કૂર્મપુરાણમ્

કિમુત્પાતા ભવેત્ કાર્યમસ્માકં કિંનિમિત્તકાઃ

આ અપશકુન શા માટે છે? આપણે શું કરવું? એનું કારણ શું છે?

નમસ્કૃત્ય હૃષીકેશમિદં વચનમબ્રવીત્

હૃષીકેશને વંદન કરીને, તેણે આ શબ્દો કહ્યા.

દધારાસુરનાશાર્થં માતા તં ત્રિદિવૌકસામ્

દેવલોકના લોકો માટે, અસુરોના વિનાશ માટે માતાએ તેને ગર્ભમાં ધારણ કર્યો.

સ વાસુદેવો દેવાનાં માતુર્દેહં સમાવિશત્

એ વસુદેવ દેવતાઓ માટે પોતાની માતાના શરીરમાં પ્રવેશ્યા.

સ વિષ્ણુરદિતેર્દેહં સ્વેચ્છયાદ્ય સમાવિશત્

આજ રોજ, વિષ્ણુએ પોતાની ઇચ્છાથી અદિતીના શરીરમાં પ્રવેશ કર્યો.

સો ઽવતીર્ણો મહાયોગી પુરાણપુરુષો હરિઃ

એ મહાન યોગી, પ્રાચીન પુરુષ હરિ અવતાર લઈને પૃથ્વી પર આવ્યા.

સત્તામાત્રાત્મરૂપો ઽસૌ વિષ્ણુરંશેન જાયતે

જેનું સ્વરૂપ માત્ર સત્તા છે, તે વિષ્ણુના અંશરૂપે જન્મે છે.

માયા ભગવતી લક્ષ્મીઃ સો ઽવતીર્ણો જનાર્દનઃ

માયા, મહાલક્ષ્મી અને જનાર્દન પૃથ્વી પર અવતરી આવ્યા છે.

બ્રહ્મા સંજાયતે વિષ્ણુરંશેનૈકેન સત્ત્વભૃત્

વિષ્ણુના એક અંશથી, સત્તાના આધાર બ્રહ્મા જન્મે છે.

તમેવ ગચ્છ શરણં તતો યાસ્યસિ નિર્વૃતિમ્

તમે માત્ર એના આશ્રય લો, પછી તમને શાંતિ મળશે.

જગામ શરણં વિશ્વં પાલયામાસ ધર્મતઃ

એ વિશ્વના આશ્રયમાં ગયો અને ધર્મ પ્રમાણે તેનું રક્ષણ કર્યું.

અસૂત કશ્યપાચ્ચૈનં દેવમાતાદિતિઃ સ્વયમ્

કશ્યપમાંથી દેવોની માતા અદિતિએ પોતે તેને જન્મ આપ્યો.

નીલમેઘપ્રતીકાશં ભ્રાજમાનં શ્રિયાવૃતમ્

એ કાળી વાદળ જેવો દેખાયો, તેજસ્વી અને સૌભાગ્યથી શોભિત હતો.

ઉપેન્દ્રમિન્દ્રપ્રમુખા બ્રહ્મા ચર્ષિગમૈર્વૃતઃ

ઉપેન્દ્ર, ઇન્દ્ર અને મુખ્ય દેવો, બ્રહ્મા અને ઋષિઓ સાથે ઘેરાયેલો હતો.

સમાચારં ભરદ્વાજાત્ ત્રિલોકાય પ્રદર્શયન્

ભરદ્વાજે શીખવેલા સારા વર્તનને ત્રણ લોકોએ બતાવ્યો.

સ યત્ પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્તદનુવર્તતે

એ જે નિયમ બાંધે છે, દુનિયા એનું અનુસરણ કરે છે.

યજ્ઞૈર્યજ્ઞેશ્વરં વિષ્ણુમર્ચયામાસ સર્વગમ્

યજ્ઞ દ્વારા બધાએ સર્વત્ર વ્યાપક યજ્ઞના ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરી.

બ્રહ્મર્ષયઃ સમાજગ્મુર્યજ્ઞવાટં મહાત્મનઃ

બ્રહ્મર્ષિઓ મહાન આત્માવાળાની યજ્ઞભૂમિ પર એકત્ર થયા.

આસ્થાય વામનં રૂપં યજ્ઞદેશમથાગમત્

વામનનું રૂપ ધારણ કરીને એ યજ્ઞસ્થળે આવ્યો.

બ્રાહ્મણો જટિલો વેદાનુદ્ગિરન્ ભસ્મમણ્ડિતઃ

એક બ્રાહ્મણ, જટાવાળું, વેદોનું પઠન કરતો, ભસ્મથી શોભિત હતો.

સ્વપાદૈર્વિમિતં દેશમયાચત બલિં ત્રિભિઃ

એણે પોતાના પગથી ત્રણ પગલાં જમીન માપીને બલિ પાસે માગી.

આચામયિત્વા ભૃઙ્ગારમાદાય સ્વર્ણનિર્મિતમ્

શુદ્ધિ કરીને એણે સોનાની બનાવેલી ચમચી લીધી.

નિપાતયામાસ જલં સુશીતલમ્

એણે ખૂબ ઠંડું અને શુદ્ધ પાણી રેડ્યું.

પ્રકર્તુકામઃ શરણં પ્રપન્નમ્

કર્મ કરવા ઈચ્છતો, આશ્રય લીધેલો એ હતો.

યે તત્ર લોકે નિવસન્તિ સિદ્ધાઃ

જે સિદ્ધો એ લોકમાં વસે છે,

જગામ દિવ્યાવરણાનિ ભૂયઃ

એ ફરીથી દિવ્ય નિવાસસ્થાનોમાં પહોંચ્યો.

ગઙ્ગેત્યુક્તા બ્રહ્મણા વ્યોમસંસ્થા

આકાશમાં સ્થિત, તેને બ્રહ્માએ ગંગા નામ આપ્યું.

દૃષ્ટ્વા દેવાસ્તત્ર તત્ર સ્તુવન્તિ

તેને અહીં ત્યાં જોઈને દેવતાઓ તેની સ્તુતિ કરે છે.

સ્વચેતસા યં પ્રણમન્તિ દેવાઃ

દેવતાઓ પોતાના મનથી તેને વંદન કરે છે.