કૂર્મપુરાણમ્

પાદેન તાડયામાસ વેગેનોરસિ તં બલી

મજબૂત એણે જોરથી પગથી તેની છાતી પર માર્યો.

ગત્વા વિજ્ઞાપયામાસ પ્રવૃત્તમખિલં તથા

એ પછી એણે જઈને જે કંઈ બન્યું હતું, બધું જણાવી દીધું.

નરસ્યાર્ધતનું કૃત્વા સિંહસ્યાર્ધતનું તથા

એણે માણસનું અડધું અને સિંહનું અડધું રૂપ ધારણ કર્યું,

આવિર્બભૂવ સહસા મોહયન્ દૈત્યપુઙ્ગવાન્

એ અચાનક દેખાયો અને દૈત્યોના મુખ્યોને ભુલાવી દીધા.

ભાતિ નારાયણો ઽનન્તો યથા મધ્યન્દિને રવિઃ

અનંત નારાયણ મધ્યાહ્નના સૂર્ય જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો.

વધાય પ્રેરયામાસ નરસિહસ્ય સો ઽસુરઃ

એ અસુરે નરસિંહને મારવા માટે મોકલ્યો.

સહૈવ ત્વનુજૈઃ સર્વૈર્નાશયાશુ મયેરિતઃ

માયાએ તેને અને તેના બધા સાથીઓને ઝડપથી નાશ કરી નાખ્યા.

યુયુધે સર્વયત્નેન નરસિંહેન નિર્જિતઃ

એણે સંપૂર્ણ પ્રયત્નથી યુદ્ધ કર્યું, પણ નરસિંહ પાસે હારી ગયો.

ધ્યાત્વા પશુપતેરસ્ત્રં સસર્જ ચ નનાદ ચ

એણે પશુપતિના અસ્ત્રનું ધ્યાન કરીને તેને છોડ્યું અને ગર્જના કરી.

ન હાનિમકરોદસ્ત્રં યથા દેવસ્ય શૂલિનઃ

પણ એ અસ્ત્રે શૂલધારી દેવને કોઈ નુકસાન કર્યું નહીં.

મેને સર્વાત્મકં દેવં વાસુદેવં સનાતનમ્

એણે વાસુદેવ, શાશ્વત ભગવાનને સર્વના આત્મા તરીકે માન્યા.

નનામ શિરસા દેવં યોગિનાં હૃદયેશયમ્

એણે યોગીઓના હૃદયમાં વસતા ભગવાનને માથું ઝૂકાવ્યું.

નિવાર્ય પિતરં ભ્રાતૃન્ હિરણ્યાક્ષં તદાબ્રવીત્

પિતા અને ભાઈઓને અટકાવીને એ પછી હિરણ્યાક્ષને કહ્યું.

પુરાણપુરુષો દેવો મહાયોગી જગન્મયઃ

પ્રાચીન પુરુષ, દેવો, મહાન યોગી અને સમગ્ર જગતનો સ્વરૂપ એ છે.

પ્રધાનપુરુષસ્તત્ત્વં મૂલપ્રકૃતિરવ્યયઃ

પ્રધાન પુરુષ, મૂળ પ્રકૃતિ અને અવિનાશી તત્વ એ જ છે.

ગચ્છધ્વમેનં શરણં વિષ્ણુમવ્યક્તમવ્યયમ્

તમે એ અદૃશ્ય અને અવિનાશી વિષ્ણુને આશરો લો.

પ્રોવાચ પુત્રમત્યર્થં મોહિતો વિષ્ણુમાયયા

વિષ્ણુની માયાથી મોહિત થઈ, તેણે પોતાના પુત્રને ખૂબ જ ભાવુકતાથી આ રીતે કહ્યું.

સમાગતો ઽસ્મદ્ભવનમિદાનીં કાલચોદિતઃ

સમયના પ્રેરણે હવે એ આપણા ઘરમાં આવી પહોંચ્યો છે.

મા નિન્દસ્વૈનમીશાનં ભૂતાનામેકમવ્યયમ્

તમે આ એકમાત્ર અને અવિનાશી ભૂતોનાં ઈશ્વરની નિંદા ન કરો.

કાલેન હન્યતે વિષ્ણુઃ કાલાત્મા કાલરૂપધૃક્

વિષ્ણુ, જે સમય સ્વરૂપ છે અને સમયના રૂપે પ્રગટ થાય છે, એ પણ સમયથી વિનાશ પામે છે.

નિવારિતો ઽપિ પુત્રેણ યુયોધ હરિમવ્યયમ્

પુત્રે રોક્યો હોવા છતાં, તેણે અવિનાશી હરિ સાથે યુદ્ધ કર્યું.

નખૈર્વિદારયામાસ પ્રહ્રાદસ્યૈવ પશ્યતઃ

પ્રહલાદની આંખો સામે, તેને નખોથી ફાડી નાખવામાં આવ્યો.

વિસૃજ્ય પુત્રં પ્રહ્રાદં દુદ્રુવે ભયવિહ્વલઃ

પુત્ર પ્રહલાદને છોડી, એ ભયથી વ્યાકુળ થઈ ભાગી ગયો.

નૃસિંહદેહસંભૂતૈઃ સિંહૈર્નોતા યમાલયમ્

નરસિંહના શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા સિંહોએ પકડી લીધો, તેથી એ યમલોક સુધી પહોંચી શક્યો નહીં.

સ્વમેવ પરમં રૂપં યયૌ નારાયણાહ્વયમ્

પછી એ પોતાના પરમ રૂપમાં, જેને નારાયણ કહે છે, પ્રગટ થયો.

અભિષેકેણ યુક્તેન હિરણ્યાક્ષમયોજયત્

અભિષેક વિધિથી તેણે હિરણ્યાક્ષને રાજ્ય પર બેસાડ્યો.

લબ્ધ્વાન્ધકં મહાપુત્રં તપસારાધ્ય શઙ્કરમ્

તપ દ્વારા શંકરજીની આરાધના કરીને, તેને અંધક નામનો મહાન પુત્ર પ્રાપ્ત થયો.

નીત્વા રસાતલં ચક્રે વન્દીમિન્દીવરપ્રભામ્

એને રસાતળમાં લઈ ગયો અને તેને કમળ જેવો તેજસ્વી ગાયક બનાવી દીધો.

ગત્વા વિજ્ઞાપયામાસુર્વિષ્ણવે હરિમન્દિરમ્

તેઓ વિષ્ણુના મંદિરે જઈ, પોતાની વિનંતી રજૂ કરવા ગયા.