કૂર્મપુરાણમ્

પુરી વારાણસી તેભ્યઃ સ્થાનેભ્યો હ્યધિકાશુભા

વારાણસીનું શહેર એ બધા સ્થળો કરતાં વધુ શુભ છે.

વ્યાચષ્ટે તારકં બ્રહ્મ તત્રૈવ હ્યવિમુક્તકમ્

અવિમુક્તમાં જ તારા નામે મુક્તિદાયક બ્રહ્મનું વર્ણન થાય છે.

એકેન જન્મના દેવિ વારાણસ્યાં તદાપ્નુયાત્

દેવી, માત્ર એક જન્મમાં જ વારાણસીમાં એ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.

યથાવિમુક્તાદિત્યે વારાણસ્યાં વ્યવસ્થિતમ્

જેમ અવિમુક્ત નામનો સૂર્ય વારાણસીમાં સ્થિર છે,

તત્રૈવ સંસ્થિતં તત્ત્વં નિત્યમેવાવિમુક્તકમ્

તેમ અવિમુક્ત નામનું શાશ્વત તત્વ પણ ત્યાં સતત હાજર છે.

યત્ર નારાયણો દેવો મહાદેવો દિવેશ્વરઃ

જ્યાં નારાયણ દેવ અને મહાદેવ, દેવોના સ્વામી, નિવાસ કરે છે.

ઉપાસતે માં સતતં દેવદેવં પિતામહમ્

ત્યાં તેઓ સતત મને, દેવોના દેવ અને પિતામહને, પૂજે છે.

વારાણસીં સમાસાદ્ય તે યાન્તિ પરમાં ગતિમ્

જે લોકો વારાણસી પહોંચે છે, તેઓ સર્વોચ્ચ ગતિ મેળવે છે.

વારાણસ્યાં મહાદેવાજ્જ્ઞાનં લબ્ધ્વા વિમુચ્યતે

વારાણસીમાં મહાદેવ પાસેથી જ્ઞાન પામીને મનુષ્ય મુક્તિ પામે છે.

તતો નૈવ ચરેત્ પાપં કાયેન મનસા ગિરા

પછી માણસ શરીર, મન કે વાણીથી પાપ કરતો નથી.

અવિમુક્તાશ્રયં જ્ઞાનં ન કશ્ચિદ્ વેત્તિ તત્ત્વતઃ

અવિમુક્તમાં રહેલું જ્ઞાન સાચે કોઈ જાણતું નથી.

દેવ્યૈ દેવેન કથિતં સર્વપાપવિનાશનમ્

દેવીએ દેવ પાસેથી સાંભળેલું આ બધું સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે.

યથેશ્વરાણાં ગિરિશઃ સ્થાનાનાં ચૈતદુત્તમમ્

જેમ ગિરિશ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે, તેમ આ સ્થાન પણ સર્વ સ્થળોમાં શ્રેષ્ઠ છે.

તે વિન્દન્તિ પરં ક્ષેત્રમવિમુક્તં શિવાલયમ્

તેઓ પરમ ક્ષેત્ર, અવિમુક્ત, એટલે કે શિવનું નિવાસસ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.

ન તેષાં વેદિતું શક્યં સ્થાનં તત્ પરમેષ્ઠિનઃ

તે પરમેશ્વરનું સ્થાન તેઓ જાણી શકતા નથી.

તેષાં વિનશ્યતિ ક્ષિપ્રમિહામુત્ર ચ પાતકમ્

એવા લોકોના પાપો અહીં અને પરલોકમાં ઝડપથી નાશ પામે છે.

નાશયેત્ તાનિ સર્વાણિ દેવઃ કાલતનુઃ શિવઃ

શિવ, જે સમયરૂપ છે, એ બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

મૃતાનાં ચ પુનર્જનમ્ ન ભૂયો ભવસાગરે

મરણ પામેલા માટે ફરીથી જન્મ લઇને સંસારના સાગરમાં પડવું નથી.

યોગી વાપ્યથવાયોગી પાપી વા પુણ્યકૃત્તમઃ

યોગી હોય કે ન હોય, પાપી હોય કે સર્વોત્તમ પુણ્યશાળી—

મતિરુત્ક્રમણીયા સ્યાદવિમુક્તગતિં પ્રતિ

મનને મુક્તિના માર્ગે જવું જોઈએ.

સહૈવ શિષ્યપ્રવરૈર્વારાણસ્યાં ચચાર હ

શ્રેષ્ઠ શિષ્યો સાથે તેણે વારાણસીમાં નિવાસ કર્યો.

જગામ વિપુલં લિઙ્ગમોઙ્કારં મુક્તિદાયકમ્

પછી તે ઓઁકારના મહાન લિંગ પાસે ગયો, જે મુક્તિ આપનાર છે.

પ્રોવાચ તસ્ય માહાત્મ્યં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્

તેણે શુદ્ધ મનવાળા ઋષિઓને તેની મહિમા કહી.

અસ્ય સ્મરણમાત્રેણ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

માત્ર તેનું સ્મરણ કરતાં જ બધા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.

સેવિતં સૂરિભિર્નિત્યં વારાણસ્યાં વિમોક્ષદમ્

વારાણસીમાં જ્ઞાની લોકો જેનું સતત પૂજન કરે છે, તે મુક્તિ આપે છે.

રમતે ભગવાન્ રુદ્રો જન્તૂનામપવર્ગદઃ

ભગવાન રુદ્ર ત્યાં આનંદથી નિવાસ કરે છે અને જીવોને મુક્તિ આપે છે.

તદેતદ્ વિમલં લિઙ્ગમોઙ્કારે સમવસ્થિતમ્

આ પવિત્ર લિંગ ઓઁકારમાં સ્થિત છે.

પ્રતિષ્ઠા ચ નિવૃત્તિશ્ચ પઞ્ચાર્થં લિઙ્ગમૈશ્વરમ્

ઈશ્વરનું લિંગ સ્થાપના અને લય સહિત પાંચ પ્રકારનું કહેવાય છે.

ઓઙ્કારબોધકં લિઙ્ગં પઞ્ચાયતનમુચ્યતે

જે લિંગ ઓઁકારનું જ્ઞાન કરાવે છે, તેને પાંચઆયતન કહે છે.