કૂર્મપુરાણમ્

તેષાં પ્રધાનો દ્યુતિમાન્ બાણો નામ મહાબલઃ

તેમનો મુખ્ય બાણ નામનો તેજસ્વી અને મહાબળવાન હતો.

ત્રૈલોક્યં વશમાનીય બાધયામાસ વાસવમ્

ત્રણે લોકને વશમાં કરીને બાણે વાસવને ત્રાસ આપવાનું શરૂ કર્યું.

ત્વદીયો બાધતે હ્યસ્માન્ બાણો નામ મહાસુરઃ

તારો મહાસુર બાણ અમને ખરેખર દુઃખ આપે છે.

દદાહ બાણસ્ય પુરં શરેણૈકેન લીલયા

તેને એક જ બાણથી સહેલાઈથી બાણનું શહેર દહન કરી દીધું.

યયૌ શરણમીશાનં ગોપતિં નીલલોહિતમ્

પછી તે ઈશાન, ગોપાલક અને નીલલોહિત શરણે ગયો.

નિર્ગત્ય તુ પુરાત્ તસ્માત્ તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્

તે શહેરમાંથી બહાર આવીને, તેણે પરમેશ્વરનું સ્તુતિ કરી.

ગાણપત્યેન બાણં તં યોજયામાસ ભાવતઃ

ગણપતિના મંત્રથી, તેણે ભક્તિપૂર્વક તે બાણને સંયોજિત કર્યો.

સ્વર્ભાનુર્વૃષપર્વા ચ પ્રાધાન્યેન પ્રકીર્તિતાઃ

સ્વર્ભાનુ અને વૃષપર્વા મુખ્ય ગણાય છે.

અનેકશિરસાં તદ્વત્ ખેચરાણાં મહાત્મનામ્

એ જ રીતે, મહાન શક્તિ ધરાવતા આકાશમાં રહેતા દેવોમાં ઘણા એવા છે જેમને અનેક માથાં છે.

અનન્તાદ્યા મહાનાગાઃ કાદ્રવેયાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

કદ્રુથી જન્મેલા અનંત વગેરે મહાન સાપો પ્રસિદ્ધ છે.

શુકીં શ્યેનીં ચ ભાસીં ચ સુગ્રીવાઙ્ગૃધ્રિકાં શુચિમ્

શુકી, શ્યેની, ભાસી, સુગ્રીવા, ઋક્ષિકા અને શુચિ જન્મ્યા.

ઇરા વૃક્ષલતાવલ્લીસ્તૃણજાતીશ્ચ સર્વશઃ

ઇરાએ બધા પ્રકારના વૃક્ષો, વેલીઓ, લતાઓ અને ઘાસની જાતિઓને જન્મ આપ્યો.

રક્ષોગણં ક્રોધવશા જનયામાસ સત્તમાઃ

શ્રેષ્ઠજનો ક્રોધથી રાક્ષસોના સમૂહને જન્મ આપ્યો.

પ્રસાદાચ્છૂનિલઃ પ્રાપ્તો વાહનત્વં હરેઃ સ્વયમ્

કૃપાથી, શૂનિલે પોતે હરિનું વાહન બનવાનો સન્માન મેળવ્યો.

સારથ્યે કલ્પિતઃ પૂર્વં પ્રીતેનાર્કસ્ય શંભુના

પહેલાં, શંભુએ પ્રેમથી તેને સૂર્યદેવનો સારથિ બનાવ્યો હતો.

વૈવસ્વતે ઽન્તે હ્યસ્મિઞ્છૃણ્વતાં પાપનાશનાઃ

વૈવસ્વત મન્વંતરના અંતે, જે સાંભળે છે તેમના પાપો નાશ પામે છે.

અરિષ્ટનેમિપત્નીનામપત્યાનીહ ષોડશ

અરિષ્ટનેમિની પત્નીઓએ અહીં સોળ સંતાનોને જન્મ આપ્યો.

તદ્વદઙ્ગિરસઃ પુત્રા ઋષયો બ્રહ્મસત્કૃતાઃ

એ જ રીતે, અંગિરસના પુત્રો, બ્રહ્માએ સન્માનિત ઋષિઓ, જન્મ્યા.

મન્વન્તરેષુ નિયતં તુલ્યૈઃ કાર્યૈઃ સ્વનામભિઃ

દરેક મન્વંતરમાં, તેઓ સમાન કાર્ય અને પોતાના નામ સાથે સ્થિર થાય છે.

કશ્યપો ગોત્રકામસ્તુ ચચાર સુમહત્ તપઃ

સંતાનની ઇચ્છાથી કશ્યપે મહાન તપ કર્યો.

વત્સરશ્ચાસિતશ્ચૈવ તાવુભૌ બ્રહ્મવાદિનૌ

વત્સર અને આસિત, બંને બ્રહ્મવિદ્યા કહેનારા, જન્મ્યા.

રૈભ્યસ્ય જજ્ઞિરે રૈભ્યાઃ પુત્રા દ્યુતિમતાં વરાઃ

રૈભ્યાથી રૈભ્યના પુત્રો જન્મ્યા, જે તેજસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતા.

સુમેધા જનયામાસ પુત્રાન્ વૈ કુણ્ડપાયિનઃ

સુમેધાએ કુંડપાયિન પુત્રોને જન્મ આપ્યો.

નામ્ના વૈ દેવલઃ પુત્રો યોગાચાર્યો મહાતપાઃ

દેવલ નામે પુત્ર હતો, જે યોગમાં નિપુણ અને મહાન તપસ્વી હતો.

પ્રસાદાત્ પાર્વતીશસ્ય યોગમુત્તમમાપ્તવાન્

પાર્વતીપતિની કૃપાથી તેણે શ્રેષ્ઠ યોગ પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

નરપ્રકૃતયો વિપ્રાઃ પુલસ્ત્યસ્ય વદામિ વઃ

હે બ્રાહ્મણો, હવે હું તમને મનુષ્ય સ્વભાવ ધરાવતાં પુલસ્ત્યના વંશજોની વાત કહું છું.

પુલસ્ત્યાય સ રાજર્ષિસ્તાં કન્યાં પ્રત્યપાદયત્

પુલસ્ત્યને તે રાજર્ષિએ પોતાની પુત્રી આપી હતી.

તસ્ય પત્ન્યશ્ચતસ્ત્રસ્તુ પૌલસ્ત્યકુલવર્ધિકાઃ

પુલસ્ત્યની ચાર પત્નીઓ હતી, જેઓ પૌલસ્ત્ય વંશને વધારનાર હતી.

રૂપલાવણ્યસંપન્નાસ્તાસાં વૈ શૃણુત પ્રજાઃ

આ બધી સ્ત્રીઓ રૂપ અને લાવણ્યથી ભરપૂર હતી; હવે તેમના સંતાનોની વાત સાંભળો.