કૂર્મપુરાણમ્

પુષ્પોત્કટા વ્યજનયત્ પુત્રાન્ વિશ્રવસઃ શુભાન્

પુષ્પોત્કટાએ વિશ્રવસને ઉત્તમ પુત્રો આપ્યા.

કુમ્ભીનસીં તથા કન્યાં રાકાયાં શૃણુત પ્રજાઃ

કુંભીનસી અને રાકાની સંતાનોની વાત પણ સાંભળો.

સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટા રુદ્રભક્તાઃ સુભીષણાઃ

આ બધા તપશ્ચર્યાના બળથી મહાન, રુદ્રભક્ત અને ભયાનક હતા.

ભૂતાઃ પિશાચાઃ સર્પાશ્ચ શૂકરા હસ્તિનસ્તથા

ભૂત, પિશાચ, સાપ, જંગલી શૂકર અને હાથીઓ પણ હતા.

મરીચેઃ કશ્યપઃ પુત્રઃ સ્વયમેવ પ્રજાપતિઃ

મરીચિના પુત્ર કશ્યપ પોતે પ્રજાપતિ બન્યા.

સ્વાધ્યાયયોગનિરતો હરભક્તો મહાદ્યુતિઃ

તે યજ્ઞ, સ્વાધ્યાય અને યોગમાં તત્પર, હરાના ભક્ત અને તેજસ્વી હતા.

કૃશાશ્વસ્ય તુ વિપ્રેન્દ્રા ઘૃતાચ્યામિતિ મે શ્રુતમ્

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, કૃશાશ્વની પત્ની ઘૃતાચી હતી, એમ મેં સાંભળ્યું છે.

વેદવેદાઙ્ગનિરતાંસ્તપસા હતકિલ્બિષાન્

તેઓ વેદ અને વેદાંગોમાં તત્પર અને તપથી પાપવિહિન થયા હતા.

ઊર્ધ્વરેતાસ્તત્ર મુનિઃ શાપાદ્ દક્ષસ્ય નારદઃ

ત્યાં મુનિ નારદે, દક્ષના શાપથી, ઊર્ધ્વરેતા થયા હતા.

શશાપ નારદં દક્ષઃ ક્રોધસંરક્તલોચનઃ

દક્ષે ક્રોધથી આંખ લાલ કરી નારદને શાપ આપ્યો હતો.

ક્ષયં નીતાસ્ત્વશેષેણ નિરપત્યો ભવિષ્યતિ

તેનાં બધા વંશજ નષ્ટ થયા અને તે નિસંતાન બન્યો.

શક્તેઃ પરાશરઃ શ્રીમાન્ સર્વજ્ઞસ્તપતાં વરઃ

શક્તિના પુત્ર પરાશર મહાન ઋષિ, સર્વજ્ઞ અને તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતા.

લેભે ત્વપ્રતિમં પુત્રં કૃષ્ણાદ્વૈપાયનં પ્રભુમ્

તેમને એક અનન્ય પુત્ર મળ્યો, જે કૃષ્ણ દ્વૈપાયન હતા.

અંશાંશેનાવતીર્યોર્વ્યાં સ્વં પ્રાપ પરમં પદમ્

તેમણે પોતાના અંશથી પૃથ્વી પર અવતાર લીધો અને અંતે પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

કન્યા કીર્તિમતી ચૈવ યોગમાતા ધૃતવ્રતા

કન્યા કીર્તિમતી, જે વ્રતમાં અડગ હતી, યોગની માતા બની.

અત ઊર્ધ્વં નિબોધધ્વં કશ્યપાદ્રાજસંતતિમ્

હવે આગળ કશ્યપથી ઉત્પન્ન થયેલી રાજવંશની વાર્તા સાંભળો.

સંજ્ઞા રાજ્ઞી પ્રભા છાયા પુત્રાંસ્તાસાં નિબોધત

સંજ્ઞા રાણી, પ્રભા અને છાયા—આ ત્રણેયના પુત્રોની વાર્તા સાંભળો.

યમં ચ યમુનાં ચૈવ રાજ્ઞી રૈવતમેવ ચ

રાણીએ યમ, યમુના અને રૈવતને જન્મ આપ્યો.

શનિં ચ તપતીં ચૈવ વિષ્ટિં ચૈવ યથાક્રમમ્

તેમણે ક્રમશઃ શનિ, તપતી અને વિષ્ટિ ને પણ જન્મ આપ્યો.

ઇક્ષ્વાકુર્નભગશ્ચૈવ ધૃષ્ટઃ શર્યાતિરેવ ચ

ઇક્ષ્વાકુ, નભગ, ધૃષ્ટ અને શર્યાતિ પણ તેમના પુત્રો હતા.

પૃષધ્રશ્ચ મહાતેજા નવૈતે શક્રસન્નિભાઃ

મહાતેજસ્વી પૃષધ્ર પણ તેમના પુત્ર હતા—આ નવેય ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી હતા.

બુધસ્ય ગત્વા ભવનં સોમપુત્રેણ સંગતા

પછી તે બુધના ગૃહે પહોંચી અને સોમપુત્ર બુધ સાથે મિલન કર્યું.

પિતૄણાં તૃપ્તિકર્તારં બુધાદિતિ હિ નઃ શ્રુતમ્

અમે સાંભળ્યું છે કે બુધ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપનાર કહેવાય છે.

ઇલા પુત્રત્રયં લેભે પુનઃ સ્ત્રીત્વમવિન્દત

ઇલાએ ત્રણ પુત્રો પ્રાપ્ત કર્યા અને પછી ફરી સ્ત્રીપણું પ્રાપ્ત કર્યું.

સર્વે તે ઽપ્રતિમપ્રખ્યાઃ પ્રપન્નાઃ કમલોદ્ભવમ્

આ બધા અજોડ પ્રતિષ્ઠાવાળા હતા અને કમલમાંથી જન્મેલા ભગવાન પાસે ગયા.

જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્યાપિ દશ પઞ્ચ ચ તત્સુતાઃ

શતપુત્રોમાંથી જેઠો અને દસ તથા પાંચ પુત્રો તેમના વંશજ હતા.

સુયોધનાત્ પૃથુઃ શ્રીમાન્ વિશ્વકશ્ચ પૃથોઃ સુતઃ

સુયોધનથી પૃથુ, જે મહાન હતા, અને પૃથુથી વિશ્વક જન્મ્યા.

સ ગોકર્ણમનુપ્રાપ્ય યુવનાશ્વઃ પ્રતાપવાન્

યુવનાશ્વ, જે પરાક્રમી હતા, તેઓ ગોકર્ણ પહોંચ્યા.

અપૃચ્છત્ કર્મણા કેન ધાર્મિકં પ્રાપ્નુયાત્ સુતમ્

તેમણે પૂછ્યું કે કયા કર્મથી ધર્મપરાયણ પુત્ર પ્રાપ્ત થાય?