કૂર્મપુરાણમ્

તુલ્યમાયુઃ સુખં રૂપં તાસાં તસ્મિન્ કૃતે યુગે

તે કૃત યુગમાં બધાને સમાન આયુષ્ય, સુખ અને સૌંદર્ય મળ્યું હતું.

ધ્યાનનિષ્ઠાસ્તપોનિષ્ઠા મહાદેવપરાયણાઃ

લોકો ધ્યાન અને તપમાં સ્થિર હતા અને મહાદેવને સર્વોપરી માનેતા હતા.

પર્વતોદધિવાસિન્યો હ્યનિકેતઃ પરન્તપ

એ લોકો પર્વતો અને સમુદ્રોમાં રહેતા, ઘરવિહોણા હતા, હે પરંતપ.

તસ્યાં સિદ્ધૌ પ્રણષ્ટાયામન્યા સિદ્ધિરવર્તત

જ્યારે એ સિદ્ધિ નષ્ટ થઈ, ત્યારે બીજી સિદ્ધિ પ્રગટ થઈ.

મેઘેભ્યઃ સ્તનયિત્નુભ્યઃ પ્રવૃત્તં વૃષ્ટિસર્જનમ્

મેઘો અને વીજળીમાંથી વરસાદ વરસવા લાગ્યો.

પ્રાદુરાસંસ્તદા તાસાં વૃક્ષા વૈ ગૃહસંજ્ઞિતાઃ

પછી એ લોકો માટે વૃક્ષો ઉપજ્યા, જેને ઘર તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા.

વર્તયન્તિ સ્મ તેભ્યસ્તાસ્ત્રેતાયુગમુખે પ્રજાઃ

ત્રેતા યુગના આરંભે પ્રજાઓ એ વૃક્ષોથી જીવન નિર્વાહ કરતી હતી.

રાગલોભાત્મકો ભાવસ્તદા હ્યાકસ્મિકો ઽભવત્

પછી અચાનક રાગ અને લોભથી ભરેલો સ્વભાવ ઊભો થયો.

પ્રણશ્યન્તિ તતઃ સર્વે વૃક્ષાસ્તે ગૃહસંજ્ઞિતાઃ

પછી એ બધા ઘરરૂપ વૃક્ષો નષ્ટ થઈ ગયા.

અભિધ્યાયન્તિ તાં સિદ્ધિં સત્યાભિધ્યાયિનસ્તદા

ત્યારે જે લોકો સત્યનિષ્ઠ હતા, તેઓ એ સિદ્ધિને ધ્યાનમાં લેતા હતા.

વસ્ત્રાણિ તે પ્રસૂયન્તે ફલાન્યાભરણાનિ ચ

એ લોકો માટે વસ્ત્રો, ફળો અને આભૂષણો ઉત્પન્ન થતા.

અમાક્ષિકં મહાવીર્યં પુટકે પુટકે મધુ

દરેક છત્તામાં શુદ્ધ અને શક્તિશાળી મધ મળી આવતું.

હૃષ્ટપુષ્ટાસ્તયા સિદ્ધ્યા સર્વા વૈ વિગતજ્વરાઃ

એ સિદ્ધિના કારણે બધા આનંદિત, પોષિત અને રોગમુક્ત હતા.

વૃક્ષાંસ્તાન્ પર્યગૃહ્ણન્ત મધુ ચામાક્ષિકં બલાત્

તેઓએ ઝાડો અને મધને જોરથી પકડી લીધા.

પ્રણષ્ટામધુના સાર્ધં કલ્પવૃક્ષાઃ ક્વચિત્ ક્વચિત્

મધ ગુમાવતાં સાથે સાથે, ક્યાંક ક્યાંક કલ્પવૃક્ષો પણ અદૃશ્ય થઇ ગયા.

દ્વન્દ્વૈઃ સંપીડ્યમાનાસ્તુ ચક્રુરાવરણાનિ ચ

દ્વંદ્વોથી પીડાતા, તેમણે ઘેરાવો ઊભા કર્યા.

નષ્ટેષુ મધુના સાર્ધં કલ્પવૃક્ષેષુ વૈ તદા

જ્યારે મધ અને કલ્પવૃક્ષો બંને ગુમ થઇ ગયા હતા,

વાર્તાયાઃ સાધિકા હ્યન્યા વૃષ્ટિસ્તાસાં નિકામતઃ

તેમને જીવિકાનું બીજું સાધન, એટલે કે ભરપૂર વરસાદ મળ્યો.

અવહન્ વૃષ્ટિસંતત્યા સ્ત્રોતઃ સ્થાનાનિ નિમ્નગાઃ

અવિરત વરસાદથી નદીઓ પોતાના વહેણથી ભરાઈ ગઈ.

અપાં ભૂણેશ્ચ સંયોગાદોષધ્યસ્તાસ્તદાભવન્

પાણી અને ધરતીના મિલનથી, તે સમયે ઔષધિઓ ઉગવા લાગી.

ઋતુપુષ્પફલૈશ્ચૈવ વૃક્ષગુલ્માશ્ચ જજ્ઞિરે

ઋતુ પ્રમાણે ફૂલ અને ફળ આપતા વૃક્ષો અને ઝાડીઓ પણ જન્મી.

અવશ્યં ભાવિનાર્ઽથે ન ત્રેતાયુગવશેન વૈ

આ તો અવશ્ય થવાનું જ હતું, માત્ર ત્રેતાયુગના પ્રભાવથી નહીં.

વૃક્ષગુલ્મૌષધીશ્ચૈવ પ્રસહ્ય તુ યથાબલમ્

વૃક્ષો, ઝાડીઓ અને ઔષધિઓને પણ દરેકે પોતાની તાકાત પ્રમાણે જોરથી લઈ લીધા.

પિતામહનિયોગેન દુદોહ પૃથિવીં પૃથુઃ

પિતામહના આદેશથી પૃથુએ ધરતીનું દૂધ દોહ્યું.

વસુદારધનાદ્યાંસ્તુ બલાત્ કાલબલેન તુ

પૃથુએ સમયની શક્તિથી ધરતીમાંથી ધન અને ખજાનો જોરથી કાઢ્યો.

સસર્જ ક્ષત્રિયાન્ બ્રહ્મા બ્રાહ્મણાનાં હિતાય ચ

બ્રહ્માએ બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે ક્ષત્રિયોને સર્જ્યા.

યજ્ઞપ્રવર્તનં ચૈવ પશુહિંસાવિવર્જિતમ્

અને તેણે પશુહિંસા વિના યજ્ઞની પ્રથા સ્થાપી.

રાગો લોભસ્તથા યુદ્ધં તત્ત્વાનામવિનિશ્ચયઃ

રાગ, લોભ, ઝઘડો અને તત્વોમાં અનિશ્ચિતતા પેદા થઇ.

વેદવ્યાસૈશ્ચતુર્ધા તુ વ્યસ્યતે દ્વાપરાદિષુ

વેદવ્યાસે દ્વાપર અને પછીના યુગોમાં વેદને ચાર ભાગમાં વિભાજિત કર્યા.