કૂર્મપુરાણમ્

ભીષણઃ સર્વસત્ત્વાનાં પુરીં તેષાં સમાયયૌ

બધા જીવ માટે ભયાનક એવો એક પ્રાણી તેમની નગરીમાં આવ્યો.

શૂલમાદાય સૂર્યાભં નાદયન્ વૈ દિશો દશ

સૂર્ય જેવું તેજવાળું ત્રિશૂલ લઈને, તેણે દસેય દિશાઓ ગુંજાવી દીધી.

તત્યજુર્જોવિતં ત્વન્યે દુદ્રુવુર્ભયવિહ્વલાઃ

કેટલાંકએ જીવ ત્યજી દીધા, તો બીજા ડરથી ભાગી ગયા.

યુયુધુર્દાનવં શક્તિગિરિકૂટાસિમુદ્ગરૈઃ

દાનવો ભાલા, પર્વતશિખરો, તલવાર અને મુગદર વડે લડ્યા.

વારયામાસ ઘોરાત્મા કલ્પાન્તે ભૈરવો યથા

ભયાનક સ્વભાવ ધરાવનાર એ, કલ્પના અંતે ભૈરવ જેવો, તેમને રોકી દીધા.

યુદ્ધાય કૃતસંરમ્ભા વિદેહં ત્વભિદુદ્રુવુઃ

યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ, તેઓ શરીરવિહિન પર તૂટી પડ્યા.

પ્રાજાપત્યં તથા કૃષ્ણો વાયવ્યં ધૃષ્ણ એવ ચ

કૃષ્ણે પ્રજાપત્ય અને વાયવ્ય અસ્ત્રો ચલાવ્યા, અને ધૃષ્ણએ પણ.

ભઞ્જયામાસ શૂલેન તાન્યસ્ત્રાણિ સ દાનવઃ

એ દાનવે પોતાના ત્રિશૂલથી એ બધા અસ્ત્રો તોડી નાખ્યા.

સ્પૃષ્ટ્વા મન્ત્રેણ તરસા ચિક્ષેપ ન નનાદ ચ

મંત્ર બોલી અને જોરથી સ્પર્શ કરીને, તેણે એ અસ્ત્રો ફેંક્યા, પણ અવાજ કર્યો નહીં.

ન દાનવં ચાલયિતું શશાકાન્તકસંનિભમ્

તે દાનવને, જે પૂર્ણિમાના ચંદ્ર જેવો હતો, હલાવવાનો પણ શક્તિમાન પ્રયત્ન કરી શક્યો નહીં.

જયધ્વજસ્તુ મતિમાન્ સસ્માર જગતઃ પતિમ્

પણ જયધ્વજ બુદ્ધિશાળી હતો, તેણે જગતના સ્વામીનું સ્મરણ કર્યું.

ત્રાતારં પુરુષં પૂર્વં શ્રીપતિં પીતવાસસમ્

તેણે પહેલાંના રક્ષક, પીળા વસ્ત્રધારી શ્રીપતિને યાદ કર્યો.

આદેશાદ્ વાસુદેવસ્ય ભક્તાનુગ્રહકારણાત્

વાસુદેવના આદેશથી, પોતાના ભક્તને કૃપા કરવા માટે,

પ્રાહિણોદ્ વૈ વિદેહાય દાનવેભ્યો યથા હરિઃ

તેણે વિદેહને દાનવો સામે મોકલ્યો, જેમ હરિએ પણ કર્યું હતું.

પૃથિવ્યાં પાતયામાસ શિરો ઽદ્રિશિખરાકૃતિ

તેણે પર્વતની ચોટી જેવું માથું ધરતી પર પાડી દીધું.

સમાયયુઃ પુરીં રમ્યાં ભ્રાતરં ચાપ્યપૂજયન્

તેઓ સુંદર નગરીમાં પ્રવેશ્યા અને પોતાના ભાઈનું પણ સન્માન કર્યું.

કાર્તવીર્યસુતં દ્રષ્ટું વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ

કર્તવીર્યના પુત્રને જોવા માટે મહાન ઋષિ વિશ્વામિત્ર આવ્યા.

સમાવેશ્યાસને રમ્યે પૂજયામાસ ભાવતઃ

તેને સુંદર આસન પર બેસાડી, ભક્તિપૂર્વક તેની પૂજા કરી.

નિપાતિતો મયા સંખ્યે વિદેહો દાનવેશ્વરઃ

યુદ્ધમાં મેં વિદેહ, દાનવોના સ્વામી,ને પછાડ્યો છે.

પ્રપન્નઃ શરણં તેન પ્રસાદો મે કૃતઃ શુભઃ

તે મારા શરણમાં આવ્યો, અને એથી મને શુભ કૃપા મળી.

કથં કેન વિધાનેન સંપૂજ્યો હરિરીશ્વરઃ

હરિ ભગવાનની પૂજા કઈ રીતે અને કયા ઉપાયથી કરવી જોઈએ?

સર્વમેતન્મમાચક્ષ્વ પરં કૌતૂહલં હિ મે

મને આ બધું કહો, કેમ કે મને એમાં ખૂબ જ ઉત્સુકતા છે.

સ વિષ્ણુઃ સર્વભૂતાત્મા તમાશ્રિત્ય વિમુચ્યતે

એ વિષ્ણુ સર્વજીવોના આત્મા છે; તેની શરણાગતિથી મુક્તિ મળે છે.

અકામહતભાવેન સમારાધ્યો ન ચાન્યથા

ઇચ્છારહિત મનથી જ તેની આરાધના કરવી, બીજું કોઈ રીતે નહીં.

શૂરાદ્યૈઃ પૂજિતો વિપ્રા જગામાથ સ્વમાલયમ્

વીરો અને અન્યોએ તેની પૂજા કરી, પછી તે પોતાના ઘર ગયો.

યજ્ઞેન યજ્ઞગમ્યં તં નિષ્કામા રુદ્રમવ્યયમ્

યજ્ઞ દ્વારા, તેમણે નિષ્કામ, અવિનાશી, યજ્ઞથી પ્રાપ્ત થનારા રુદ્રની આરાધના કરી.

ગૌતમો ઽત્રિરગસ્ત્યશ્ચ સર્વે રુદ્રપરાયણાઃ

ગૌતમ, અત્રિ અને અગસ્ત્ય — બધા રુદ્રને સમર્પિત હતા.

યાજયામાસ ભૂતાદિમાદિદેવં જનાર્દનમ્

તેમણે સર્વ પ્રાણીઓના આધાર અને પ્રાચીન દેવ જનાર્દન માટે યજ્ઞો કરાવ્યા.

આવિરાસીત્ સ ભગવાન્ તદદ્ભુતમિવાભવત્

પછી તે પવિત્ર ભગવાન પ્રગટ થયા અને એવું લાગ્યું જાણે કોઈ અદ્ભુત ઘટના બની હોય.