કૂર્મપુરાણમ્

ક્ષયં નીતાસ્ત્વશેષેણ નિરપત્યો ભવિષ્યતિ

તેનાં બધા વંશજ નષ્ટ થયા અને તે નિસંતાન બન્યો.

શક્તેઃ પરાશરઃ શ્રીમાન્ સર્વજ્ઞસ્તપતાં વરઃ

શક્તિના પુત્ર પરાશર મહાન ઋષિ, સર્વજ્ઞ અને તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતા.

લેભે ત્વપ્રતિમં પુત્રં કૃષ્ણાદ્વૈપાયનં પ્રભુમ્

તેમને એક અનન્ય પુત્ર મળ્યો, જે કૃષ્ણ દ્વૈપાયન હતા.

અંશાંશેનાવતીર્યોર્વ્યાં સ્વં પ્રાપ પરમં પદમ્

તેમણે પોતાના અંશથી પૃથ્વી પર અવતાર લીધો અને અંતે પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

કન્યા કીર્તિમતી ચૈવ યોગમાતા ધૃતવ્રતા

કન્યા કીર્તિમતી, જે વ્રતમાં અડગ હતી, યોગની માતા બની.

અત ઊર્ધ્વં નિબોધધ્વં કશ્યપાદ્રાજસંતતિમ્

હવે આગળ કશ્યપથી ઉત્પન્ન થયેલી રાજવંશની વાર્તા સાંભળો.

સંજ્ઞા રાજ્ઞી પ્રભા છાયા પુત્રાંસ્તાસાં નિબોધત

સંજ્ઞા રાણી, પ્રભા અને છાયા—આ ત્રણેયના પુત્રોની વાર્તા સાંભળો.

યમં ચ યમુનાં ચૈવ રાજ્ઞી રૈવતમેવ ચ

રાણીએ યમ, યમુના અને રૈવતને જન્મ આપ્યો.

શનિં ચ તપતીં ચૈવ વિષ્ટિં ચૈવ યથાક્રમમ્

તેમણે ક્રમશઃ શનિ, તપતી અને વિષ્ટિ ને પણ જન્મ આપ્યો.

ઇક્ષ્વાકુર્નભગશ્ચૈવ ધૃષ્ટઃ શર્યાતિરેવ ચ

ઇક્ષ્વાકુ, નભગ, ધૃષ્ટ અને શર્યાતિ પણ તેમના પુત્રો હતા.

પૃષધ્રશ્ચ મહાતેજા નવૈતે શક્રસન્નિભાઃ

મહાતેજસ્વી પૃષધ્ર પણ તેમના પુત્ર હતા—આ નવેય ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી હતા.

બુધસ્ય ગત્વા ભવનં સોમપુત્રેણ સંગતા

પછી તે બુધના ગૃહે પહોંચી અને સોમપુત્ર બુધ સાથે મિલન કર્યું.

પિતૄણાં તૃપ્તિકર્તારં બુધાદિતિ હિ નઃ શ્રુતમ્

અમે સાંભળ્યું છે કે બુધ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપનાર કહેવાય છે.

ઇલા પુત્રત્રયં લેભે પુનઃ સ્ત્રીત્વમવિન્દત

ઇલાએ ત્રણ પુત્રો પ્રાપ્ત કર્યા અને પછી ફરી સ્ત્રીપણું પ્રાપ્ત કર્યું.

સર્વે તે ઽપ્રતિમપ્રખ્યાઃ પ્રપન્નાઃ કમલોદ્ભવમ્

આ બધા અજોડ પ્રતિષ્ઠાવાળા હતા અને કમલમાંથી જન્મેલા ભગવાન પાસે ગયા.

જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્યાપિ દશ પઞ્ચ ચ તત્સુતાઃ

શતપુત્રોમાંથી જેઠો અને દસ તથા પાંચ પુત્રો તેમના વંશજ હતા.

સુયોધનાત્ પૃથુઃ શ્રીમાન્ વિશ્વકશ્ચ પૃથોઃ સુતઃ

સુયોધનથી પૃથુ, જે મહાન હતા, અને પૃથુથી વિશ્વક જન્મ્યા.

સ ગોકર્ણમનુપ્રાપ્ય યુવનાશ્વઃ પ્રતાપવાન્

યુવનાશ્વ, જે પરાક્રમી હતા, તેઓ ગોકર્ણ પહોંચ્યા.

અપૃચ્છત્ કર્મણા કેન ધાર્મિકં પ્રાપ્નુયાત્ સુતમ્

તેમણે પૂછ્યું કે કયા કર્મથી ધર્મપરાયણ પુત્ર પ્રાપ્ત થાય?

અનાદિનિધનં દેવં ધાર્મિકં પ્રાપ્નુયાત્ સુતમ્

જે પુત્રને ધર્મમાં સ્થિર અને અનાદિ-અનંત દેવમાં ભક્તિ ધરાવતો હોય છે, તે પુત્રની પ્રાપ્તિ થાય છે.

તમાદિકૃષ્ણમીશાનમારાધ્યાપ્નોતિ સત્સુતમ્

જે મનુષ્ય પ્રાચીન કૃષ્ણ ભગવાનની ભક્તિપૂર્વક આરાધના કરે છે, તેને સદ્ગુણોવાળો પુત્ર મળે છે.

તમારાધ્ય હૃષીકેશં પ્રાપ્નુયાદ્ધાર્મિકં સુતમ્

જે મનુષ્ય હૃષીકેશ ભગવાનની આરાધના કરે છે, તેને ધર્મનિષ્ઠ પુત્ર પ્રાપ્ત થાય છે.

આરાધયન્મહાયોગં વાસુદેવં સનાતનમ્

જે મહાન યોગી અને સનાતન વાસુદેવની આરાધના કરે છે,

નિર્મિતા યેન શ્રાવસ્તિર્ગૌડદેશે મહાપુરી

જેના દ્વારા ગૌડદેશમાં મહાન શ્રીાવસ્તી નગરી સ્થાપિત થઈ હતી,

ધુન્ધુમારત્વમગમદ્ ધુન્ધું હત્વા મહાસુરમ્

તે મહાસુર ધુંધુને સંહાર કરીને ધુંધુમારની ઉપાધિ પ્રાપ્ત કરી.

દૃઢાશ્વશ્ચૈવ દણ્ડાશ્વઃ કપિલાશ્વસ્તથૈવ ચ

અને દૃઢાશ્વ, દંડાશ્વ તથા કપિલાશ્વ પણ હતા.

હર્યશ્વસ્ય નિકુમ્ભસ્તુ નિકુમ્ભાત્ સંહતાશ્વકઃ

હર્યશ્વનો પુત્ર નિકુંભ હતો અને નિકુંભથી સંહતાશ્વક જન્મ્યો.

યુવનાશ્વો રણાશ્વસ્ય શક્રતુલ્યબલો યુધિ

યુવનાશ્વ, રણાશ્વનો પુત્ર, યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સમાન બલવાન હતો.

માન્ધાતારં મહાપ્રાજ્ઞં સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરમ્

માંધાતૃ, મહાન વિદ્વાન અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતો.