કૂર્મપુરાણમ્

તેષાં વિનશ્યતિ ક્ષિપ્રં યે નિન્દન્તિ પિનાકિનમ્

જે પિનાકધારીની નિંદા કરે છે, તેઓ ઝડપથી નષ્ટ થઈ જાય છે.

વિનિન્દ્ય દેવમીશાનં સ યાતિ નરકાયુતમ્

જે દેવ ઈશાનની નિંદા કરે છે, તે અસંખ્ય નરકમાં જાય છે.

કર્મણા મનસા વાચા તદ્ભક્તેષ્વપિ યત્નતઃ

કર્મથી, મનથી કે વાણીથી—even પ્રયત્નપૂર્વક—તેમના ભક્તો પ્રત્યે પણ.

ભવિષ્યન્તિ કલૌ ભક્તૈઃ પરિહાર્યાઃ પ્રયત્નતઃ

કળીયુગમાં આવા લોકોને ભક્તોએ ખાસ કરીને ટાળવા જોઈએ.

શપ્તાશ્ચ ગૌતમેનોર્વ્યાં ન સંભાષ્યા દ્વિજોત્તમૈઃ

ગૌતમ દ્વારા ધરતી પર શાપિત એવા લોકો સાથે શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ વાત કરવી નહીં.

ઓમિત્યુક્ત્વા યયુસ્તૂર્ણંસ્વાનિ સ્થાનાનિ સત્તમાઃ

'ૐ' ઉચ્ચારીને, શ્રેષ્ઠ લોકો ઝડપથી પોતાના સ્થાન પર ગયા.

સંહૃત્ય સ્વકુલં સર્વં યયૌ તત્ પરમં પદમ્

પોતાનું આખું કુળ સંહારીને, તેઓ એ પરમ સ્થાન પર ગયા.

ન શક્યો વિસ્તરાદ્ વક્તું કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છથ

આ વિષયને વિગતે કહેવું શક્ય નથી; હવે તમે વધુ શું સાંભળવા માંગો છો?

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ્વર્ગલોકે મહીયતે

જે તમામ પાપોથી મુક્ત થાય છે, તે સ્વર્ગલોકમાં સન્માન પામે છે.

એષાં સ્વભાવં સૂતાદ્ય કથયસ્વ સમાસતઃ

સૂત અને અન્ય સૌ, તમે એ લોકોના સ્વભાવને સંક્ષિપ્તમાં કહો.

પાર્થઃ પરમધર્માત્મા પાણ્ડવઃ શત્રુતાપનઃ

પાર્થ, જે સર્વોત્તમ ધર્મવાળા છે, પાંડવ અને દુશ્મનોને હરાવનાર છે,

અપશ્યત્ પથિ ગચ્છન્તં કૃષ્ણદ્વૈપાયનં મુનિમ્

તેને માર્ગ પર જતા કૃષ્ણદ્વૈપાયન મુનિ દેખાયા.

પપાત દણ્ડવદ્ ભૂમૌ ત્યક્ત્વા શોકં તદાર્ઽજુનઃ

ત્યારે અર્જુને શોક છોડીને જમીન પર દંડવત્ નમસ્કાર કર્યો.

ઇદાનીં ગચ્છસિ ક્ષિપ્રં કં વા દેશં પ્રતિ પ્રભો

હવે, હે પ્રભુ, તમે આટલા જલ્દી ક્યાં જઈ રહ્યા છો અને કયા સ્થળે જશો?

ઇદાનીં મમ યત્ કાર્યં બ્રૂહિ પદ્મદલેક્ષણ

હવે, હે કમળની આંખવાળા, મારું કયું કામ છે તે કહો.

ઉપવિશ્ય નદીતિરે શિષ્યૈઃ પરિવૃતો મુનિઃ

મુનિ પોતાના શિષ્યો સાથે નદીના કાંઠે બેઠા.

તતો ગચ્છામિ દેવસ્ય વારાણસીં મહાપુરીમ્

પછી હું દેવની મહાન નગરી વારાણસી તરફ જાઉં છું.

ભવિષ્યન્તિ મહાપાપા વર્ણાશ્રમવિવર્જિતાઃ

ત્યાં મોટા પાપી, જાતિ અને આશ્રમથી રહિત લોકો જન્મશે.

સર્વપાપપ્રશમનં પ્રાયશ્ચિત્તં કલૌ યુગે

કળીયુગમાં સર્વ પાપો માટે પ્રાયશ્ચિત જ ઉપાય છે.

ભવિષ્યન્તિ મહાત્માનો ધાર્મિકાઃ સત્યવાદિનઃ

ત્યાં મહાન આત્માઓ, ધર્મનિષ્ઠ અને સત્ય બોલનાર લોકો થશે.

પાલયાદ્ય પરં ધર્મં સ્વકીયં મુચ્યસે ભયાત્

તમે આજે તમારો શ્રેષ્ઠ ધર્મ પાળશો તો ભયથી મુક્ત થશો.

પૃષ્ટવાન્ પ્રણિપત્યાસૌ યુગધર્માન્ દ્વિજોત્તમાઃ

તેને નમસ્કાર કરીને, શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને તેણે યુગધર્મ વિશે પૂછ્યું.

પ્રણમ્ય દેવમીશાનં યુગધર્માન્ સનાતનાન્

દેવ ઈશાનને નમસ્કાર કરીને, તેણે યુગોના શાશ્વત ધર્મ વિશે પૂછ્યું.

ન શક્યતે મયા પાર્થ વિસ્તરેણાભિભાષિતુમ્

હે પાર્થ, હું તમને એ વિષયને વિગતે કહી શકતો નથી.

તૃતીયં દ્વાપરં પાર્થ ચતુર્થં કલિરુચ્યતે

ત્રીજું યુગ દ્વાપર કહેવાય છે, હે પાર્થ, અને ચોથું કળીયુગ કહેવાય છે.

દ્વાપરે યજ્ઞમેવાહુર્દાનમેવ કલૌ યુગે

દ્વાપર યુગમાં યજ્ઞને જ મુખ્ય માનવામાં આવે છે, જ્યારે કળીયુગમાં માત્ર દાનને જ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે.

દ્વાપરે દૈવતં વિષ્ણુઃ કલૌ રુદ્રો મહેશ્વરઃ

દ્વાપર યુગમાં દેવતા તરીકે વિષ્ણુની પૂજા થાય છે, અને કળીયુગમાં મહાદેવ રુદ્રને દેવતા માનવામાં આવે છે.

પૂજ્યતે ભગવાન્ રુદ્રશ્ચતુર્ષ્વપિ પિનાકધૃક્

પિનાકધારી ભગવાન રુદ્ર ચારેય યુગોમાં પૂજાય છે.

ત્રિપાદહીનસ્તિષ્યે તુ સત્તામાત્રેણ તિષ્ઠતિ

તૃષ્ય યુગમાં ત્રણ ચોથાઈ ઘટી જાય છે અને માત્ર અસ્તિત્વ જ બાકી રહે છે.