મન્ત્રબ્રાહ્મણવિન્યાસૈઃ સ્વરવર્ણવિપર્યયૈઃ
મંત્રો અને બ્રાહ્મણોના વ્યવસ્થાપનથી, તથા સ્વર અને અક્ષરોના ફેરફારથી,
સામાન્યાદ્ વૈકૃતાચ્ચૈવદૃષ્ટિભેદૈઃ ક્વચિત્ ક્વચિત્
સામાન્ય અને વિશિષ્ટ પરિવર્તનોથી, અને વિવિધ જગ્યાએ જુદી જુદી સમજથી પણ.
ઇતિહાસપુરાણાનિ ધર્મશાસ્ત્રાણિ સુવ્રત
હે સુવ્રત, ઇતિહાસ, પુરાણો અને ધર્મશાસ્ત્રો—
વાઙ્મનઃ કાયજૈર્દુઃ સૈર્નિર્વેદો જાયતે નૃણામ્
વાણી, મન અને શરીરથી થતા દુઃખથી મનુષ્યોમાં ઉદાસીનતા આવે છે.
વિચારણાચ્ચ વૈરાગ્યં વૈરાગ્યાદ્ દોષદર્શનમ્
વિચારથી વૈરાગ્ય આવે છે અને વૈરાગ્યથી દોષો દેખાય છે.
એષા રજસ્તમોયુક્તા વૃત્તિર્વૈ દ્વાપરે સ્મૃતા
આ વર્તન રજોગુણ અને તમોગુણથી ભરેલું છે, એવું દ્વાપર યુગમાં કહેવાય છે.
દ્વાપરે વ્યાકુલીભૂત્વા પ્રણશ્યતિ કલૌ યુગે
દ્વાપર યુગમાં આ વર્તન ગભરાઈ જાય છે અને કળિયુગમાં નાશ પામે છે.
સાધયન્તિ નરા નિત્યં તમસા વ્યાકુલીકૃતાઃ
અંધકારથી સતત ગભરાયેલા લોકો તેને મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે.
અનાવૃષ્ટિભયં ઘોરં દેશાનાં ચ વિપર્યયઃ
દેશોમાં ભયાનક અનાવૃષ્ટિ અને વિપત્તિનું ભય રહેશે.
અનૃતં વદન્તિ તે લુબ્ધાસ્તિષ્યે જાતાઃ સુદુઃ પ્રજાઃ
લોભી લોકો અસત્ય બોલે છે; દુષ્ટ લોકો જન્મે છે અને ભારે દુઃખ લાવે છે.
વિપ્રાણાં કર્મદોષૈશ્ચ પ્રજાનાં જાયતે ભયમ્
બ્રાહ્મણોના કર્મમાં દોષથી પ્રજામાં ભય પેદા થાય છે.
યજન્ત્યન્યાયતો વેદાન્ પઠન્તે ચાલ્પબુદ્ધયઃ
લોકો અયોગ્ય રીતે યજ્ઞ કરે છે અને ઓછા બુદ્ધિવાળા વેદોનું પઠન કરે છે.
ભવિષ્યતિ કલૌ તસ્મિઞ્ શયનાસનભોજનૈઃ
કળિયુગમાં સુવું, બેસવું અને ખાવામાં જ મન લગાવાશે.
ભ્રૂણહત્યા વીરહત્યા પ્રજાયેતે નરેશ્વર
હે નરેશ્વર, કળિયુગમાં ભ્રૂણહત્યા અને વીરહત્યા થશે.
અન્યાનિ ચૈવ કર્માણિ ન કુર્વન્તિ દ્વિજાતયઃ
અને દ્વિજાતિઓ અન્ય નિયમિત કર્મો કરશે નહીં.
આમ્નાયધર્મશાસ્ત્રાણિ પુરાણાનિ કલૌ યુગે
કળિયુગમાં વેદ, ધર્મશાસ્ત્રો અને પુરાણો—
સ્વધર્મે ઽભિરુચિર્નૈવ બ્રાહ્મણાનાં પ્રિજાયતે
બ્રાહ્મણોમાં પોતાના ધર્મમાં કોઈ આનંદ રહેતો નથી.
બહુયાચનકો લોકો ભવિષ્યતિ પરસ્પરમ્
લોકો પરસ્પર બહુ માગણી કરતા થઈ જશે.
પ્રમદાઃ કેશશૂલિન્યો ભવિષ્યન્તિ કલૌ યુગે
કળિયુગમાં સ્ત્રીઓ ખુલ્લા વાળ રાખતી જોવા મળશે.
શૂદ્રા ધર્મં ચરિષ્યન્તિ યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
યુગના અંતે શૂદ્રો ધર્મનું પાલન કરશે.
ચૌરાશ્ચૌરસ્ય હર્તારો હર્તુર્હર્તા તથાપરઃ
ચોરો એકબીજાના ચોર છે, અને બીજા લોકો પણ ચોર પાસેથી ચોરી કરે છે.
અધર્માભિનિવેશિત્વાત્ તમોવૃત્તં કલૌ સ્મૃતમ્
અધર્મ પ્રત્યે લગ્નતા હોવાથી, અંધકારથી ભરેલું વર્તન કળિયુગની ઓળખ ગણાય છે.
વેદવિક્રયિણશ્ચાન્યે તીર્થવિક્રયિણઃ પરે
કેટલાક લોકો વેદો વેચે છે, તો કેટલાક પવિત્ર તીર્થો વેચે છે.
તાડયન્તિ દ્વિજેન્દ્રાંશ્ચ શૂદ્રા રાજોપજીવિનઃ
રાજાની સેવા કરતા શૂદ્રો શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને માર મારતા થાય છે.
જ્ઞાત્વા ન હિંસતે રાજા કલૌ કાલબલેન તુ
રાજા જાણે છે છતાં હિંસા કરતો નથી; પરંતુ કળિયુગમાં સમયના પ્રભાવથી તે હિંસા કરે છે.
શૂદ્રાનભ્યર્ચયન્ત્યલ્પશ્રુતભગ્યબલાન્વિતાઃ
જેઓને ઓછું જ્ઞાન, ભાગ્ય અને બળ મળ્યું છે, એવા લોકો શૂદ્રોની પૂજા કરે છે.
સેવાવસરમાલોક્ય દ્વારિ તિષ્ઠન્તિ ચ દ્વિજાઃ
સેવાની તક જોઈને દ્વિજો દરવાજા પર ઊભા રહે છે.
સેવન્તે બ્રાહ્મણાસ્તત્ર સ્તુવન્તિ સ્તુતિભિઃ કલૌ
કળિયુગમાં ત્યાં બ્રાહ્મણો સેવા કરે છે અને સ્તુતિઓથી પ્રશંસા કરે છે.
પઠન્તિ વૈદિકાન્ મન્ત્રાન્ નાસ્તિક્યં ઘોરમાશ્રિતાઃ
વેદમંત્રોનું પઠન કરે છે, છતાં ભયાનક નાસ્તિકતાને અપનાવે છે.
યતયશ્ચ ભવિષ્યન્તિ શતશો ઽથ સહસ્ત્રશઃ
સૈંકડો અને હજારો યતિઓ ઉદ્ભવશે.