કૂર્મપુરાણમ્

નદીભિરભિતો જુષ્ટં જાપકૈર્બ્રહ્મવાદિભિઃ

આશ્રમ આસપાસ નદીઓ વહેતી અને ત્યાં જાપ કરનારા તથા બ્રહ્મવિચારક લોકો હતા.

પ્રશાન્તૈઃ સત્યસંકલ્પૈર્નિઃ શોકૈર્નિરુપદ્રવૈઃ

શાંત, સત્યનિષ્ઠ, દુઃખરહિત અને નિરાવેગ મનવાળા લોકો દ્વારા.

સેવિતં તાપસૈર્નિત્ય જ્ઞાનિભિર્બ્રહ્મચારિભિઃ

તે હંમેશા તપસ્વીઓ, જ્ઞાની અને બ્રહ્મચારીજનોએ સેવા પામે છે.

ગઙ્ગા ભગવતી નિત્યં વહત્યેવાઘનાશિની

દિવ્ય ગંગા ત્યાં સદા વહે છે, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

પ્રણામેનાથ વચસા પૂજયામાસ માધવઃ

પછી માધવએ વાણી અને નમનથી પૂજન કર્યું.

પ્રણેમુર્ભક્તિસંયુક્તા યોગિનાં પરમં ગુરુમ્

ભક્તિથી ભરેલા લોકોએ યોગીઓના પરમ ગુરુને વંદન કર્યું.

પ્રોચુરન્યોન્યમવ્યક્તમાદિદેવં મહામુનિમ્

તેઓએ એકબીજાને અવ્યક્ત, આદિદેવ અને મહામુનિ વિશે વાત કરી.

અગચ્છત્યધુના દેવઃ પુરાણપુરુષઃ સ્વયમ્

હવે દેવ, પ્રાચીન પુરુષ, પોતે ત્યાં આવ્યા.

અમૂર્તો મૂર્તિમાન્ ભૂત્વા મુનીન્ દ્રષ્ટુમિહાગતઃ

રૂપરહિત રહી, પછી સ્વરૂપ ધારણ કરી, તેઓ મુનિઓને જોવા અહીં આવ્યા.

અનાદિરક્ષયો ઽનન્તો મહાભૂતો મહેશ્વરઃ

આદિહીન, અક્ષય, અનંત, મહાભૂત અને મહેશ્વર એવા ભગવાન.

યયૌ સ તૂર્ણં ગોવિન્દઃ સ્થાનં તસ્ય મહાત્મનઃ

ગોવિંદે ઝડપથી એ મહાત્માની વસતિએ પહોંચ્યા.

ચકાર દેવકીસૂનુર્દેવર્ષિપિતૃતર્પણમ્

દેવકીપુત્રએ દેવ, ઋષિ અને પિતૃઓને તર્પણ કર્યું.

લિઙ્ગાનિ પૂજયામાસ શંભોરમિતતેજસઃ

તેમણે અમિત તેજવાળા શંભુના લિંગોની પૂજા કરી.

પૂજયાઞ્ચક્રિરે પુષ્પૈરક્ષતૈસ્તત્ર વાસિનઃ

ત્યાંના રહેવાસીઓએ ફૂલો અને અક્ષતથી પૂજન કર્યું.

તસ્થિરે નિશ્ચલાઃ સર્વે શુભાઙ્ગં તન્નિવાસિનઃ

ત્યાંના બધા શુભાંગી રહેવાસીઓ સ્થિર ઊભા રહ્યા.

દૃષ્ટ્વા સમીહિતાન્યાસન્ નિષ્ક્રામન્તિ પુરાહિરમ્

જ્યારે ઇચ્છિત વિધિઓ પૂર્ણ જોઈ, તેઓ પ્રાચીન નગરીમાંથી નીકળી પડ્યા.

આદાય પુષ્પવર્યાણિ મુનીન્દ્રસ્યાવિશદ્ ગૃહમ્

શ્રેષ્ઠ ફૂલો લઈ, તેઓ મુનિન્દ્રના ઘરમાં પ્રવેશ્યા.

જટાચીરધરં શાન્તં નનામ શિરસા મુનિમ્

જટાધારી, ચીરધારી અને શાંત મુનિને તેમણે માથું નમાવ્યું.

આસને ચાસયામાસ યોગિનાં પ્રથમાતિથિમ્

તેમણે યોગીઓના શ્રેષ્ઠ અતિથિને આસન પર બેસાડ્યા.

વિષ્ણુમવ્યક્તસંસ્થાનં શિષ્યભાવેન સંસ્થિતમ્

અપ્રગટ સ્વરૂપ ધરાવનારા વિષ્ણુ, શિષ્યની ભાતિએ ત્યાં ઊભા રહ્યા.

યદ્ સાક્ષાદેવ વિશ્વાત્મા મદ્ગેહં વિષ્ણુરાગતઃ

એ જ વિશ્વના આત્મા એવા વિષ્ણુ, મારા ઘરમાં સ્વયં પધાર્યા છે.

તાદૃશસ્યાથ ભવતઃ કિમાગમનકારણમ્

આવા મહાન વ્યક્તિ અહીં કેમ આવ્યા છે, એનું શું કારણ છે?

વ્યાજહાર મહાયોગી વચનં પ્રણિપત્ય તમ્

મહાન યોગીએ તેમને વંદન કરીને આ રીતે કહ્યું.

સંપ્રાપ્તો ભવતઃ સ્થાનં ભગવદ્દર્શનોત્સુકઃ

હું ભગવાનના દર્શન માટે આતુર થઈને તમારા ઘરે આવ્યો છું.

મયાચિરેણ કુત્રાહં દ્રક્ષ્યામિ તમુમાપતિમ્

કેટલા સમય પછી અને કયા સ્થળે હું ઉમા પતિના દર્શન કરીશ?

ભક્ત્યા ચોગ્રેણ તપસા તત્કુરુષ્વેહ યત્નતઃ

ભક્તિ અને કઠિન તપસ્યા સાથે, અહીં પુરુષાર્થપૂર્વક એ સાધના કર.

ધ્યાયન્તો ઽત્રાસતે દેવં જાપિનસ્તાપસાશ્ચ યે

અહીં જે તપસ્વીઓ જાપ કરે છે અને ધ્યાનમાં લીન રહે છે, તેઓ ભગવાનમાં તત્પર રહે છે.

ક્રીડતે વિવિધૈર્ભૂતૈર્યોગિભિઃ પરિવારિતઃ

યોગીઓથી ઘેરાયેલા ભગવાન વિવિધ પ્રાણીઓ સાથે રમે છે.

લેભે મહેશ્વરાદ્ યોગં વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ

ભગવાન ઋષિ વસિષ્ઠે મહેશ્વર પાસેથી યોગ પ્રાપ્ત કર્યો હતો.