કૂર્મપુરાણમ્

વિવ્યાધ નિશેતૈર્બાણૈઃ સ્તમ્ભયિત્વા સુદર્શનમ્

તેણે પહેલા સુદર્શનને સ્થિર કરી તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.

જઘાન પક્ષૈઃ સહસા નનાદામ્બુનિધિર્યથા

તેણે પાંખોથી અચાનક પ્રહાર કર્યો અને દરિયાની જેમ ગર્જના કરી.

વૈનતેયાદભ્યધિકાન્ ગરુડં તે પ્રદુદ્રુવુઃ

વૈનતેય કરતાં વધારે શક્તિશાળી જે હતા, તેઓ ગરુડને જોઈ ભાગી ગયા.

વિસૃજ્ય માધવં વેગાત્ તદદ્ભુતમિવાભવત્

માધવને જોરથી છોડતાં, એ દૃશ્ય અદ્ભુત લાગ્યું.

આગત્ય વારયામાસ વીરભદ્રં ચ કેશવમ્

પછી એ આવ્યા અને વીરભદ્ર તથા કેશવને રોક્યા.

સંસ્તૂય ભગવાનીશઃ સામ્બસ્તત્રાગમત્ સ્વયમ્

ભગવાન ઈશ તથા સાંબ, સ્તુતિ સાંભળી, પોતે ત્યાં આવ્યા.

તુષ્ટાવ ભગવાન્ બ્રહ્મા દક્ષઃ સર્વે દિવૌકસઃ

ભગવાન બ્રહ્મા, દક્ષ અને બધા દેવતાઓએ સ્તુતિ કરી.

સ્તોત્રૈર્નાનાવિધૈર્દક્ષઃ પ્રણમ્ય ચ કૃતાઞ્જલિઃ

દક્ષે હાથ જોડીને નમન કર્યું અને વિવિધ સ્તોત્રો દ્વારા સ્તુતિ કરી.

પ્રસન્નમાનસા રુદ્રં વચઃ પ્રાહ ઘૃણાનિધિઃ

કૃપાના સાગર, શાંત મનથી, રુદ્રને બોલ્યા.

અનુગ્રાહ્યો ભગવતા દક્ષશ્ચાપિ દિવૌકસઃ

ભગવાને દક્ષ અને દેવતાઓ પર કૃપા કરવી હતી.

ઉવાચ પ્રણતાન્ દેવાન્ પ્રાચેતસમથો હરઃ

હરએ નમન કરેલા દેવતાઓ અને પ્રચેતસ દક્ષને સંબોધ્યા.

સંપૂજ્યઃ સર્વયજ્ઞેષુ ન નિન્દ્યો ઽહં વિશેષતઃ

મારે બધા યજ્ઞોમાં સન્માન થવું જોઈએ અને ખાસ કરીને અપમાન ન કરવું.

ત્યક્ત્વા લોકૈષણામેતાં મદ્ભક્તો ભવ યત્નતઃ

આ લોકલાલસા છોડી, પ્રયત્નપૂર્વક મારા ભક્ત બનો.

તાવત્ તિષ્ઠ મમાદેશાત્ સ્વાધિકારેષુ નિર્વૃતઃ

મારા આદેશથી, તું તારા કર્મોમાં સંતોષથી રહે.

અદર્શનમનુપ્રાપ્તો દક્ષસ્યામિતતેજસઃ

અપાર તેજ ધરાવતાં દક્ષને એ અદૃશ્ય થઈ ગયા.

વ્યાજહાર સ્વયં દક્ષમશેષજગતો હિતમ્

એમણે દક્ષને, સર્વજગતના કલ્યાણ માટે, સ્વયં ઉપદેશ આપ્યો.

યદાચષ્ટ સ્વયં દેવઃ પાલયૈતદતન્દ્રિતઃ

જ્યારે દેવએ પોતે કહ્યું, 'આનું ધ્યાનપૂર્વક રક્ષણ કર.'

પશ્યન્ત્યેનં બ્રહ્મભૂતા વિદ્વાંસો વેદવાદિનઃ

જે વિદ્વાન, વેદજ્ઞ અને બ્રહ્મસ્વરૂપ છે, તેઓ એને જોતા રહે છે.

સ્તૂયતે વૈદિકૈર્મન્ત્રૈર્દેવદેવો મહેશ્વરઃ

મહાદેવ, દેવોના દેવ, વૈદિક મંત્રોથી સ્તુત થાય છે.

ચેતસા ભાવયુક્તેન સ યાતિ પરમં પદમ્

જે ભક્તિભર્યા મનથી ધ્યાન કરે છે, એ પરમ પદને પામે છે.

કર્મણા મનસા વાચા સમારાધય યત્નતઃ

કર્મ, મન અને વાણીથી, પ્રયત્નપૂર્વક તેની પૂજા કર.

ભવન્તિ સર્વદોષાય નિન્દકસ્ય ક્રિયા યતઃ

જે માણસ બીજાની નિંદા કરે છે, તેની બધી ક્રિયાઓ દુષ્કર્મ બની જાય છે.

સ દેવદેવો ભગવાન્ મહાદેવો ન સંશયઃ

એ મહાદેવ ભગવાન સાચા દેવોના પણ દેવ છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

મોહાદવેદનિષ્ઠત્વાત્ તે યાન્તિ નરકં નરાઃ

મૂર્ખાઈ અને ખોટા મંતવ્યોને પકડી રાખવાથી એવા લોકો નર્કમાં જાય છે.

એકીભાવેન પશ્યન્તિ મુક્તિભાજો ભવન્તિ તે

જે લોકો બધામાં એકતા જુએ છે, તેઓ મુક્તિના લાયક બને છે.

ઇતિ મત્વા યજેદ્ દેવં સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

આ રીતે વિચાર કરીને, જે ભગવાનની ઉપાસના કરે છે, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.

ઇત્થં જગત્ સર્વમિદં રુદ્રનારાયણોદ્ભવમ્

આ આખું જગત રુદ્ર અને નારાયણમાંથી ઉત્પન્ન થયું છે.

સમાશ્રયેન્મહાદેવં શરણ્યં બ્રહ્મવાદિનામ્

જેણે બ્રહ્મને ઓળખ્યા છે એવા લોકો જે મહાદેવને આશ્રય આપે છે, એ મહાદેવ સાચા રક્ષક છે.

જગામ શરણં દેવં ગોપતિં કૃત્તિવાસસમ્

તે ભગવાન, ગોપાલક અને ચામડાં પહેરનાર છે—એના શરણમાં ગયો.