ પ્રભુઃ

અनेक વર્ષો પછી, પ્રભુ મધ્યમેશને જોવા ગયા.

નદીં વિમલપાનીયાં દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટો ઽભવન્મુનિઃ

પવિત્ર પાણીવાળી નદી જોઈને મુનિ આનંદિત થયા.

ચકાર ભાવપૂતાત્મા સ્નાનં સ્નાનવિધાનવિત્

ભક્તિથી પવિત્ર થયેલા મનથી, તેણે સ્નાનવિધિ જાણીને યોગ્ય રીતે સ્નાન કર્યું.

પૂજયામાસ લોકાદિં પુષ્પૈર્નાનાવિધૈર્ભવમ્

તેણે જગતના આરંભરૂપ ભવને અનેક પ્રકારના ફૂલો વડે પૂજા કરી.

મધ્યમેશ્વરમીશાનમર્ચયામાસ શૂલિનમ્

મધ્યમેશ્વર, ત્રિશૂલધારી ભગવાનની તેણે શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરી.

દ્રષ્ટું સમાગતા રુદ્રં મધ્યમેશ્વરમીશ્વરમ્

તેઓ બધા રુદ્ર, મધ્યમેશ્વર ભગવાનના દર્શન માટે એકત્રિત થયા.

જટિલા મુણ્ડિતાશ્ચાપિ શુક્લયજ્ઞોપવીતિનઃ

ત્યાં જટાવાળા, મુંડન કરેલા અને સફેદ યજ્ઞોપવીત ધારણ કરનાર સાધુઓ હતા.

બ્રહ્મચર્યરતાઃ શાન્તા વેદાન્તજ્ઞાનતત્પરાઃ

તેઓ બ્રહ્મચર્યમાં રત, શાંત અને વેદાંતના જ્ઞાનમાં તત્પર હતા.

પૂજયિત્વા યથાન્યાયમિદં વચનમબ્રુવન્

વિધિ મુજબ પૂજા કરીને, તેમણે આ શબ્દો ઉચ્ચાર્યા.

પ્રોચુઃ પૈલાદયઃ શિષ્યાસ્તાનૃષીન્ બ્રહ્મભાવિતાન્

પૈલ અને અન્ય શિષ્યોએ બ્રહ્મમાં લીન એવા ઋષિઓને સંબોધન કર્યું.

વ્યાસઃ સ્વયં હૃષીકેશો યેન વેદાઃ પૃથક્ કૃતાઃ

વ્યાસજી પોતે, હૃષીકેશ, જેમણે વેદોને અલગ કર્યા.

અંશાંશેનાભવત્ પુત્રો નામ્ના શુક ઇતિ પ્રભુઃ

તેમના અંશથી ભગવાને 'શુક' નામે પુત્રરૂપે અવતાર લીધો.

પ્રપન્નઃ પરયા ભક્ત્યા યસ્ય તજ્જ્ઞાનમૈશ્વરમ્

જે ભક્તિપૂર્વક શરણ આવી, તેને તેમનું દૈવી જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું.

નેમુરવ્યગ્રમનસઃ પ્રોચુઃ સત્યવતીસુતમ્

અવિચલ મનથી તેમણે સત્યવતીપુત્રને વંદન કરીને કહ્યું.

પ્રિસાદાદ્ દેવદેવસ્ય યત્ તન્માહેશ્વરં પરમ્

દેવદેવના પ્રસાદરૂપે જે પરમ મહેશ્વર છે—

ક્ષિપ્રં પશ્યેમ તં દેવં શ્રુત્વા ભગવતો મુખાત્

ભગવાનના મુખથી સાંભળીને, અમે તે દેવને વહેલી તકે જોઈ શકીએ.

પ્રોવાચ તત્પરં જ્ઞાનં યોગિભ્યો યોગવિત્તમઃ

યોગવિદ્યા જાણનારા શ્રેષ્ઠ એ મહાત્માએ યોગીઓને પરમ જ્ઞાન સંભળાવ્યું.

લીનાસ્તત્રૈવ તે વિપ્રાઃ ક્ષણાદન્તરધીયત

ત્યાં જ લીન થયેલા તે બ્રાહ્મણો ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.

પ્રોવાચ મધ્યમેશસ્ય માહાત્મ્યં પૈલપૂર્વકાન્

તેમણે પૈલ અને અન્યને મધ્યમેશ્વરની મહિમા કહી.

રમતે ભગવાન્ નિત્યં રુદ્રૈશ્ચ પરિવારિતઃ

ભગવાન ત્યાં સદા રુદ્રો સાથે આનંદથી વિહાર કરે છે.

ઉવાસ વત્સરં કૃષ્ણઃ સદા પાશુપતૈર્વૃતઃ

કૃષ્ણ એક વર્ષ સુધી હંમેશાં પાશુપત ભક્તો વચ્ચે રહ્યા.

આરાધયન્ હરિઃ શંભું કૃત્વા પાશુપતં વ્રતમ્

હરિએ પાશુપત વ્રત ધારણ કરીને શંભુની ભક્તિ કરી.

લબ્ધ્વા તદ્વચનાજ્જ્ઞાનં દૃષ્ટવન્તો મહેશ્વરમ્

તેમના વચનોથી જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને, તેમણે મહાદેવના દર્શન કર્યા.

દદૌ કૃષ્ણાસ્ય ભગવાન વરદો વરમુત્તમમ્

ભગવાને કૃષ્ણને શ્રેષ્ઠ વર્દાન આપ્યું.

તેષાં તદૈશ્વરં જ્ઞાનમુત્પત્સ્યતિ જગન્મય

તેમને એ દૈવી જ્ઞાન પ્રાપ્ત થશે, જે સમગ્ર જગતમાં વ્યાપેલું છે.

ભવિષ્યસિ ન સંદેહો મત્પ્રસાદાદ્ દ્વિજાતિભિઃ

મારા પ્રસાદથી, નિઃસંદેહ તમે દ્વિજાતિઓમાં પૂજ્ય બનશો.