કૂર્મપુરાણમ્

આગમિષ્યામિ ભૂયો ઽત્ર તન્મે ઽનુજ્ઞાતુમર્હસિ

'હું ફરી અહીં આવીશ, એ માટે તું મને અનુમતિ આપ.'

નાન્યયાપ્સરસા તાવદ્ રન્તવ્યં ભવત્ પુનઃ

'એ સમય સુધી તું બીજી કોઈ અપ્સરા સાથે રમણ ન કર.'

ગત્વા પતિવ્રતાં પત્નીં દૃષ્ટ્વા બીતો ઽભવન્નૃપઃ

પછી રાજાએ પોતાની પતિવ્રતા પત્નીને જોઈ અને તેને ભય લાગ્યો.

ભીતં પ્રસન્નયા પ્રાહ વાચા પીનપયોધરા

તેના ડરેલા પતિને જોઈ, ગૌરાંગિ સ્ત્રીએ મૃદુ વાણીથી કહ્યું.

તદ્ બ્રૂહિ મે યથા તત્ત્વં ન રાજ્ઞાં કીર્તયે ત્વિદમ્

'મને સાચું કહેજે; હું આ વાત રાજાઓને કહિશ નહીં.'

નોવાચ કિઞ્ચિન્નૃપતિર્જ્ઞાનદૃષ્ટ્યા વિવેદ સા

રાજાએ કંઈ બોલ્યું નહીં, અને જ્ઞાનથી પણ તેને એ સ્ત્રી દેખાઈ નહીં.

ભીતે ત્વયિ મહારાજ રાષ્ટ્રં તે નાશમેષ્યતિ

મહારાજ, જો તમે ડરશો તો તમારું રાજ્ય બરબાદ થઈ જશે.

ગત્વા કણ્વાશ્રમં પુણ્યં દૃષ્ટ્વા તત્ર મહામુનિમ્

પછી તે પવિત્ર કણ્વના આશ્રમમાં ગયો અને ત્યાં મહાન ઋષિને જોયા.

જગામ હિમવત્પૃષ્ઠં સમુદ્દિશ્ય મહાબલઃ

પછી એ મહાબળવાન હિમાલયની ઢાળ તરફ નીકળી પડ્યો.

ભ્રાજમાનં શ્રિયા વ્યોમ્નિ ભૂષિતં દિવ્યમાલયા

આકાશમાં તેજથી ઝળહળતો અને દિવ્ય માળાથી શોભાયમાન હતો.

ઉર્વશીં તાં મનશ્ચક્રે તસ્યા એવેયમર્હતિ

એણે પોતાના મનને ઉર્વશી પર લગાડ્યું અને વિચાર્યું કે, 'આ જ એ માટે યોગ્ય છે.'

ચકાર સુમહદ્ યુદ્ધં માલામાદાતુમુદ્યતઃ

માળ મેળવવા માટે એણે મોટું યુદ્ધ કર્યું.

જગામ તામપ્સરસં કાલિન્દીં દ્રષ્ટુમાદરાત્

એ ઉત્સાહપૂર્વક એ અપ્સરા કાલિન્દીને જોવા ગયો.

બભ્રામ સકલાં પૃથ્વીં સપ્તદ્વીપસમન્વિતામ્

એણે આખી ધરતી, જેમાં સાતે દ્વીપો સામેલ છે, ફરેલી.

જગામ શૈલપ્રવરં હેમકૂટમિતિ શ્રુતમ્

પછી એ શ્રેષ્ઠ પર્વત હેમકૂટ પાસે ગયો, જેનું નામ પ્રસિદ્ધ છે.

કામં સંદધિરે ઘોરં ભૂષિતં ચિત્રમાલયા

તેઓએ અદભુત માળ પહેરીને ભયાનક કામમાં તલ્લીન થયા.

ન પશ્યતિ સ્મતાઃ સર્વાગિરિશૃઙ્ગાણિજગ્મિવાન્

કામવશ થઈને, એ જતા કોઈ પર્વત શિખરો દેખાયો નહીં.

દેવલોકં મહામેરું યયૌ દેવપરાક્રમઃ

દૈવી શક્તિથી એ દેવલોક અને મહામેરુ પર્વત પર ગયો.

ભેજે શૃઙ્ગાણ્યતિક્રમ્ય સ્વબાહુબલભાવિતઃ

પોતાના બળે પર્વતના શિખરો પાર કરીને એ ત્યાં પહોંચ્યો.

દૃષ્ટવાનનવદ્યાઙ્ગીં તસ્યૈ માલાં દદૌ પુનઃ

એણે નિર્દોષ અંગવાળી તેને જોયી અને ફરીથી તેને માળા આપી.

રેમે કૃતાર્થમાત્માનં જાનાનઃ સુચિરં તયા

પછી પોતે ઈચ્છિત ફળ મેળવ્યું જાણીને એ લાંબા સમય સુધી તેની સાથે આનંદ કર્યો.

કિં કૃતં ભવતા પૂર્વં પુરીં ગત્વા વૃથા નૃપ

રાજા, પહેલાં તું શહેરમાં જઈને વ્યર્થ શું કર્યું હતું?

કણ્વસ્ય દર્શનં ચૈવ માલાપહરણં તથા

કણ્વના દર્શન અને માળા ચોરવાનું—બન્ને.

શાપં દાસ્યતિ તે કણ્વો મમાપિ ભવતઃ પ્રિયા

કણ્વ તને શાપ આપશે અને તારી પ્રિય પણ તારી પાસેથી દૂર થઈ જશે.

ન તત્યજાથ તત્પાર્શ્વં તત્ર સંન્યસ્તમાનસઃ

તમે એના પાસેથી દૂર ગયા નહીં, પણ મનથી એના જોડે જ રહ્યા.

સુરોમશં પિઙ્ગલાક્ષં દર્શયામાસ સર્વદા

સુરોમશ, જેની આંખો પીળાશવાળી અને વાળ સુકુમાર હતા, તેને એ હંમેશા દર્શાવતો.

ધિઙ્મામિતિ વિનિશ્ચિત્યતપઃ કર્તું સમારભત્

'હાય! હું શું કર્યું' એમ વિચારીને તેણે તપ કરવાનું નક્કી કર્યું અને તપ શરૂ કર્યું.

ભૂય એવ દ્વાદશકં વાયુભક્ષો ઽભવન્નૃપઃ

પછી ફરીથી બાર વર્ષ સુધી રાજાએ ફક્ત હવા પર જીવ્યો.

વાસમપ્સરસા ભૂયસ્તપોયોગમનુત્તમમ્

એએ એક અપ્સરા સાથે રહીને શ્રેષ્ઠ તપ અને યોગ કર્યો.