કૂર્મપુરાણમ્

શુકીં શ્યેનીં ચ ભાસીં ચ સુગ્રીવાઙ્ગૃધ્રિકાં શુચિમ્

શુકી, શ્યેની, ભાસી, સુગ્રીવા, ઋક્ષિકા અને શુચિ જન્મ્યા.

ઇરા વૃક્ષલતાવલ્લીસ્તૃણજાતીશ્ચ સર્વશઃ

ઇરાએ બધા પ્રકારના વૃક્ષો, વેલીઓ, લતાઓ અને ઘાસની જાતિઓને જન્મ આપ્યો.

રક્ષોગણં ક્રોધવશા જનયામાસ સત્તમાઃ

શ્રેષ્ઠજનો ક્રોધથી રાક્ષસોના સમૂહને જન્મ આપ્યો.

પ્રસાદાચ્છૂનિલઃ પ્રાપ્તો વાહનત્વં હરેઃ સ્વયમ્

કૃપાથી, શૂનિલે પોતે હરિનું વાહન બનવાનો સન્માન મેળવ્યો.

સારથ્યે કલ્પિતઃ પૂર્વં પ્રીતેનાર્કસ્ય શંભુના

પહેલાં, શંભુએ પ્રેમથી તેને સૂર્યદેવનો સારથિ બનાવ્યો હતો.

વૈવસ્વતે ઽન્તે હ્યસ્મિઞ્છૃણ્વતાં પાપનાશનાઃ

વૈવસ્વત મન્વંતરના અંતે, જે સાંભળે છે તેમના પાપો નાશ પામે છે.

અરિષ્ટનેમિપત્નીનામપત્યાનીહ ષોડશ

અરિષ્ટનેમિની પત્નીઓએ અહીં સોળ સંતાનોને જન્મ આપ્યો.

તદ્વદઙ્ગિરસઃ પુત્રા ઋષયો બ્રહ્મસત્કૃતાઃ

એ જ રીતે, અંગિરસના પુત્રો, બ્રહ્માએ સન્માનિત ઋષિઓ, જન્મ્યા.

મન્વન્તરેષુ નિયતં તુલ્યૈઃ કાર્યૈઃ સ્વનામભિઃ

દરેક મન્વંતરમાં, તેઓ સમાન કાર્ય અને પોતાના નામ સાથે સ્થિર થાય છે.

કશ્યપો ગોત્રકામસ્તુ ચચાર સુમહત્ તપઃ

સંતાનની ઇચ્છાથી કશ્યપે મહાન તપ કર્યો.

વત્સરશ્ચાસિતશ્ચૈવ તાવુભૌ બ્રહ્મવાદિનૌ

વત્સર અને આસિત, બંને બ્રહ્મવિદ્યા કહેનારા, જન્મ્યા.

રૈભ્યસ્ય જજ્ઞિરે રૈભ્યાઃ પુત્રા દ્યુતિમતાં વરાઃ

રૈભ્યાથી રૈભ્યના પુત્રો જન્મ્યા, જે તેજસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતા.

સુમેધા જનયામાસ પુત્રાન્ વૈ કુણ્ડપાયિનઃ

સુમેધાએ કુંડપાયિન પુત્રોને જન્મ આપ્યો.

નામ્ના વૈ દેવલઃ પુત્રો યોગાચાર્યો મહાતપાઃ

દેવલ નામે પુત્ર હતો, જે યોગમાં નિપુણ અને મહાન તપસ્વી હતો.

પ્રસાદાત્ પાર્વતીશસ્ય યોગમુત્તમમાપ્તવાન્

પાર્વતીપતિની કૃપાથી તેણે શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

નરપ્રકૃતયો વિપ્રાઃ પુલસ્ત્યસ્ય વદામિ વઃ

હે બ્રાહ્મણો, હવે હું તમને મનુષ્ય સ્વભાવ ધરાવતાં પુલસ્ત્યના વંશજોની વાત કહું છું.

પુલસ્ત્યાય સ રાજર્ષિસ્તાં કન્યાં પ્રત્યપાદયત્

પુલસ્ત્યને તે રાજર્ષિએ પોતાની પુત્રી આપી હતી.

તસ્ય પત્ન્યશ્ચતસ્ત્રસ્તુ પૌલસ્ત્યકુલવર્ધિકાઃ

પુલસ્ત્યની ચાર પત્નીઓ હતી, જેઓ પૌલસ્ત્ય વંશને વધારનાર હતી.

રૂપલાવણ્યસંપન્નાસ્તાસાં વૈ શૃણુત પ્રજાઃ

આ બધી સ્ત્રીઓ રૂપ અને લાવણ્યથી ભરપૂર હતી; હવે તેમના સંતાનોની વાત સાંભળો.

કૈકસી જનયત્ પુત્રં રાવણં રાક્ષસાધિપમ્

કૈકસી એ રાવણને જન્મ આપ્યો, જે રાક્ષસોના રાજા બન્યો.

પુષ્પોત્કટા વ્યજનયત્ પુત્રાન્ વિશ્રવસઃ શુભાન્

પુષ્પોત્કટાએ વિશ્રવસને ઉત્તમ પુત્રો આપ્યા.

કુમ્ભીનસીં તથા કન્યાં રાકાયાં શૃણુત પ્રજાઃ

કુંભીનસી અને રાકાની સંતાનોની વાત પણ સાંભળો.

સર્વે તપોબલોત્કૃષ્ટા રુદ્રભક્તાઃ સુભીષણાઃ

આ બધા તપશ્ચર્યાના બળથી મહાન, રુદ્રભક્ત અને ભયાનક હતા.

ભૂતાઃ પિશાચાઃ સર્પાશ્ચ શૂકરા હસ્તિનસ્તથા

ભૂત, પિશાચ, સાપ, જંગલી શૂકર અને હાથીઓ પણ હતા.

મરીચેઃ કશ્યપઃ પુત્રઃ સ્વયમેવ પ્રજાપતિઃ

મરીચિના પુત્ર કશ્યપ પોતે પ્રજાપતિ બન્યા.

સ્વાધ્યાયયોગનિરતો હરભક્તો મહાદ્યુતિઃ

તે યજ્ઞ, સ્વાધ્યાય અને યોગમાં તત્પર, હરાના ભક્ત અને તેજસ્વી હતા.

કૃશાશ્વસ્ય તુ વિપ્રેન્દ્રા ઘૃતાચ્યામિતિ મે શ્રુતમ્

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, કૃશાશ્વની પત્ની ઘૃતાચી હતી, એમ મેં સાંભળ્યું છે.

વેદવેદાઙ્ગનિરતાંસ્તપસા હતકિલ્બિષાન્

તેઓ વેદ અને વેદાંગોમાં તત્પર અને તપથી પાપવિહિન થયા હતા.

ઊર્ધ્વરેતાસ્તત્ર મુનિઃ શાપાદ્ દક્ષસ્ય નારદઃ

ત્યાં મુનિ નારદે, દક્ષના શાપથી, ઊર્ધ્વરેતા થયા હતા.