કૂર્મપુરાણમ્

આસ્તે મોચયિતું લોકં તત્ર દેવો મહેશ્વરઃ

ત્યાં મહાદેવ ભગવાન રહે છે, જે જગતને મુક્ત કરવા બેઠા છે.

દૃષ્ટ્વા વિશ્વેશ્વરં લિઙ્ગઙ્કિલ્બિષાન્મોક્ષ્યસે ઽખિલાત્

જ્યારે તું વિશ્વના ઈશ્વરનું લિંગરૂપે દર્શન કરશે, ત્યારે તને બધા પાપોથી મુક્તિ મળશે.

વારાણસ્યાં હરં દૃષ્ટ્વા પાપાન્મુક્તો ઽભવત્ તતઃ

વારાણસીમાં હરનું દર્શન કરીને એ પછી પાપોથી છૂટકારો મળ્યો.

યાજયામાસ તં કણ્વો યાચિતો ઘૃણયા મુનિઃ

કણ્વ ઋષિએ દયા કરીને વિનંતી પર એના માટે યજ્ઞ કરાવ્યો.

બભૂવ જાતમાત્રં તં રાજાનમુપતસ્થિરે

જેમજ એ રાજા જન્મ્યો, તેમજ બધા એના સેવા માટે આવ્યા.

કન્યા જગૃહિરે સર્વા જન્ધર્વદયિતા દ્વિજાઃ

બધી કન્યાઓ, જે ગંધર્વ અને દ્વિજોની પ્રિય હતી, એ રાજાને લઈ ગઈ.

વંશઃ પાપહરો નૃણાં ક્રોષ્ટોરપિ નિબોધત

કૃપા કરીને હવે ક્રોષ્ટુના વંશ વિશે પણ સાંભળો, જે મનુષ્યોના પાપો દૂર કરે છે.

તસ્ય પુત્રો મહાન્ સ્વાતિરુશદ્ગુસ્તત્સુતો ઽભવત્

એનો પુત્ર મહાન સ્વાતિ હતો; તેના પુત્ર ઉશદગુ થયો.

અથ ચૈત્રરથિર્લોકે શશબિન્દુરિતિ સ્મૃતઃ

પછી લોકમાં ચૈત્રરથિ, શશબિંદુ નામે પ્રસિદ્ધ થયો.

પૃથુકર્મા ચ તત્પુત્રસ્તસ્માત્ પૃથુજયો ઽભવત્

એનો પુત્ર પૃથુકર્મા અને તેના પછી પૃથુજય થયો.

પૃથુશ્રવાસ્તસ્ય પુત્રસ્તસ્યાસીત્ પૃથુસત્તમઃ

પૃથુશ્રવાસ એનો પુત્ર હતો અને એ પૃથુઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો.

તસ્યાભૂદ્ રુક્મકવચઃ પરાવૃત્ તસ્ય સત્તમાઃ

તેના પાસે સોનાની કવચ હતી, પણ ઉત્તમ લોકો તેને દૂર રાખતા.

તસ્માદ્ વિદર્ભઃ સંજજ્ઞે વિદર્ભાત્ ક્રથકૈશિકૌ

તેણે વિદર્ભને જન્મ આપ્યો; વિદર્ભમાંથી ક્રથ અને કૈશિક જન્મ્યા.

ધૃતિસ્તસ્યાભવત્ પુત્રઃ સંસ્તસ્તસ્યાપ્યભૂત્ સુતઃ

તેણો પુત્ર ધૃતિ થયો; ધૃતિનો પુત્ર સંસ્ત થયો.

અભૂત્ તસ્ય સુતો ધીમાન્ સુમન્તુસ્તત્સુતો ઽનલઃ

તેના બુદ્ધિશાળી પુત્રનું નામ સુમંતુ હતું; સુમંતુનો પુત્ર અનલ હતો.

તેષાં પ્રધાનો જ્યોતિષ્માન્ વપુષ્માંસ્તત્સુતો ઽભવત્

આ બધામાં મુખ્ય જ્યોતિષ્માન હતો; તેના પુત્રનું નામ વપુષ્માન હતું.

તસ્ય વીતરથો વિપ્રા રુદ્રભક્તો મહાબલઃ

તેના પુત્ર વીતરથ થયો, બ્રાહ્મણો, જે રુદ્રભક્ત અને મહાબળવાન હતો.

વૃષ્ણેર્નિવૃત્તિરુત્પન્નો દશાર્હસ્તસ્ય તુ દ્વિજાઃ

વૃષ્ણિમાંથી નિવૃત્તિ જન્મ્યો; નિવૃત્તિમાંથી, દ્વિજો, દશાર્હ થયો.

જૈમૂતિરભવદ્ વીરો વિકૃતિઃ પરવીરહા

જૈમૂતિ વીર બન્યો, વિકૃતિ શત્રુવીરોનો વિનાશક હતો.

દાનધર્મરતો નિત્યં સમ્યક્શીલપરાયણઃ

તે હંમેશા દાન અને ધર્મમાં તત્પર અને સારા આચરણમાં સ્થિર રહ્યો.

દુદ્રાવ મહાતવિષ્ટો ભયેન મુનિપુઙ્ગવાઃ

મહાન ઋષિઓ ભયથી ઝડપથી ભાગી ગયા.

દુર્યોધનો ઽગ્નિસંકાશઃ શૂલાસક્તમહાકરઃ

દુર્યોધન અગ્નિ જેવો તેજસ્વી, ભાલામાં શૂળ પકડનાર અને મહાબળવાન હતો.

અપશ્યત્ પરમં સ્થાનં સરસ્વત્યા સુગોપિતમ્

તેને સરસ્વતીથી સારી રીતે છુપાયેલું પરમ સ્થાન દેખાયું.

વવન્દે શિરસા દૃષ્ટ્વા સાક્ષાદ્ દેવીં સરસ્વતીમ્

તેને દેવી સરસ્વતી સીધી નજરે દેખાઈ, તો તેણે માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું.

પપાત દણ્ડવદ્ ભૂમૌ ત્વામહં શરણં ગતઃ

તે જમીન પર દંડવત પડ્યો અને કહ્યું, 'હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું.'

વાગ્દેવતામનાદ્યન્તામીશ્વરીં બ્રહ્મચારિણીમ્

તે વાણીની દેવીને, જે અનાદિ અને અનંત, સર્વશક્તિમાન અને બ્રહ્મચારી છે, શરણ ગયો.

હિરણ્યગર્ભમહિષીં ત્રિનેત્રાં ચન્દ્રશેખરામ્

હિરણ્યગર્ભની પત્ની, ત્રિનેત્રી અને ચંદ્રથી શોભાયમાન એવી દેવીને.

પાહિ માં પરમેશાનિ ભીતં શરણમાગતમ્

હે પરમેશ્વરી, હું ડરેલો અને તમારી શરણમાં આવ્યો છું, મને બચાવો.

હન્તું સમાગતઃ સ્થાનં યત્ર દેવી સરસ્વતી

તે ત્યાં મારવા આવ્યો હતો, જ્યાં દેવી સરસ્વતી નિવાસ કરતી હતી.