કૂર્મપુરાણમ્

જયધ્વજસ્તુ મતિમાન્ સસ્માર જગતઃ પતિમ્

પણ જયધ્વજ બુદ્ધિશાળી હતો, તેણે જગતના સ્વામીનું સ્મરણ કર્યું.

ત્રાતારં પુરુષં પૂર્વં શ્રીપતિં પીતવાસસમ્

તેણે પહેલાંના રક્ષક, પીળા વસ્ત્રધારી શ્રીપતિને યાદ કર્યો.

આદેશાદ્ વાસુદેવસ્ય ભક્તાનુગ્રહકારણાત્

વાસુદેવના આદેશથી, પોતાના ભક્તને કૃપા કરવા માટે,

પ્રાહિણોદ્ વૈ વિદેહાય દાનવેભ્યો યથા હરિઃ

તેણે વિદેહને દાનવો સામે મોકલ્યો, જેમ હરિએ પણ કર્યું હતું.

પૃથિવ્યાં પાતયામાસ શિરો ઽદ્રિશિખરાકૃતિ

તેણે પર્વતની ચોટી જેવું માથું ધરતી પર પાડી દીધું.

સમાયયુઃ પુરીં રમ્યાં ભ્રાતરં ચાપ્યપૂજયન્

તેઓ સુંદર નગરીમાં પ્રવેશ્યા અને પોતાના ભાઈનું પણ સન્માન કર્યું.

કાર્તવીર્યસુતં દ્રષ્ટું વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ

કર્તવીર્યના પુત્રને જોવા માટે મહાન ઋષિ વિશ્વામિત્ર આવ્યા.

સમાવેશ્યાસને રમ્યે પૂજયામાસ ભાવતઃ

તેને સુંદર આસન પર બેસાડી, ભક્તિપૂર્વક તેની પૂજા કરી.

નિપાતિતો મયા સંખ્યે વિદેહો દાનવેશ્વરઃ

યુદ્ધમાં મેં વિદેહ, દાનવોના સ્વામી,ને પછાડ્યો છે.

પ્રપન્નઃ શરણં તેન પ્રસાદો મે કૃતઃ શુભઃ

તે મારા શરણમાં આવ્યો, અને એથી મને શુભ કૃપા મળી.

કથં કેન વિધાનેન સંપૂજ્યો હરિરીશ્વરઃ

હરિ ભગવાનની પૂજા કઈ રીતે અને કયા ઉપાયથી કરવી જોઈએ?

સર્વમેતન્મમાચક્ષ્વ પરં કૌતૂહલં હિ મે

મને આ બધું કહો, કેમ કે મને એમાં ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.

સ વિષ્ણુઃ સર્વભૂતાત્મા તમાશ્રિત્ય વિમુચ્યતે

એ વિષ્ણુ સર્વજીવોના આત્મા છે; તેની શરણાગતિથી મુક્તિ મળે છે.

અકામહતભાવેન સમારાધ્યો ન ચાન્યથા

ઇચ્છારહિત મનથી જ તેની આરાધના કરવી, બીજું કોઈ રીતે નહીં.

શૂરાદ્યૈઃ પૂજિતો વિપ્રા જગામાથ સ્વમાલયમ્

વીરો અને અન્યોએ તેની પૂજા કરી, પછી તે પોતાના ઘર ગયો.

યજ્ઞેન યજ્ઞગમ્યં તં નિષ્કામા રુદ્રમવ્યયમ્

યજ્ઞ દ્વારા, તેમણે નિષ્કામ, અવિનાશી, યજ્ઞથી પ્રાપ્ત થનારા રુદ્રની આરાધના કરી.

ગૌતમો ઽત્રિરગસ્ત્યશ્ચ સર્વે રુદ્રપરાયણાઃ

ગૌતમ, અત્રિ અને અગસ્ત્ય — બધા રુદ્રને સમર્પિત હતા.

યાજયામાસ ભૂતાદિમાદિદેવં જનાર્દનમ્

તેમણે સર્વ પ્રાણીઓના આધાર અને પ્રાચીન દેવ જનાર્દન માટે યજ્ઞો કરાવ્યા.

આવિરાસીત્ સ ભગવાન્ તદદ્ભુતમિવાભવત્

પછી તે પવિત્ર ભગવાન પ્રગટ થયા અને એવું લાગ્યું જાણે કોઈ અદ્ભુત ઘટના બની હોય.

સર્વપાપવિમુક્તાત્મા વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

જે મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે, તે વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે.

શતપુત્રાસ્તુ તસ્યાસન્ તાલજઙ્ઘાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

તેણી પાસે સો પુત્રો હતા, જેમને તાળજંઘા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

વૃષપ્રભૃતયશ્ચાન્યે યાદવાઃ પુણ્યકર્મિણઃ

અને બીજા, જેમના વડે વૃષથી શરૂ થતા, યાદવ અને પુણ્યકર્મ કરનાર હતા.

મધોઃ પુત્રશતં ત્વાસીદ્ વૃષણસ્તસ્ય વંશભાક્

મધુને પણ સો પુત્રો હતા, જેમાં વૃષણ તેના વંશનો મુખ્ય બન્યો.

દુર્જયસ્તસ્ય પુત્રો ઽબૂત્ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ

વૃષણનો પુત્ર દુર્જય હતો, જે સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ હતો.

પતિવ્રતાસીત્ પતિના સ્વધર્મપરિપાલિકા

તેની પત્ની પતિપ્રેમી અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરતી હતી.

અપશ્યદુર્વશીં દેવીં ગાયન્તીં મધુરસ્વનામ્

તેમણે દેવીઓ ઉર્વશીને મધુર અવાજે ગાતી જોઈ.

પ્રોવાચ સુચિરં કાલં દેવિ રન્તું મયાર્ઽહસિ

લાંબા સમય બાદ તેણે કહ્યું: 'હે દેવી, તું મારી સાથે રમણ કર.'

રેમે તેન ચિરં કાલં કામદેવમિવાપરમ્

તેને તેની સાથે લાંબા સમય સુધી આનંદ મળ્યો, જાણે બીજી કામદેવ જ હોય.

ગમિષ્યામિ પુરીં રમ્યાં હસન્તી સાબ્રવીદ્ વચઃ

હસતાં હસતાં તેણે કહ્યું: 'હું હવે સુંદર નગરીમાં જઈશ.'