કૂર્મપુરાણમ્

સમારેભે તપઃ કર્તું તપોનિધિરરિન્દમઃ

શત્રુઓના દમનકર્તા અને તપશ્ચર્યાના ધનકુબેરે તપ કરવા સંકલ્પ કર્યો.

દૃષ્ટ્વા લેભે સુતં રુદ્રં તપ્ત્વા તીવ્રં મહત્ તપઃ

કઠોર અને ભારે તપ કર્યા પછી, તેણે રુદ્રને પુત્ર રૂપે મેળવ્યા.

તતાપ ઘોરં પુત્રાર્થં નિદાનં તપસસ્તપઃ

પુત્ર માટે તેણે ભયાનક તપ કર્યું, જે તપશ્ચર્યાનું મૂળ છે.

ચચાર સ્વાત્મનો મૂલં બોધયન્ ભાવમૈશ્વરમ્

તેણે પોતાના અંતરની જાગૃતિથી ઈશ્વરીય ચેતનાનું સ્વરૂપ અનુભવું શરૂ કર્યું.

આશ્રમં તૂપમન્યોર્વૈ મુનીન્દ્રસ્ય મહાત્મનઃ

પછી તે મહાન આત્માવાળા મુનિ ઉપમન્યુના આશ્રમમાં ગયો.

શઙ્ખચક્રગદાપાણિઃ શ્રીવત્સકૃતલક્ષણઃ

તેના હાથમાં શંખ, ચક્ર અને ગદા હતા અને શ્રીવત્સનું ચિહ્ન પણ હતું.

ઋષીણામાશ્રમૈર્જુષ્ટં વેદઘોષનિનાદિતમ્

આ સ્થળ ઋષિઓના આશ્રમોથી ભરેલું અને વેદના પઠનથી ગુંજતું હતું.

વિમલસ્વાદુપાનીયૈઃ સરોભિરુપશોભિતમ્

શુદ્ધ, મીઠાં અને ઠંડા જળવાળા સરોવરોથી તે સ્થળ શોભિત હતું.

ઋષિકૈરૃષિપુત્રૈશ્ચ મહામુનિગણૈસ્તથા

ત્યાં ઋષિઓ, તેમના પુત્રો અને મહાન મુનિઓના સમૂહો હતા.

યોગિભિર્ધ્યાનનિરતૈર્નાસાગ્રગતલોચનૈઃ

ત્યાં ધ્યાનમાં તલિન યોગીઓ હતા, જેમની નજર નાકના ટોચ પર સ્થિર હતી.

નદીભિરભિતો જુષ્ટં જાપકૈર્બ્રહ્મવાદિભિઃ

આશ્રમ આસપાસ નદીઓ વહેતી અને ત્યાં જાપ કરનારા તથા બ્રહ્મવિચારક લોકો હતા.

પ્રશાન્તૈઃ સત્યસંકલ્પૈર્નિઃ શોકૈર્નિરુપદ્રવૈઃ

શાંત, સત્યનિષ્ઠ, દુઃખરહિત અને નિરાવેગ મનવાળા લોકો દ્વારા.

સેવિતં તાપસૈર્નિત્ય જ્ઞાનિભિર્બ્રહ્મચારિભિઃ

તે હંમેશા તપસ્વીઓ, જ્ઞાની અને બ્રહ્મચારીજનોએ સેવા પામે છે.

ગઙ્ગા ભગવતી નિત્યં વહત્યેવાઘનાશિની

દિવ્ય ગંગા ત્યાં સદા વહે છે, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે.

પ્રણામેનાથ વચસા પૂજયામાસ માધવઃ

પછી માધવએ વાણી અને નમનથી પૂજન કર્યું.

પ્રણેમુર્ભક્તિસંયુક્તા યોગિનાં પરમં ગુરુમ્

ભક્તિથી ભરેલા લોકોએ યોગીઓના પરમ ગુરુને વંદન કર્યું.

પ્રોચુરન્યોન્યમવ્યક્તમાદિદેવં મહામુનિમ્

તેઓએ એકબીજાને અવ્યક્ત, આદિદેવ અને મહામુનિ વિશે વાત કરી.

અગચ્છત્યધુના દેવઃ પુરાણપુરુષઃ સ્વયમ્

હવે દેવ, પ્રાચીન પુરુષ, પોતે ત્યાં આવ્યા.

અમૂર્તો મૂર્તિમાન્ ભૂત્વા મુનીન્ દ્રષ્ટુમિહાગતઃ

રૂપરહિત રહી, પછી સ્વરૂપ ધારણ કરી, તેઓ મુનિઓને જોવા અહીં આવ્યા.

અનાદિરક્ષયો ઽનન્તો મહાભૂતો મહેશ્વરઃ

આદિહીન, અક્ષય, અનંત, મહાભૂત અને મહેશ્વર એવા ભગવાન.

યયૌ સ તૂર્ણં ગોવિન્દઃ સ્થાનં તસ્ય મહાત્મનઃ

ગોવિંદે ઝડપથી એ મહાત્માની વસતિએ પહોંચ્યા.

ચકાર દેવકીસૂનુર્દેવર્ષિપિતૃતર્પણમ્

દેવકીપુત્રએ દેવ, ઋષિ અને પિતૃઓને તર્પણ કર્યું.

લિઙ્ગાનિ પૂજયામાસ શંભોરમિતતેજસઃ

તેમણે અમિત તેજવાળા શંભુના લિંગોની પૂજા કરી.

પૂજયાઞ્ચક્રિરે પુષ્પૈરક્ષતૈસ્તત્ર વાસિનઃ

ત્યાંના રહેવાસીઓએ ફૂલો અને અક્ષતથી પૂજન કર્યું.

તસ્થિરે નિશ્ચલાઃ સર્વે શુભાઙ્ગં તન્નિવાસિનઃ

ત્યાંના બધા શુભાંગી રહેવાસીઓ સ્થિર ઊભા રહ્યા.

દૃષ્ટ્વા સમીહિતાન્યાસન્ નિષ્ક્રામન્તિ પુરાહિરમ્

જ્યારે ઇચ્છિત વિધિઓ પૂર્ણ જોઈ, તેઓ પ્રાચીન નગરીમાંથી નીકળી પડ્યા.

આદાય પુષ્પવર્યાણિ મુનીન્દ્રસ્યાવિશદ્ ગૃહમ્

શ્રેષ્ઠ ફૂલો લઈ, તેઓ મુનિન્દ્રના ઘરમાં પ્રવેશ્યા.

જટાચીરધરં શાન્તં નનામ શિરસા મુનિમ્

જટાધારી, ચીરધારી અને શાંત મુનિને તેમણે માથું નમાવ્યું.

આસને ચાસયામાસ યોગિનાં પ્રથમાતિથિમ્

તેમણે યોગીઓના શ્રેષ્ઠ અતિથિને આસન પર બેસાડ્યા.