કૂર્મપુરાણમ્

ભવિષ્યન્તિ કલૌ તસ્મિન્ બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયાસ્તથા

તે કળિયુગમાં બ્રાહ્મણો અને ક્ષત્રિયો રહેશે.

કીટમૂષકસર્પાશ્ચ ધર્ષયિષ્યન્તિ માનવાન્

કીડા, ઉંદર અને સાપો માનવોને તકલીફ આપશે.

દધીચશાપનિર્દગ્ધાઃ પુરા દક્ષાધ્વરે દ્વિજાઃ

પહેલાં દધીચિના શ્રાપથી દક્ષના યજ્ઞમાં દગ્ધ થયેલા દ્વિજો—

વૃથા ધર્મં ચરિષ્યન્તિ કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે

તે કળિયુગના અંતમાં વ્યર્થ ધર્માચરણ કરશે.

સર્વે તે ચ ભવિષ્યન્તિ બ્રાહ્મણાદ્યાઃ સ્વજાતિષુ

બધા, બ્રાહ્મણથી શરૂ કરીને, પોતાની જાતિમાં જન્મ લેશે.

વેદબાહ્યવ્રતાચારા દુરાચારા વૃથાશ્રમાઃ

વેદથી બહારના વ્રતો અને આચરણ અપનાવશે, દુર્વ્યવહાર કરશે અને તેમના આશ્રમો વ્યર્થ રહેશે.

તમસાવિષ્ટમનસો વૈડાલવૃત્તિકાધમાઃ

અંધકારથી ભરાયેલા મનવાળા, તેઓ ચંડાળ જેવા વૃત્તિથી અધમ બની જશે.

ન દેવતા ભવેન્નૃણાં દેવતાનાં ચ દૈવતમ્

માણસો માટે કોઈ દેવતા નથી અને દેવતાઓ માટે પણ કોઈ દૈવી શક્તિ નથી.

શ્રૌતસ્માર્તપ્રતિષ્ઠાર્થં ભક્તાનાં હિતકામ્યયા

વેદ અને સ્મૃતિના વિધિઓ સ્થાપવા અને ભક્તોનું કલ્યાણ થાય એ માટે.

સર્વવેદાન્તસારં હિ ધર્માન્ વેદનિદર્શિતાન્

બધા વેદાંતનો સાર એ છે કે વેદોમાં બતાવેલા ધર્મોનું પાલન કરવું.

વિજિત્યકલિજાન્ દોષાન્ યાન્તિ તે પરમં પદમ્

કળીયુગમાં ઉત્પન્ન થયેલા દોષોને જીતનારને પરમ અવસ્થા મળે છે.

અનેકદોષદુષ્ટસ્ય કલેરેષ મહાન્ ગુણઃ

આ કળીયુગ અનેક દોષોથી ભરેલો છે, છતાં તેનો એક મોટો ગુણ છે.

વિશેષાદ્ બ્રાહ્મણો રુદ્રમીશાનં શરણં વ્રજેત્

ખાસ કરીને બ્રાહ્મણે રુદ્ર ભગવાનનો આશ્રય લેવો જોઈએ.

પ્રસન્નચેતસો રુદ્રં તે યાન્તિ પરમં પદમ્

જેનુ મન પ્રસન્ન છે, એ રુદ્રને પામે છે અને પરમ અવસ્થાને પ્રાપ્ત કરે છે.

અન્યદેવનમસ્કારાન્ન તત્ફલમવાપ્નુયાત્

બીજા દેવતાઓની પૂજા કરીને એ ફળ મળતું નથી.

મહાદેવનમસ્કારો ધ્યાનં દાનમિતિ શ્રુતિઃ

મહાદેવની પૂજા, ધ્યાન અને દાન—આ બધું શાસ્ત્રે કહ્યું છે.

સમાશ્રયેદ્ વિરૂપાક્ષં યદીચ્છેત્ પરમં પદમ્

જેને પરમ અવસ્થા જોઈએ, એ વિરૂપાક્ષનો આશ્રય લે.

તેષાં દાનં તપો યજ્ઞો વૃથા જીવિતમેવ ચ

એવાં લોકોનું દાન, તપ, યજ્ઞ અને જીવન બધું વ્યર્થ જાય છે.

ત્ર્યમ્બકાય ત્રિનેત્રાય યોગિનાં ગુરવે નમઃ

ત્ર્યંબક, ત્રિનેત્ર અને યોગીઓના ગુરુને વંદન છે.

નમઃ શોમાય રુદ્રાય મહાગ્રાસાય હેતવે

સોમ, રુદ્ર અને મહાપ્રલયના કારણને વંદન છે.

મહાદેવં મહાયોગમીશાનં ચામ્બિકાપતિમ્

મહાદેવ, મહાયોગી, ઈશાન અને અંબિકાના પતિને વંદન છે.

યોગિનાં કુરુમાચાર્યં યોગિગમ્યં પિનાકિનમ્

યોગીઓના આચાર્ય, યોગીઓથી પામાય એવા અને પિનાકધારીને વંદન છે.

શાશ્વતં સર્વગં બ્રહ્મણ્યં બ્રાહ્મણપ્રિયમ્

શાશ્વત, સર્વવ્યાપક, બ્રહ્મણમાં સ્થિર અને બ્રાહ્મણોને પ્રિય એવા ભગવાનને વંદન છે.

એકમૂર્તિ મહામૂર્તિ વેદવેદ્યં દિવસ્પતિમ્

એકરૂપ, મહારૂપ, વેદોથી ઓળખાય અને દિવસોના સ્વામી એવા ભગવાનને વંદન છે.

કાલાગ્નિં કાલદહનં કામદં કામનાશનમ્

કાળની અગ્નિ, કાળને દહન કરનાર, ઇચ્છા આપનાર અને ઇચ્છાનો નાશ કરનાર ભગવાનને વંદન છે.

ઉગ્રં પશુપતિં ભીમં ભાસ્કરં તમસઃ પરમ્

જે પ્રાણીઓના સ્વામી છે, ભયાનક છે, તેજસ્વી છે અને અંધકારથી પર છે— એ પરમેશ્વર છે.

અતીતાનાગતાનાં વૈ યાવન્મન્વન્તરક્ષયઃ

તે ભૂતકાળ અને ભવિષ્યમાં, જેટલા મન્વંતર ચાલે છે, તેટલા સમય સુધી સર્વત્ર હાજર રહે છે.

વ્યાખ્યાતાનિ ન સંદેહઃ કલ્પઃ કલ્પેન ચૈવ હિ

આ બધું સ્પષ્ટ રીતે, દરેક કલ્પમાં અને દરેક કલ્પ દ્વારા, સંશય વિના સમજાવવામાં આવ્યું છે.

તુલ્યાભિમાનિનઃ સર્વે નામરૂપૈર્ભવન્ત્યુત

જેઓમાં સમાન અભિમાન હોય છે, તેઓ બધાં નામ અને રૂપ ધારણ કરીને પ્રગટ થાય છે.