કૂર્મપુરાણમ્

દુદ્રાવ મહાતવિષ્ટો ભયેન મુનિપુઙ્ગવાઃ

મહાન ઋષિઓ ભયથી ઝડપથી ભાગી ગયા.

દુર્યોધનો ઽગ્નિસંકાશઃ શૂલાસક્તમહાકરઃ

દુર્યોધન અગ્નિ જેવો તેજસ્વી, ભાલામાં શૂળ પકડનાર અને મહાબળવાન હતો.

અપશ્યત્ પરમં સ્થાનં સરસ્વત્યા સુગોપિતમ્

તેને સરસ્વતીથી સારી રીતે છુપાયેલું પરમ સ્થાન દેખાયું.

વવન્દે શિરસા દૃષ્ટ્વા સાક્ષાદ્ દેવીં સરસ્વતીમ્

તેને દેવી સરસ્વતી સીધી નજરે દેખાઈ, તો તેણે માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું.

પપાત દણ્ડવદ્ ભૂમૌ ત્વામહં શરણં ગતઃ

તે જમીન પર દંડવત પડ્યો અને કહ્યું, 'હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું.'

વાગ્દેવતામનાદ્યન્તામીશ્વરીં બ્રહ્મચારિણીમ્

તે વાણીની દેવીને, જે અનાદિ અને અનંત, સર્વશક્તિમાન અને બ્રહ્મચારી છે, શરણ ગયો.

હિરણ્યગર્ભમહિષીં ત્રિનેત્રાં ચન્દ્રશેખરામ્

હિરણ્યગર્ભની પત્ની, ત્રિનેત્રી અને ચંદ્રથી શોભાયમાન એવી દેવીને.

પાહિ માં પરમેશાનિ ભીતં શરણમાગતમ્

હે પરમેશ્વરી, હું ડરેલો અને તમારી શરણમાં આવ્યો છું, મને બચાવો.

હન્તું સમાગતઃ સ્થાનં યત્ર દેવી સરસ્વતી

તે ત્યાં મારવા આવ્યો હતો, જ્યાં દેવી સરસ્વતી નિવાસ કરતી હતી.

ત્રિલોકમાતુસ્તત્સ્થાનં શશાઙ્કાદિત્યસંન્નિભમ્

ત્રણે લોકની માતાનું તે સ્થાન ચાંદણી અને સૂર્યની જેમ તેજસ્વી લાગતું હતું.

શૂલેનોરસિ નિર્ભિદ્ય પાતયામાસ તં ભુવિ

તેને ભાલામાં શૂળ ઘૂસી જમીન પર પાડી દીધો.

ઇદાનીં નિર્ભયસ્તૂર્ણં સ્થાને ઽસ્મિન્ રાક્ષસો હતઃ

હવે, આ સ્થળે રાક્ષસ મરતાં, તે નિર્ભય અને ઝડપી બની ગયો.

પુરીં જગામ વિપ્રેન્દ્રાઃ પુરન્દરપુરોપમામ્

પછી તે પુરંદર જેવી સુંદર નગરીમાં ગયો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.

ઈજે ચ વિવિધૈર્યજ્ઞૈર્હેમૈર્દેવીં સરસ્વતીમ્

અને તેણે વિવિધ યજ્ઞો અને સોનાથી દેવી સરસ્વતીની પૂજા કરી.

દેવ્યા ભક્તો મહાતેજાઃ શકુનિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ

દેવીનો ભક્ત અને મહાન તેજ ધરાવતો શકુની તેનો પુત્ર હતો.

ઈજે સ ચાશ્વમેધેન દેવક્ષત્રશ્ચ તત્સુતઃ

અને તેના પુત્ર દેવક્ષત્રએ પણ અશ્વમેઘ યજ્ઞ કર્યો.

પુત્રદ્વયમભૂત્ તસ્ય સુત્રામા ચાનુરેવ ચ

તેને બે પુત્રો થયા: સુત્રામા અને અનુર.

મહાત્મા દાનનિરતો ધનુર્વેદવિદાં વરઃ

મહાન આત્મા, દાનમાં રત અને ધનુર્વેદ જાણનારા સર્વમાં શ્રેષ્ઠ.

શાસ્ત્રં પ્રવર્તયામાસ કુણ્ડગોલાદિભિઃ શ્રુતમ્

તેને કુંડગોલા અને અન્ય પાસેથી સાંભળેલું શાસ્ત્ર સ્થાપિત કર્યું.

પ્રવર્તતે મહાશાસ્ત્રં કુણ્ડાદીનાં હિતાવહમ્

કુંડ અને અન્ય માટે હિતકારક એવું મહાશાસ્ત્ર એમ જ ચલાવવામાં આવ્યું.

પુણ્યશ્લોકો મહારાજસ્તેન વૈ તત્પ્રવર્તિતમ્

તે પુણ્યશ્લોક મહારાજાએ ખરેખર એ શાસ્ત્ર સ્થાપિત કર્યું.

જ્યેષ્ઠં ચ ભજમાનાખ્યં ધનુર્વેદવિદાં વરમ્

મોટો પુત્ર ભજમાન નામે, ધનુર્વેદ જાણનારા સર્વમાં શ્રેષ્ઠ હતો.

પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ ભૂયાદિતિ પ્રભુઃ

મારો પુત્ર સર્વ ગુણોથી યુક્ત થાય એવી પ્રભુએ ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.

ધાર્મિકો રૂપસંપન્નસ્તત્ત્વજ્ઞાનરતઃ સદા

ધર્મનિષ્ઠ, સુંદર અને સદા તત્વજ્ઞાનમાં રત હતો.

તેષાં પ્રધાનૌ વિખ્યાતૌ નિમિઃ કૃકણ એવ ચ

એમાં નિમિ અને કૃકણ મુખ્ય અને પ્રસિદ્ધ હતા.

વૃષ્ણેઃ સુમિત્રો બલવાનનમિત્રઃ શિનસ્તથા

વૃષ્ણિના સુમિત્ર બળવાન, અનમિત્ર અને શિની પણ એવા જ હતા.

પ્રસેનસ્તુ મહાભાગઃ સત્રાજિન્નામ ચોત્તમઃ

પ્રસેન બહુ ભાગ્યશાળી અને સત્રાજિત શ્રેષ્ઠ ગણાતા.

સત્યવાન્ સત્યસંપન્નઃ સત્યકસ્તત્સુતો ઽભવત્

સત્યવાં, જે સત્યથી ભરપૂર હતા, તેમના પુત્રનું નામ સત્યક હતું.

કુણિસ્તસ્ય સુતો ધીમાંસ્તસ્ય પુત્રો યુગન્ધરઃ

તેમના બુદ્ધિશાળી પુત્રનું નામ કુણિ હતું અને કુણિના પુત્ર યુગંધર હતા.